နေပျဳဒဝ်၊ ဂျောန် ၂၁
ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံညိၚ်ဝပ် ညံၚ်ဟွံဂွံဒှ်အာဂှ် အတိုင်စေဝ်ပၞောန် ဥပဒေဟေၚ် ဒးဖန်ဖက်ရေၚ်တၠုၚ်အာတုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ညံၚ်စိုတ်ဂွံမိပ်သၠောင်အာဂှ် ဒးကၠောန်ကဵုရောၚ် သာ်ဝွံ သမ္မတသီအဝဵု ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် အလဵုအသဳပၞာန်ခါန်ကၞက်လဝ်ကေတ်တ် ဟီုလဝ်ရ။
အတိုၚ်သမ္မတ ယှဳကျေန်ဖျေန် ကော်ဘိက်လဝ် ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် အာလဝ်ဍုၚ်ကြုက် အကြာတ္ၚဲတုဲကၠုၚ်တံဏံ ဂိတုဂျောန် ၁၉ အခိၚ်စိုပ်မံၚ် ဍုၚ်ဟာန်ကျိုဝ်ဂှ် သှ်ကဵုလဝ် ဌာန်ပရိုၚ်မဳဒဳယာ အပ္ဍဲဍုၚ်တံမဒှ်ရ။
နွံပၟိက်မံၚ်ကဵု အကာဲအရာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ညံၚ်သ္ဂောံခိုၚ်ကၠိုက်တိုန် ဒးကၠောန်အာမ္ဂး ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ဂလာန်ပတေဟ်ကဵု လညာတ်သမ္တီ နွံနွံ ညံၚ်သ္ဂောံပါဗက် ပ္ဍဲကဵုပရေၚ်ပံၚ်တောဲရေၚ်တၠုၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် ဒးရေၚ်တၠုၚ်ကၠောန်အာကဵုရောၚ် သ္ဂးရ။
ပရေၚ်ကမၠောန် ဒးပလေဝ်ပြံၚ်သၠာဲ နွံမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ်လေဝ် ဆၜိုတ်ကဵု ၁ သၞာံ ၂ သၞာံ ၄-၅ သၞာံဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်မာန်ဟွံသေၚ်တုဲ ၜိုတ် ၁၀ သၞာံ ၁၅ သၞာံ ဒးဂစာန်အာမာန်မှ ကၟိန်ဍုၚ်ညံၚ်ခိုဟ်တဴအာ စိုတ်ဓါတ်ဇၟာပ်ကောန်ဍုၚ်တံလေဝ် ဒးနွံမံၚ်ပေၚ်ၚ်ရောၚ် ညးဟီုလဝ်ရ။
ပြဟ်ဟ်ဏံ အလဵုဇကုရဲအုပ်ဓုပ်တံဂှ် ဒးဆာန်ကၟိန်မံၚ်ညးဍုၚ်ကွာန်တံတုဲ ပရေၚ်လ္ၚဵုတံဂှ်ဒးကၠိုဟ်ခၠၚ်ကဵု အခေါၚ်သၠးဒုဟ်မာန်ကီုတုဲ ပရေၚ်ပါ်ပါဲတံဂှ်လေဝ် ဒးအေၚ်ဒုၚ်မာန်ကီုရောၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်မွဲတၠ ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ် သြင်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“သွက်သ္ဂောံဒှ်ကၠုၚ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဍုၚ်တံဂှ်တှ်ေ အလဵုဇကု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်မံၚ်ဍုၚ်လၟုဟ်တံဂှ် ဒးဆာန်ဍုၚ်ကဵု ညးဍုၚ်ကွာန်တံရလေဝ်။ ဟိုတ်နူဒှ်မံၚ်ဂကောံအလဵုအသဳ ဍုၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တံ ရုဲစှ်ခါန်ကၞက်လဝ်တုဲ၊ အရာပရေၚ်ဍုၚ်ဏံကဵု ညးဍုၚ်ကွာန်တံနွံမံၚ်ပၟိက်ဖအိုတ်ဂှ် ဒှ်ဟွံမာန်တှ်ေ ဟွံသေၚ်ပုဟ် အရာပရေၚ်ဒှ်အာမာန် အတိုင်ယထာဘူတစှ်ေစှ်ေ မှာဇန်ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ပရေၚ်သုၚ်စောဲအာမံၚ်ဇၟာပ်တ္ၚဲတံဂှ် ညးတံဒးရနုက်ဗပေၚ်ကဵုမာန်၊ ဒးကၠိုဟ်ခၠၚ်ကဵုမာန်၊ အရာပရေၚ်လ္ၚဵုတံဂှ် ဒးသၠးကဵုအခေါၚ်ဗၠးဒုဟ်မာန်ဏောၚ်။ တုဲတှ်ေ ယဝ်ရဒှ်အလဵုအသဳဍုၚ်ရုဲစှ်လဝ်မ္ဂး ပရေၚ်ဇကုဍိုန်လျမံၚ်တံဂှ် ညးတၞဟ်ပါ်ပါဲဟီုလဴတှ်ေ ဒးအေၚ်ဒုၚ်မာန်ဏောၚ်။ သ္ပပဓါန်ကဵုလွဟ် ကေတ်မံၚ်ဇၞးကဵုဇြဟတ်မၞိဟ် ဝဳစွံလဝ်မၞိဟ်ပရီု မၞိဟ်ဟၟဲကဵုပညာတံတုဲ ဍဵုဍိုက်မံၚ်ညးဍုၚ်ကွာန်တုဲမှ ကၠုၚ်သုၚ်စောဲဟီုအရေဝ်ဗီုဏံဂှ် ဟိုတ်နူဒှ်ဍေံတံ ဂွစလေဝ်ဟွံလေပ်ရ ဒှ်ဏောၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
အပ္ဍဲကာလ ပရေၚ်ပၞာန်သီလဝ်အဝဵုပွိုၚ် ၅ သၞာံဏံမ္ဂး လ္တူညးဍုၚ်ကွာန် ဒစဵုဒစးမံၚ်တံဂှ် သုၚ်စောဲလဝ်ယန္တရာ ပရေၚ်ဍဵုဍိုက်နာနာသာ်တုဲ ပွမရပ်ချုက်၊ ကဵုဒုဟ်ဂစိုတ်၊ ဖျေံဒုဟ်ထံၚ်၊ ပွမဂစိုတ်ထောံ ပရေၚ်ဖံက်ပကဝ် အခေါၚ်အရာမၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတံကၠောန်လဝ် ပွဗီုတံဏံရောၚ်။
တုဲပၠန် နူကဵုပေါဲရုဲမာဲ ထမံက်မံၚ်ရုပ်ရဴပြံၚ်လဝ်ဗီုပြၚ် အလဵုအသဳညးဍုၚ်ကွာန်ကီုလေဝ်၊ ဆက်ကၠောန်အာမံၚ် ပရေၚ်ဍဵုဍိုက်ညးဍုၚ်ကွာန်တံကဵု ပရေၚ်ဖံက်ပကဝ်အခေါၚ်အရာမၞိဟ်တံဖိုဟ်ဂှ် နူကဵုတင်နၚ် ဂကောံသုတေသနတံ ချူထမံက်မံၚ်ရောၚ်။
ကြဴနူကဵုဒက်ပတန် အလဵုအသဳပြံၚ်လဝ်ဗီုပြၚ်တုဲ ပရေၚ်ဗတိုက်မံၚ်ပၞာန်ကျာ ပတဝ်က္ဍိုပ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တံ ဆက်နွံမံၚ်ဂှ်ကီု အခေါၚ်ချူဆန်ဟီုဂးဗၠးၜးတံဂှ်လေဝ် ဟွံကဵုအခေါၚ်တုဲ ညးပါ်ပါဲချူလ္တူအန်လာၚ်မ္ဂး ရပ်ကၠေၚ်ကေတ်မံၚ်အရေဝ်ရောၚ်။
ဇၟာပ်ကောန်ဍုၚ်တံ ယဝ်ရပရေၚ်ဒုၚ်စသိုၚ်နွံမံၚ်မ္ဂး ဂၠာဲမံၚ်ပြသၞာတုဲ ဟိုတ်နူဂၠာဲပြသၞာတံဂှ်ရ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဟွံညိၚ်ဝပ်တုဲ ဒှ်ကၠုၚ်လဝ်ပရေၚ်ဗီုတံဏံရောၚ် ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ဟီုရ။ ဣဏံဂှ် ဟိုတ်နူလီလဝ် ပေါဲရုဲမာဲတုဲ ဒးသီအဝဵု အရေဝ်ပရေၚ်ဇာတ်တြေံဂှ် ပ္ဍဲအလန်ဏံ ညံၚ်ကဵုခၠန်ထောံလဝ်ရ။
သွက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂွံညိၚ်ဝပ်ကီု၊ ဇၟာပ်ကောန်ဍုၚ်တံ ညံၚ်ဟွံဂွံဂၠာဲပြသၞာဂှ် အတိုင်တင်နၚ်စေဝ်ပၞောန် ဥပဒေဟေၚ် အလဵုအသဳအာမံၚ်ဂှ်ရ ညးဍုၚ်ကွာန်တံ စိုတ်ညံၚ်ဂွံမိပ်သၠောၚ်ဂှ်ဒးကၠောန်အာတုဲ ဣဏအ်ဂှ် ဒှ်သွဟ်ဍေံရ သ္ဂးလဝ်ရောၚ်။
ထ္ၜးအဝဵုတုဲ ညံၚ်ဟွံဂွံဓရတ်အာတ်မံၚ်သြန်တံဂှ် ဒးထမံက်အာရုပ်ရဴကမၠောန် ညံၚ်ဂွံစိုပ်အာအဆံၚ်သၟဝ်တေံကီု ယဝ်ရ ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ဂွံအခေါၚ်ဟီုဂးမံၚ်စံၚ် ဗၠးဗၠးၜးၜးနွံမံၚ်တှ်ေ ပြေပြံၚ်ရောၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်မွဲတၠပၠန် ဟီုကဵု သြင်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“အဓိက ပရေၚ်တံဏံဂှ်တှ်ေ ဒးထမံက်အာ ရုပ်ရဴကမၠောန် စဵုကဵုဂွံစိုပ်အာ အဆံၚ်သၟဝ်တေံရောၚ်။ ဥပမာ- ရဲဌာနဆေၚ်စပ်တံ ရေၚ်တၠုၚ်ယိုက်ဂၠေၚ်ကဵုမံၚ် ဝန်ညးဍုၚ်ကွာန်တံဂှ်တှ်ေ ညံၚ်သ္ဂောံစိုပ်အာဒၞာဲဍေံဍာံဍာံ၊ ပရေၚ်ဏံဂှ် ထ္ၜးအဝဵုတုဲ အာတ်သြန် ဓရတ်ကေတ်မံၚ်တံ ညံၚ်ဟွံဂွံကၠောန်။ အဓိက ယဝ်ရရေၚ်တၠုၚ်ကဵု ညးဍုၚ်ကွာန်တံစိုတ်ဂွံမိပ်မ္ဂး အောန်ကဵုဂၠိုၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ထံက်အာဂလာန်ရောၚ်။ အဓိက ယြဴညးလဵု အုပ်ဓုပ်မံၚ်ဒှ်ဒှ်၊ ညံၚ်ညးဍုၚ်ကွာန်တံ စပုၚ်ဂွံဖဲ၊ ညံၚ်မှာဇန်တံ စိုတ်ညံၚ်ဂွံသၠောၚ်၊ ညးဍုၚ်ကွာန်တံ အခေါၚ်ဟီုဂးဗၠးဗၠးၜးၜးနွံ၊ အခေါၚ်ကူသာန်သွံရာန်ဗၞိက် ဗၠးဗၠးၜးၜးနွံ၊ အခေါၚ်မံၚ်စံၚ်ဗၠးဗၠးၜးၜးနွံအာတှ်ေ ဗွဲမဂၠိုၚ် ပြေပြံၚ်မံၚ်ရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵုပရေၚ်သီအဝဵုတုဲ ဟွံဒးလုပ်ပြိုၚ်ပေါဲရုဲမာဲမွဲသာ် ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ဒှ်ကၠုၚ်လဝ်သမ္မတဂှ် သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ညံၚ်သ္ဂောံခိုၚ်ကၠိုက်ဖန်ဖက်ကၠောန်မံၚ်ရောၚ်ဂှ် ညးကြဴဇာမံၚ်လၟိုန်ရ။
အပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာ ဟိုတ်နူသၞောတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဟွံဇၞော်မောဝ်တောတက်ကၠုၚ်ခိုဟ်ဟ်တုဲ အကာဲအရာဗီုတံဏံ ဒှ်အာရောၚ်ဂှ် ညးစောဲစပ်တင်လဝ်ဒုဟ်ရောၚ်။
ဣဏံဝွံ သွက်သ္ဂောံထမံက်ရုပ်ရဴ လပအ်ညးမိက်ဂွံဒှ်သမ္မတတုဲ ပတေဟ်ဇြဟတ်လွဟ် သီကေတ်အဝဵုဍုၚ်ဂှ်တှ်ေ ညးသ္ပလဝ်မတ်ဇျှဟ်ရ။
သၞောတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် အလဵုအသဳသုၚ်စောဲစကာမံၚ်လၟုဟ်ဂှ် ယဝ်ရထမံက်ရုပ်ရဴကၠောန်ၜိုတ် ခိုၚ်ကၠိုက်အာမ္ဂး အပ္ဍဲပရေၚ်ဆက်ဆောံဂၠးကဝ်တံ ကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာပါလုပ်အာဂှ် ပဵုတုဲခိုဟ်တိုန်ကၠုၚ် နူအကာဲအရာတြေံတံမာန်ရောၚ် ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ခယျလဝ်ရောၚ်။
ဆဂး အပ္ဍဲပွဳဗွိုၚ်ဂၠးကဝ် နူနိဂီုဍုၚ်ပလိုတ် ပရေၚ်က္ဍိုက်ပ်အမေရိကာန် နကဵုသမဂ္ဂယူရောပ်တံကီု၊ အာသဳယာန်ကဵု ကုလသမဂ္ဂတံဂှ် ပရေၚ်သ္ပစၟတ်သမ္တီ လ္တူအလဵုအသဳပၞာန် လုပ်ဗဗွဲသၞောဝ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ်တှ်ေ စဵုကဵုအခိၚ်လၟုဟ် ဟၟဲဏီပုဟ်။
ပရိုၚ် – သြင်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – PPBI