မတ်မလီု ၊ အံက်တဝ်ပါ ၂၆
ဗော်ညဳသၟဟ်မန် MUP သွက်ဂွံဇာပ်လုပ်အာ အကြာဗွိုၚ်မၞိဟ်တံမာန် စၞးဒးဖျေံအာရိုဟ်ကၞက်ဟီုဂှ် သွက်ဗော်ဂွံဂျိုၚ်တဴဟေၚ် ဒးကၠောန်မံၚ်ပရေၚ်ကဵုကေတ်ကု ဂကောံပၞာန်တံဂှ် နူကဵုလိက်စံၚ်သုတေသနမွဲ လလောၚ်တြးလဝ် ပ္ဍဲကဵုအံက်တဝ်ပါ ၂၃ ဂှ်ရ။
စပ်ကဵုဗော်ညဳသၟဟ်မန်တုဲ သွက်ဗော်ဂွံဂျိုၚ်တဴဟာ သွက်ညးဍုၚ်ကွာန်ဂွံခိုဟ်စဟာ သွက်တၠအဝဵုပၞာန် ဂွံဒှ်လုပ်ဗဗွဲသၞောဝ်ဟာ နူကဵုဌာနလ္ၚတ်ပရေၚ်ဒေသရာမည CRS ဂကောံဇြဟတ်ရာမည ဖိတ်ဒရေဝ်ခေတ်တၟိ NRFF လလောၚ်တြးပတိတ်ဏာ လိက်စံၚ်သုတေသန မွဲကၞပ်ရ။
ဗော်ညဳသၟဟ်ဝွံ လုပ်ပြိုၚ်ပေါဲရုဲမာဲသၞာံ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ဇၞးအာမာဲၜိုတ်ထေက်ကြိုက်တုဲ ပြဟ်ဟ်ဏံပါလုပ်မံၚ် ပ္ဍဲကဵုစၠတ်ထဝ်ကဵု ဂကောံအလဵုအသဳပၞာန်တံဂှ် ဗီုလဵုဇီုကပိုက်မံၚ် လ္တူဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတးမန်တံကဵု သွက်ညးဍုၚ်ကွာန်မန်တံရောဂှ် ကၠောန်လဝ်ပရေၚ်သုတေသနရ။
ပြိုၚ်ပကာန်အာကဵုဗော်ပျဳခိုၚ်ဖျိုဝ် USDP ကဵု ဗော် NLD ဇၞော်ဇၞော်တံမ္ဂး နကဵုဗော်ညဳသၟဟ်မန် ဝှ်ၜတ်မံၚ်ဏီတုဲ ဒှ်မံၚ်ဒၞာဲပကောံလဝ်သၟာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် အဳလေတ် ကေုာံ ကေဒါဇုတ်ဟရံၚ် ဗော်ကြံၚ်ၚ်တံရောၚ် ညာတ်မံၚ် သ္ဂးရ။
အပ္ဍဲကဵုတွဵုရးမန်ဂှ်ရ ဂကူဘာသာလဵု လ္တူဍုၚ်ကီု အပ္ဍဲရးလဵုဟွံရုဲ ကွပ်မၞိဟ်အဆံၚ်နာနာတံ ပူဗိုၚ်လဝ် နဒဒှ်အဆံၚ်ဗော်ညးဍုၚ်ကွာန် ထေက်ကဵု ဒးပြံၚ်လှာဲအာရောၚ်။
ဟိုတ်ဂှ်တုဲ သွက်ဂွံဇာပ်လုပ်အာ အကြာဗွိုၚ်မၞိဟ်တံမာန် စၞးဒးဖျေံရိုဟ်ကၞက်ဟီုဂှ် သွက်ဗော်ဂွံဂျိုၚ်တဴဟေၚ် ဒးကၠောန်မံၚ်ပရေၚ်ကဵုကေတ်ကု ဂကောံပၞာန်တံရဂှ် လိက်စံၚ်ချူထံက်ထ္ၜးလဝ်ဂှ် ဂွံဆဵုရ။
အပ္ဍဲကဵုပရေၚ်သီအဝဵု ၂၀၂၁ ဂှ် ဗော်ညဳသၟဟ်မန် ပံၚ်တောဲကဵုဂကောံပၞာန်တံတုဲ သွက်ဗော်ဂွံဂျိုၚ်တဴအာ ပတိတ်ဇြဟတ်လွဳပရာကီုလေဝ် သွက်ဍုၚ်မန်ကလေၚ်ဂွံလဝ်ပရဲပရၚ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ကၠးကၠးမးမးဂှ် လလောၚ်တြးပတိတ်ကဵု ဟွံမာန်ဏီပုဟ် သ္ဂးရ။
သွက်သၞာံ ၂၀၂၆-၂၀၃၀ ပွိုၚ် ၅ သၞာံဏံ သွက်ပရေၚ်ဒက်ပတန်ဗော် ညံၚ်ဂွံစိုပ်အာအဆံၚ်ကွာန်ကဵုအရာပ်တံဂှ် သွက်လးဖျေံလဝ်ပရေၚ်ကမၠောန်ဌာန်ဂတး နကဵုဗီုပြၚ်ဗျူဟာစှ်ေစှ်ေဂှ် နကဵုဗော်ညဳသၟဟ်မန် ထမံက်ရုပ်ရဴကၠောန်လဝ် ဟွံမွဲဏီပုဟ် သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်ရ။
အပ္ဍဲတွဵုရးပၠန်လေဝ် ဒပ်ပၞာန်ဗမာ တံၚ်ရပ်ပဝ်တာတုဲ ကဵုလုပ်ယိုက်ဝန်ပၞာန် နနဲအဓ္ဓမအတေၚ်တံကီု၊ ပရေၚ်ကံက်အာတ်မံၚ်သြန် ပ္ဍဲဂိက်သၞေဟ်ကၚ်၊ ပရေၚ်စလာဘ်ဗဇဴ အဂတိ ညးတာလျိုၚ်သၞာဲဒါ ဌာနဆေၚ်စပ်နာနာတံဂှ် အမာတ်ညးစၞးဗော်ညဳသၟဟ်တံ သၟာန်ကၠုၚ်တၚ်သၟာန် ဟွံမွဲဏီပုဟ်။
တုဲပၠန် စရိတ်ၚုဟ်မးကပေါတ်နာနာ ဍၚ်တိုန်တုဲ ပရေၚ်စသုၚ်မံၚ်စံၚ်မၞိဟ်တံ ဝါတ်ကျာတ်ကြေပ်တိုန်အာကီု ဟွံဂွံပၟတ်ဓါတ်လလဳအခိၚ်လၟေၚ်ဍာံ၊ အခေါၚ်တိတ်ကၠောန်ကမၠောန် ဍုၚ်သအာၚ် ဒးပိုၚ်ခြာကၟာတ်လဝ်၊ ကပေါတ်နူကဵုဍုၚ်မ္ၚး ကၟာတ်ဒၞာတာလဝ်တံဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ဒးဇီုကပိုက်မံၚ်ကဵုဒဒိုက်နာနာရောၚ်။
ပြဟ်ဟ်ဏံ ကွးဘာနူကဵုဘာကောန်ဂကူမန်တံ ခါရဒးပြံၚ်ဘာမ္ဂး ဒးသှ်လိက်စၟဳစၟတ် ဍာ်ဒကေဝ်တံနွံတုဲ သွက်ပရေၚ်ကိစ္စဇၞော်ဇၞော် နကဵုဗော်ညဳသၟဟ်မန် ထေက်ကဵုဒးဒတူလိုၚ်အာရောၚ် ပ္ဍဲလိက်စံၚ်ဂှ် ဗတိုက်ဖအောဝ်လဝ်နွံရ။
ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵုတွဵုရးတုဲ ဇြဟတ်ညးစၞးဗော်ညဳသၟဟ် ခိုဟ်မံၚ်ကီုလေဝ် နူကဵုဗော်ဗျဳခိုၚ်ဖျိုဝ်ဂှ် ထိၚ်လဝ်စၠတ်ထဝ်တုဲ ပရေၚ်ဆေၚ်စပ်မံၚ်ကဵု ပဝ်လဇြဳအလုံရးနိဂီုဍုၚ်ဂှ် ဟွံဂံၚ်လုက်စုက်ဒးပုဟ် ညးဍုၚ်ကွာန်မန် မွဲတၠ ဟီုကဵုဌာန်ပရိုၚ် သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ဒေသ(တွဵုရးမန်) တုဲ လုပ်ပြိုၚ်ဂှ်တှ်ေ သွဟ်ပေါဲရုဲမာဲ ပ္ဍဲကဵုဒေသ လၟိဟ်ညးစၞးစၠတ်ထဝ် ဇြဟတ်ခိုဟ်မံၚ်ရောၚ်။ ဆဂး ကွေံကွေံဂှ် ရဲထိၚ်ချုက်လဝ် စၠတ်ထဝ်ဂှ် ဒှ်မံၚ်ဂကောံအလဵုအသဳ ဗော်ဗျဳခိုၚ်တုဲ ကိစ္စလ္ၚဵု စပ်ကဵုဗီုယိုက်ယိုက်ဝန်ပၞာန်တံ စပ်ကဵုပဝ်လဇြဳရးနိဂီုဍုၚ်တံဂှ်တှ်ေ ဟွံဂံၚ်လုက် ဟွံဂံၚ်စုက်ဒးပုဟ်၊ ဟွံဂံၚ်ဟီုပုဟ်။ တုဲပၠန် အလဵုညးစၞးအမာတ်တံဂှ် ဟွံအးစ္ဍးမံၚ်ကဵု ပရေၚ်ဓဝ်ဖေက်တံပုဟ်။ ပရေၚ်ဒှ်ဒဝိၚ် ပ္ဍဲညးတံလေဝ် ဂၠိုၚ်မံၚ်ကီုဏောၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
အပ္ဍဲကဵုပေါဲရုဲမာဲ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ဂှ် ပ္ဍဲကဵုစၠတ်ထဝ်ကောန်ဂကူကဵု စၠတ်ထဝ်ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ဗော်ညဳသၟဟ်မန် ဂွံလဝ်အမာတ်ညးစၞး ၅-၅ တၠနွံမံၚ်ရ။ ပ္ဍဲကဵုစၠတ်ထဝ်တွဵုရးမန် ညးစၞး ၇ တၠ ဂွံဒုၚ်ရုဲစှ်တုဲ အပ္ဍဲတွဵုရးမန်မ္ဂး ဒှ်လၟိဟ်ဒုတိယဂၠိုၚ်အိုတ်ကီုလေဝ် ဂွံလဝ်ဒၞာဲဝန်ဇၞော် ၂ ဒၞာဲဟေၚ် မဒှ်ရ။
အပ္ဍဲကဵုသၞောဝ်ဥပဒေ ပတိုန်စၟတ်သမ္တီဗော်ပရေၚ်ကွာန်နာနာ အလဵုအသဳပၞာန်ပြံၚ်လှာဲချူခၞံလဝ်ဂှ်တှ်ေ နဒဒှ်ဗော် ဂွံစန်ဒက်အာအလုံကၟိန်ဍုၚ်မွဲဟီုဂှ် သွက်ဗော်ညဳသၟဟ်မန် ဂွံပတိုန်စၟတ်သမ္တီမာန် အခက်အခုဲနွံမံၚ်ရောၚ်။
အပ္ဍဲကဵုဥပဒေဏံ အောန်အိုတ်လၟိဟ်ကောန်ဗော် ၅ ဠက်၊ သြန်ဂအုံဗော် မွဲလ္ၚီုကိုတ်ကေုာံ ရုၚ်ဗော်တံ ပိဂအုံမွဲဂအုံ ဒးပံက်လဝ်အပ္ဍဲကဵုပွိုၚ်ဍုၚ်သီုဖအိုတ် ဟိုတ်နူစၟတ်စုတ်လဝ် တၚ်နၚ်တံဏံတုဲ ဗော်ညဳသၟဟ်မန် ဒးသ္ပသ္ဇိုၚ်ကဵု ပ္ဍဲတွဵုရးမန်ဟေၚ် ဒှ်ကၠုၚ်လဝ်ရ။
မွဲလပါ်ပၠန် ဂကောံပၞာန်တံတုပ်လဝ်စိုတ် သွက်ဂွံပလေဝ်အာသ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ ၂၀၀၈ ပ္ဍဲကဵု ၄၃ တၚ်ဂှ် သွက်ဗော်ညဳသၟဟ်မန် ပရေၚ်ကိစ္စဇၞော်ဇၞော်တံပါလုပ်မံၚ်တုဲ အတိုၚ်ၝောံပိုဒ် ၁၈၈ (က) မ္ဂး နူကဵုစၠတ်ထဝ်ဆေၚ်စပ်ညးကဵုညးတံ ကဵုအခေါၚ်သွက်ဂွံချူတံၚ်ဓဇက် သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ တွဵုရးကဵု ရးဒေသဇၞော်တံ ပါလုပ်ရ။
လၟေၚ်ပရေၚ်ကမၠောန် ဂကောံပၞာန်တံပၠတရဴတုဲ သွက်ဂွံချူတံၚ်ဓဇက် သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ တွဵုရးကဵု ရးဒေသဇၞော်တံမံက်ကၠုၚ်မ္ဂး ဂကောံပၠန်ဂတးမန်တံ ချူမံၚ်လိက်ပဋိဥာဥ် သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ သွက်ယူနေတ်ဖိတ်ဒရေဝ်တံ ဒှ်ကၠုၚ်ပရေၚ်ပြိုၚ်ပကာန်ရောၚ် လိက်စံၚ်ဏံချူကဵုလဝ်သတိနွံရ။
ဗွဲတၟေၚ် အကြာလၟေၚ်ပရေၚ်ကမၠောန် ဗော်ညဳသၟဟ်မန်မပါလုပ် ချူတံၚ်ဓဇက်သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ တွဵုရးမန်ကဵု ဂကောံပၠန်ဂတးမန်တံ ချူမံၚ်လိက်ပဋိဥာဥ် သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ လၟေၚ်ပရေၚ်ကမၠောန်တံ ဒှ်ကၠုၚ်ပရေၚ်ပြိုၚ်ပကာန်ရောၚ် သ္ဂးရ။
ပ္ဍဲကဵုၝောံဇုက်ဟရံၚ် ဇၟောဝ်ဍာ်လပှ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဗမာ သွက်ဂွံပြိုၚ်ပကာန်အာကဵု USDP၊ NLD တံရ ဗော်ညဳသၟဟ်မန် ဆက်ၜိၚ်ကၠောံအာဂတတေံနွံမံၚ်ဏီတုဲ ပတဝ်လဝ်မုက်ကဵု ညးဍုၚ်ကွာန်ဟာ ဟွံပတဝ်ဟာဟီုဂှ် ကဵုအာသ္ဂုတ်သွာတ် ပ္ဍဲကဵုဝၚ်တံရောၚ် ချူလဝ်ပ္ဍဲကဵုလိက်စံၚ်ဂှ်ရ။
စပ်ကဵုလိက်စံၚ်ဏံတုဲ သွက်ဂွံတီညာတ်လစွံစိုတ် လပါ်ဗော်ညဳသၟဟ်တံမာန်ဂှ် နူကဵုဌာန်ပရိုၚ် သြၚ်လောန်တိုၚ်မ် ကေတ်အဆက်သၟာန်အာ ညးနွံအခေါၚ်ဟီုဂး နာဲတာန်ယှိုဲကီုလေဝ် ညးဟွံဒုၚ်တဲ သှ်အေန်တာဗျူပုဟ်။
ပရိုၚ်-သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – MUP