မတ်မလီု ၊ နိုဝမ်ပါ ၁၀
ပယျဵုဒေသတိဍာ်မန်ကဵုတနၚ်သဳတံဝွံ ဟိုတ်နူဆက်စပ်မံၚ်ညးသ္ကံတုဲ ပထဝဳပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ကဵု ပရေၚ်ပၞာန်တံ ဒှ်အရာပရေၚ်ကိစ္စဇၞော်ဂှ်ရ နူကဵုပေါဲသဳကၠဳ သၠာဲဂတးလညာတ်သၟတ် မန်-တနၚ်သဳတံဝွံ ပ္ဍဲကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပၠန်ဂတးကဏ္ဍစုၚ် ညံၚ်ဂွံပံၚ်တောဲကၠောန်အာ မွဲစွံဂှ် ဂကောံဇြဟတ်သၟတ်မန်-တနၚ်သဳတံ ပံၚ်တောဲလလောၚ်တြး ပတိတ်လဝ် ပ္ဍဲကဵုနိုဝမ်ပါ ၈ ဂှ်ရ။
ဟိုတ်နူကဵုဖဵုအဆက် သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်တုဲ ဘဲဒဏ်သဘာဝ က္တဵုဒှ်အာလဝ် ပ္ဍဲအကြာဒေသတံဂှ် ပရေၚ်ဇီုကပိုက်ဇၞော်အာနူကဵု အကာဲအရာဓမ္မတာတံတုဲ ပရေၚ်ဖံက်ပကဝ်အခေါၚ်မၞိဟ်ဂကောံပၞာန်တံ ကၠောန်မံၚ်ဂှ်တှ်ေ အကာဲအရာပရေၚ်ဓဝ်ဗစာရဏာမၞိဟ်တံ ပရေအ်လောန်အာ ဒှ်ကၠုၚ်လဝ် သ္ဂးရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပရေၚ်ဒစဵုဒစးသၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်ကီု၊ ကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံ ဖိတ်ဒရေဝ် ညံၚ်ဂွံမံက်ဂတဝ်တိုန်ကေုာံ စပ်ကဵုပရေၚ်ပတုဲဖဵု ညးဍုၚ်ကွာန် ကောန်အရာပ်တံမ္ဂး ရမျှာၚ်သ္ပစၞး ဂကောံဇြဟတ်သၟတ် မန်-တနၚ်သဳကေုာံ သွက်ဂွံသၠုၚ်ပတိုန် အဆံၚ်သၟတ်တံပါလုပ်အာ အဓိပါဲနွံနွံ ညံၚ်ဂွံဒှ်မာန်ဂှ် ကၠောန်လဝ် ပေါဲသဳကၠဳသၠာဲဂတးလညာတ် သၟတ် မန်-တနၚ်သဳတံ ပွိုၚ် ၂ တ္ၚဲကီုရ။
အပ္ဍဲပေါဲသဳကၠဳသၠာဲဂတးလညာတ်ဝွံ ဒပ်ပတန်ဂလာန်ပတေဟ် အကြာသၟတ်တံကီု၊ ကေတ်ပရေၚ်ဓဝ်ကၠိုဟ်ခၠၚ် ကေုာံ ဇြဟတ်ပရေၚ်ပံၚ်တောဲကၠောန်အာ ညံၚ်ဂွံခိုဟ်တိုန် ရန်တၟံတုဲ အတိုၚ်သွဟ်တိတ်ကၠုၚ်လဝ် နူကဵုပေါဲသဳကၠဳသၠာဲဂတးလညာတ်ဏံ ဂှ်တှ်ေ ပ္ဍဲအကြာသၟတ်ဒေသ မန်-တနၚ်သဳတံ ဒက်ပ္တန်သၠုၚ်ပတိုန်လဝ် ဂလာန်ပတေဟ်ညးသ္ကံတုဲ သွက်ဂွံပံၚ်တောဲညဳညဳ ကၠောန်အာမွဲစွံ မဒှ်ရ။
စပ်ကဵုအရာကိစ္စ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ထတ်ယုက်၊ ပရေၚ်ကဵုအရီုဗၚ် ဗစာရဏာမၞိဟ်၊ ပရေၚ်စၟတ်သမ္တီ ဖံက်ပကဝ် အခေါၚ်မၞိဟ်ကေုာံ ဆေၚ်စပ်ကဵုသဘာဝပွဳပွူတံဂှ် ပံက်အာဇာနှိက်တံတုဲ ဆက်ဆဵုဂဗ ပံၚ်တောဲထမံက်အာရုပ်ရဴမွဲစွံရောၚ် သ္ဂးရ။
သွက်ပရေၚ်ကမၠောန် ပံၚ်တောဲကၠောန်အာလၟေၚ်ဂတတေံမ္ဂး နူကဵုအကြာဂကောံဇြဟတ်သၟတ်တံ ပံၚ်တောဲကၠောန်လဝ် သုတေသနဂှ်ကီု၊ သဳကၠဳသၠာဲဂတးလညာတ်ကေုာံ ဆက်ပကတ်ပကေၚ်ကၠောန်အာ လၟေၚ်ၚ်ရောၚ် ပ္ဍဲလိက်လလောၚ်တြး ပံၚ်တောဲဂှ် ချူထမံက်လဝ်ရ။
မွဲလပါ်ပၠန်ဂှ်တှ်ေ နကဵုပထဝဳပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ကီု သ္ဇိုၚ်တိဍာ်တံတုပ်မံၚ်ညးသ္ကံတုဲ တၚ်ကော်ဆောဘုံ လ္တူသၟတ်တံမွဲစွံဒှ်မံၚ်ဂှ် ပံၚ်တောဲညဳညဳသောၚ်ကလးအာ မဒှ်ရ။
တုဲပၠန် ပ္ဍဲကဵုလၟေၚ်ကမၠောန် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ကဵုပရေၚ်ပၠန်ဂတးတံ အခန်ဒးကဵုသ္ဂုတ်သွာတ်တံဟီုမ္ဂး သၟတ်တံအဓိပါဲနွံနွံ ညံၚ်ဂွံပါလုပ်အာချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်မာန်ဂှ် ဆက်လုပ်အာပေါဲဗတိုက်မွဲစွံရောၚ် ချူစုတ်လဝ် ပ္ဍဲကဵုလိက်လလောၚ်တြး ပံၚ်တောဲဂှ် ဂွံဆဵုလဝ်ရ။
အပ္ဍဲကဵုလၟေၚ်ပရေၚ်ပၠန်ဂတးလၟုဟ် ပြဟ်ဟ်ဏံ ပရေၚ်သၠးဂုဏ်ဖဵု ပရေၚ်ဒးဒုၚ်ဂိ ဇြဟတ်လွဳပရာသၟတ်တံ ဒးစုတ်လဝ်ဂၠိုၚ်အိုတ်ရောၚ် ညးနွံအခေါၚ်ဟီုဂး ဇြဟတ်ရာမညဖိတ်ဒရေဝ်ခေတ်တၟိ NRFF နာဲပဳတာ ဟီုကဵုဌာန်ပရိုၚ် သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“ပရေၚ်သၠဂုဏ်ဖဵု ပရေၚ်ကျဟောံလဝ်တံ သၟတ်တံဒးလွဳပရာ စုတ်လဝ်ဂၠိုၚ်အိုတ် အကာဲအရာတံဏံ တုဲပၠန် အကာဲအရာပတိတ်ရမျှာၚ်သၟတ်တံ၊ လ္တူပရေၚ်ပံၚ်ကောံတံဏံ အကာဲအရာ ပ္ညဳပ္ညပ်ထိၚ်ကြာပ်ကၠောန်အာတံ ပ္ဍဲကဵုဒၞာဲဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ်တံ ဒၞာဲအဓိပါဲနွံနွံဂှ် သၟတ်တံ ညံၚ်ဂွံပါလုပ်မာန် အကာဲအရာပြဟ်ဟ်ဏံဂှ်တှ်ေ အကာဲအရာ တၚ်ကော်ဆော နွံမံၚ်ညိညိညညဏီ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
တန်တဴကဵုပရေၚ်ဂျာန်ဒါ ဂကူ၊ ဘာသာမၞိဟ်ပါ်ခြာမံၚ်တံ တၚ်ကော်ဆောဟွံတုပ်သၟဟ်ညးသ္ကံဂှ်တုဲ ခါရဒးပံၚ်တောဲကၠောန်အာ အပ္ဍဲပွဳဗွိုၚ်ဆေင်စပ်တံမ္ဂး ဂကောံမဟာမိတ်သၟတ်တံ သွက်ဂွံပံၚ်ကောံ ကၠောန်ကဵုအာကီုဂှ် ဒှ်ပရေၚ်ကိစ္စဇၞော်ရောၚ် ညးဆက်ဟီုရ။
ပၞောဝ်အာကဵု ယူနေတ်ဖိတ်ဒရေဝ်၊ တွဵုရးကောန်ဂကူ ပ္ဍဲကဵုအရာပံၚ်ကောံကၠောန်အာ နကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ်တုဲ အကာဲအရာပရေၚ်အာက္ဍိုပ်မံက်ကၠုၚ်ဂှ်တှ်ေ အခန်ကဏ္ဍသၟတ်တံဇၞော်မံၚ်ရောၚ် နာဲပဳတာ ထံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
အပ္ဍဲကဵုပရေၚ်ပၠန်ဂတး ဍုၚ်ဗမာအဆက်က်ဂှ် သၟတ်တံပါလုပ်ကၠုၚ်လဝ် ပ္ဍဲကဵုအခန်ကဏ္ဍဇၞော်ဇၞော် နွံကၠုၚ်လဝ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵုပၠန်ဂတးတမ်ကညၚ် ပွိုၚ် ၅ သၞာံပြၚ်လၟုဟ်ဏံ သၟတ်တံပါလုပ်လဝ် ပ္ဍဲကဵုပရေၚ်ပၞာန်၊ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပရေၚ်ရီုဗၚ် ဟံၚ်ပြာ်မၞိဟ်တံ ဒၞာဲကဏ္ဍညးစှ်ေတာလျိုၚ်တံဂှ် ယိုက်ဂၠေၚ်လဝ်ရ။
ပ္ဍဲကဵု ထမံက်ရုပ်ရဴအနာဂတ်ကၟိန်ဍုၚ် သၞောတ်ဖိတ်ဒရေဝ် နူကဵုတမ်သ္ဇိုၚ်ဂှ်တှ်ေ နကဵုကသပ်လညာတ်တၟိတၟိ ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ညံၚ်ဂွံအာက္ဍိုပ်မာန်ဂှ် ဒှ်ပရေၚ်ကိစ္စဇၞော်ရောၚ် ဂကောံဇြဟတ်သၟတ် မန်-တနၚ်သဳတံ ညာတ်ကေတ်လဝ်ရ။
သွက်ဂွံဗတိုက်သရိုဟ် သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်၊ ဗတိုက်သ္အး ဝါဒမဟာဂကူဇၞော်၊ သွက်ဂွံဂွံဖန်ဖက် ပရေၚ်ကံကုသဵုဇကုမာန် ကေုာံ သွက်ဂွံဒက်ပတန် ကၟိန်ဍုၚ်ဖိတ်ဒရေဝ်တံဂှ် ပ္ဍဲကဵုဇၟာပ်ပ်ဇဳဒိုဟ်ဂှ် သၟတ်တံလုပ်မံၚ် ပေါဲဗတိုက်နွံမံၚ်ရောၚ်ဂှ် နူကဵုသၟတ်ဒေသ မန်-တနၚ်သဳတံ ကဵုလဝ်သမ္တီရ။
ပ္ဍဲကဵုဂကောံပံၚ်တောဲ ပတိတ်လဝ်လိက်လလောၚ်တြးဂှ်တှ်ေ ကံၚ်သဳထမံက် ယူနေတ်ဖိတ်ဒရေဝ်တနၚ်သဳ (TFUCC) ၊ ဇာဖိုၚ်သၟတ်ရးတနၚ်သဳ (TYN)၊ သမဂ္ဂကွးဘာတက္ကသိုလ် မတ်မလီုဂမၠိုၚ် (MLMU-SU) ၊ ဇြဟတ်ရာမညဖိတ်ဒရေဝ်ခေတ်တၟိ (NRFF)၊ FE5 Tanintharyi Report Series ၊ MEGGA Initiative ကေုာံ ဂကောံဟွံပတိတ်ယၟုမွဲဂကောံတံ ပါလုပ်ရ။
ပရိုၚ်-သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – MLMU-SU