က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန် ထပ်ဟီု သွက်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် ဒှ်ဒၟံၚ်ဒတုဲလၟိုန်

နေဗျဳဒဝ်၊ ဒဳဇြေမ်ဗာ ၂၆

နကဵုကံၚ်ဇြဳပၞာန် ပံက်လဝ်တြၚ်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်လၟိုန်တုဲ နကဵုဒပ်ပၞာန်လေဝ် သွက်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ် ဒှ်ဒၟံၚ်ဒတုဲလၟိုန်တုဲ ကော်ဘိက်ဒုၚ်တၠုၚ်ဒၟံၚ်လၟိုန်ရောၚ်ဂှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန်သီအဝဵု ထပ်ဟီုကၠုၚ်ရ။

ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗာ ၂၄ ပ္ဍဲကဵုအခန်ကၞာဗှ်ဗၞုဟ်ဂုဏ် တ္ၚဲကျာ်ခရေတ်က္တဵုဒှ်မၞိဟ် မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဘာကျာ်ကက်တလေတ် သုက်မိုက်ကေဝ် လ္တူဍုၚ်ပျေန်မနာ၊ နေဗျဳဒဝ်ဂှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန် သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် မေန်အံၚ်လှာၚ် ဟီုဂးလဝ် စပ်ကဵုပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ရ။

က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန်ဂှ် ဇၟာပ်ပ်ဘာသာ ဟိုတ်နူဒုၚ်လဝ်သ္ဇိုၚ်ကဵု ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲကဵုဂကောံမၞိဟ်တံဂှ်လေဝ် ဒဒှ်ရနွံပၟိက် ကုပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဂှ်ကီု၊ ပ္ဍဲလက်ထက်ဇကုတံ ဖျေံစၟတ်လၟေၚ်ကမၠောန် သွက်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်တံဂှ်တုဲ ပ္တိတ်ဒၟံၚ်ဇြဟတ် ဗွဲမသၟဟ်အစောန်ရောၚ်ဂှ် သ္ဂးရ။

ကိုဝ်ဂျက်တူ ညးမၞုံအခေါၚ်ဟီုဂး ဂကောံမၚ်ရံၚ်အခေါၚ်အရာမၞိဟ်ကချေၚ်ဂှ် ဒပ်ပၞာန် ဂစိုတ်ဒၟံၚ်ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ကဵုဂအုံဗွဝ် ဗ္တိုက်ဂြာတ်ဗုမ် ကုစမြိုၚ်ညးဍုၚ်ကွာန်ဂမၠိုၚ်ပိုၚ်တံ နကဵုက္ၜၚ်ကျာတံဂှ်တုဲ မဝးပ္ကဝ်ဒၟံၚ်အခေါၚ်အရာမၞိဟ်ဂှ် ဟီုကၠုၚ်သာ်ဏံဂှ်ဝွံ သွက်ညးဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် ဖဵုဟွံမွဲပုဟ်ဂှ် သ္ဂးရ။

“ ဒပ်ပၞာန်ဏံဂှ်တှ်ေ ဒှ်ဒပ်ပၞာန်ဝးပ္ကဝ်လဝ်အခေါၚ်အရာမၞိဟ် သၞာံဗွဲမလအ်လဏောၚ်။ လၟုဟ်လေဝ် ဍေံတံ ကြဴနူသီအဝဵုတုဲဂှ် သာတုဲဂစိုတ်ဂယိုၚ်ကၠုၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်တံ နကဵုဂအုံဗွဝ်ဂှ်ကီု၊ ပ္ဍဲကဵုဘာဗ္တောန်လိက်၊ သ္ၚိဒၟံၚ်၊ ပ္ဍဲကဵုစမြိုၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်ဂမၠိုၚ်ပိုၚ်တံဂှ် ဗ္တိုက်ကီု၊ ထောံမခတိုဟ် နကဵုက္ၜၚ်ကျာကီု၊ မၞိဟ်တံချိုတ် နကဵုဂအုံဗွဝ်ကီု။ ဒ္ဂေတ်ဗက်ရှ်ေသှ်ေ အခေါၚ်အရာမၞိဟ် လိက်လလောၚ်တြးအခေါၚ်အရာမၞိဟ်ဍုၚ်သ္အာၚ်တံဂှ် ဟွံမွဲပုဟ်။ ဒပ်ပၞာန် မဝးပ္ကဝ်ဒၟံၚ်သာ်ဏံဂှ် အရေဝ်မဟီုတိတ်ကၠုၚ်ဂှ်တှ်ေ သွက်ညးဍုၚ်ကွာန်ပိုယ်တံ မုဖဵုမှ ဟွံမွဲပုဟ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။

ဒပ်ကံၚ်ဇြဳပၞာန် မဒးဆေၚ်ဒၟံၚ်မုက် ကုပၠန်ဂတးရပ်လွဟ် ဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတးတံ ကြပ်အလုံဍုၚ်မွဲဂှ်ဝွံ အပ္ဍဲပေါဲဗ္တိုက်တံကဵု အဃောမကၠောန်ဒၟံၚ် ပရေၚ်ၚးတးတိဍာ်တံဂှ် ဂစိုတ်ဂယိုၚ် ကောန်အရာပ်တံ နကဵုဂအုံဗွဝ်ကီု ဟိုတ်နူထောံမခတိုဟ် နကဵုက္ၜၚ်ကျာတုဲ ပရေၚ်ဗ္တိုက် ဂကူဘာသာဟွံရုဲ၊ စမြိုၚ်ဟွံရုဲတံလေဝ် နွံဒၟံၚ်ရ။

အတိုၚ်စရၚ် ဂကောံသုတေသနညာန်လေန်တေတ်ဂှ်မ္ဂး နူသၞာံ ၂၀၂၁ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ စဵုကဵုသၞာံ ၂၀၂၃ ဂိတုအဝ်ဂါတ် အလုံမွဲကၟိန်ဍုၚ်ဂှ် ဂကောံပၞာန်တံ ကလိလောန်လဝ် ပရေၚ်ဂစိုတ်ဂယိုၚ် နကဵုဂအုံဗွဝ် လ္တူမၞိဟ် ၅ တၠဂှ် အောန်အိုတ် ၁၇၅ ဝါ နွံလဝ်တုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်ကောန်အရာပ် ဒးဒုၚ်ဂစိုတ်ဂယိုၚ်လဝ် စဵုကဵု ၁၇၉၄ တၠ နွံရ။

သ္အာၚ်နူဂှ်ပၠန် ပ္ဍဲကာလဏံဂှ်ရ အပ္ဍဲလၟေၚ်ဒဒှ်ပရေၚ်ဗ္တိုက်တရဴကျာ ကံၚ်ဇြဳပၞာန် ၉၀၂ ဝါဂှ် စမြိုၚ်ပရေၚ်ဘာသာ ၈၆ မ၊ ဘာဗ္တောန်လိက် ၅၄ မ၊ ရုၚ်ဂဥုဲ ၂၆ မ ပါလုပ်ဂှ် ကောန်အရာပ် ၆၈၀ ပြၚ် ချိုတ်အာလဝ်တုဲ မၞိဟ်ကလိဂွံဝပ် ဗ္ဒါဲ ၄၆၀ နွံလဝ်ရ။

က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန်ဂှ် ပပ္တံနူတ္ၚဲခရေဿမာတ်တုဲ ပရေၚ်ၜိုဟ်သြိုဟ်ညိၚ်ဝတ်၊ ပရေၚ်ဂီုကၠီု၊ ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် မနွံပၟိက်ဒၟံၚ် အပ္ဍဲဍုၚ်အဓိကတံ ညံၚ်ဂွံစိုပ်ကၠုၚ်ဗွဲမပြဟ်မာန် ကေုာံ အခေါၚ်အရာ ဘာသာသီုဖအိုတ် ပံၚ်တောဲမံၚ်တန်တဴမွဲစွံတံဂှ် ဇၟာပ်ပ်ကောန်ဍုၚ် ညံၚ်ဂွံကလိဂွံမာန် သွက်ဂွံဘိုၚ်ပူဗိုၚ်ပ္တိတ်ဇြဟတ်အိုတ်ဂှ် ဖ္တိုက်ဖ္အောဝ်ဏာလဝ်ဏီရ။

ညးချဳဒရာၚ်ကတိုၚ်ကၟဟ်ပရေၚ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ကိုဝ်မေန်တိုဲတေတ်ဂှ် နကဵုဒပ်ပၞာန် ယဝ်မိက်ဂွံဂွံပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဍာံမ္ဂး ညံၚ်ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ဂွံပတှ်ေကေတ်မာန် ပွပကီုပရာပ် မကၠောန်ဒၟံၚ် အလုံဍုၚ်မွဲတံဂှ် သွက်ဂွံဒေါအ်ဒေၚ်ကဵု ဗွဲမပြဟ်ဂှ် နွံပၟိက်ရောၚ် ထံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။

“ ဒပ်ပၞာန် မေန်အံၚ်လှာၚ်က္ဍိုက်ပ်ဂှ် မိက်ဂွံဂွံပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဍာံဍာံဟီုမ္ဂး အခါခရေဿမာတ်ဏံမှ ဟွံသေၚ်ပုဟ်။ ကေတ်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်လွာဲဂှ် ဂွံမံၚ်ရ။ စိုတ်ဓာတ်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ်ရ ဒးကေတ်။ သွက်ဂွံထ္ၜး စိုတ်ဓာတ်မိက်ဂွံၜိုဟ်လလမ်ဍာံဍာံဂှ် ဂွံဂွံဓဝ်ပတှ်ေညးဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် ဒးကၠောန်ထ္ၜးမွဲရဏောၚ်။ ကိစ္စစံၚ်ဒၟံၚ်ဍုၚ်၊ စံၚ်ဒၟံၚ်ကွာန် အလုံဍုၚ်ဗၟာမွဲ ရပ်ဒက်ညးဍုၚ်ကွာန်တံတုဲ ကိစ္စကဵုဒၟံၚ်ဒဒိုက်တံဂှ် ဒးဒေါအ်ကဵုကၠာဏောၚ်။ ညအ်မှဟေၚ် စိုတ်ဓာတ်ဒပ်ပၞာန် မိက်ဂွံဂွံပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်နွံဟီုဂှ် ထ္ၜးသက်သဳ ကုညးဍုၚ်ကွာန်တံမာန်ဏောၚ်။ ပတှ်ေဖျေံစိုတ်မာန်ဏောၚ် မဒှ်ရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။

စနူအခိၚ်ဒပ်ပၞာန် ပ္တိတ်ဇြဟတ် သွက်ဂွံသီကၠေံအဝဵုကၟိန်ဍုၚ်ဂှ်တုဲ စဵုကဵုဂိတုဒဳဇြေမ်ဗာ ၂၂ ဏံ အပ္ဍဲဗ္ဒါဲပိသၞာံ ဟိုတ်နူဂကောံပၞာန် ကေုာံ ကောန်ရဲတဝ်ခွါဍေံတံတုဲ ညးဍုၚ်ကွာန် ဗ္ဒါဲ ၄၃၀၀ ပြၚ် ဒးချိုတ်အာလဝ်ရောၚ် ဂကောံမၚ်မွဲရီုဗၚ် ကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် AAPP သ္ဂးရ။

မွဲလ္ပာ်ပၠန်ဂှ် သ္ၚိဒၟံၚ်အလုံဍုၚ်မွဲ ၈၆၀၀၀ ပြၚ် ဒးဒုၚ်စံၚ်ပလီုပလာ်လဝ်တုဲ ပ္ဍဲကဵုဏံ နူကဵုရးသက်ကိုၚ် ပါလုပ်ဒၟံၚ်ဂၠိုၚ်အိုတ်ရောၚ်ဂှ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗာ ၂၉ တေံ ဂကောံသုတေသန ISP-Myanmar လလောၚ်ပ္တိတ်လဝ်ရ။

နကဵုကံၚ်ဇြဳပၞာန် ဂလာန်ဟီုဂးကၠုၚ် သွက်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် ဒှ်ဒၟံၚ်ဒတုဲကဵု ပံက်လဝ်တြၚ်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်လၟိုန်ဂှ်ဝွံ ဟွံတၟေၚ်တၟဟ်မွဲသာ် စနူသီအဝဵုတုဲ အပ္ဍဲပွိုၚ်မွဲသၞာံပြၚ် နူကဵုမ္ဒးဆေၚ်ဒၟံၚ်မုက် ပၠန်ဂတးရပ်လွဟ် အလုံဍုၚ်မွဲဂှ် စဟီုဂးကၠုၚ်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ရ။

ကံၚ်ဇြဳပၞာန် ဟီုဂးကၠုၚ်ပရူပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ်ဝွံ စနူသၞာံ ၂၀၂၂ ကၞောတ်ဂိတုဨပရဴ စဵုကဵုတ္ၚဲကၠောံသၞာံ NCA သၞာံဏံကီုလေဝ် သဳကၠဳလဝ် ကဵုဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် ဒေါအ်ပန်ပှော် ဟွံဒှ်ပေါဲဗ္တိုက် (၇) ဂကောံတံသၟးရ။

အခိၚ်လၟုဟ် ဒပ်ကံၚ်ဇြဳပၞာန်ဝွံ အလုံဍုၚ်မွဲ ဟိုတ်နူပရေၚ်ဗ္တိုက်ပၞာန်ထ္ပက် ဒပ်ပံၚ်ကောံ PDF တံကဵု ဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် အလုံဍုၚ်မွဲတံဂှ်တုဲ ကျဗြံကၠုၚ်ဒၟံၚ် ဒှ်ကၠုၚ်တုဲ စဵုကဵုသ္ဂောံသောၚ်ကလး နကဵုနဲကဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန် ပံက်တိုန်ပါၚ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗာမံက်တေံရ။

ဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်လ္ၚဵု မပါလုပ်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲပေါဲဗ္တိုက်ဗ္တိုက်သရိုဟ် သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်ဂှ် ကုကံၚ်ဇြဳပၞာန် မကြဵုဇာဒၟံၚ် ဒဒှ်ရဒတူလိုၚ် နူကဵုသၟဝ်သၞောဝ်သ္ဇိုၚ် ၂၀၀၈ ကေုာံ တာလျိုၚ်ပိုယ်ပိတန်လၟိုန်ဂှ် သွက်ဂွံဆဵုဂဗသဳကၠဳဟွံမွဲပုဟ်ဂှ် ဟီုပ္တိတ်လဝ်ရ။

ပရိုၚ်−သြၚ်လောန်တိုၚ်(မ်)

ဗီု−MOI