မတ်မလီု၊ မာတ် ၈
နကဵုဟိုတ် ပလံၚ်ပ္တိုန်ဒၟံၚ်ထၜိုတ် ပ္ဍဲဍုၚ်သေံ ဟွံလုပ်သၞောဝ်တံဂှ်တုဲ ကံၚ်ဇြဳပၞာန် စၞောန်ပ္ညုၚ်ကၠုၚ် သွက်ဂွံရပ်စပ် ထၜိုတ်ပလံၚ်ပ္တိုန်နၚ် နူကဵုတွဵုရးဍုၚ်မန်တံဂှ် တၠကမၠောန်ရဝ်ဗာတံ ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်(မ်) ရ။
ရဝ်ဗာ တိတ်နူတွဵုရးဍုၚ်မန်တံဝွံ ပလံၚ်ပ္တိုန်ဒၟံၚ်ဍုၚ်သေံ ဟွံလုပ်သၞောဝ်တံ နွံဒၟံၚ်ဂးတုဲ စနူဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳကြပ်အိုတ် တုဲကၠုၚ်တေံ သွက်ဂွံရပ်စပ်ထၜိုတ် ဟွံမွဲကဵုတၞးလိက်သက်သဳတံဂှ် ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဂီုကၠီု ကေုာံ ပရေၚ်ပယျဵု သ္ကိုပ်ဗိုလ်ဇၞော် ကျဝ်ဇြဲမျေတ် စၞောန်ပ္ညုၚ်ကၠုၚ်ရ။
ဗွဲကြဴဂှ် ပ္ဍဲဂိတုမာတ် ၄ တုဲကၠုၚ်တေံဂှ်လေဝ် လ္တူဂၠံၚ်ကာဇၞော် မတ်မလီု−ဘာအၚ် အရာပ်(ညောၚ်ပၚ်ဆိပ်) ဍုၚ်မတ်မလီုဂှ် ကွဳစက်မွဲဖ္ဍိုက် ဖ္ဍိုက်ပ္တိုန်နၚ်ထၜိုတ်တံဂှ် ကံၚ်ဇြဳပၞာန် ရပ်စပ်လဝ် နကဵုဂဗုတ်ပလံၚ်ဗစိုပ်ဟွံလုပ်သၞောဝ်ဂှ်တုဲ လျိုၚ်တာန်ထၜိုတ် ဗ္ဒါဲ ၈ တာန် သီကေတ်တုဲ ရပ်ဒက်လဝ် သီုကဵုညးဒဳယာန်တံရ။
ထၜိုတ်ပလံၚ်ပ္တိုန်အာ ဍုၚ်သေံတံဂှ် လ္ပာ်ကံၚ်ဇြဳပၞာန် ဟိုတ်နူရပ်စပ်ဒၟံၚ်တုဲ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် ထၜိုတ်မွဲပံၚ် နူ ၁၈၀၀ ဒ္ကေဝ်ဂှ် ၚုဟ်စှ်ေအာ စဵုကဵု ၁၆၀၀ ဒ္ကေဝ်တုဲ အပ္ဍဲဗွဝ်ဖျာ ဒှ်ဒၟံၚ်အကာဲအရာ ဟွံညိၚ်ဝတ်တံရ။
“ ဂၠံၚ်သေံဂှ် လ္ပာ်ဍေံတံ ကဵုကၟာတ်ထောံ။ ဗွဲတၟေၚ် နူကဵုတွဵုရးဍုၚ်မန်ပိုယ်တံဏံ ကၠောံအာလ္ပာ်ကရေၚ်ဂှ် ဍေံတံကဵုရပ်ဖအိုတ်။ လၟုဟ်ၚုဟ်ဂၠးတိဂှ်လေဝ် တိုန်ဒၟံၚ်ယျ။ ဍုၚ်ဇိုၚ်ဝုတ်ဒိုဟ် ဍုၚ်သေံမ္ဂး မွဲပံၚ်ဂှ် ဒှ်အာ ၃၆၀၀ ဒ္ကေဝ်ပြၚ်အာယျ။ ပ္ဍဲကဵုပိုယ်တံဂှ် ၜိုတ်ကဝက်ၚုဟ်ဍေံတံဓဝ် နွံဂှ်ရ ဂွံသွံဂှ် ဟွံဂွံကဵုစိုတ်ဟဂှ်ရ။ ပရေၚ်သွံရာန်လေဝ် ဟွံဒှ်ညးသ္ကအ်ပုဟ်” ဂှ် တၠကမၠောန်ရဝ်ဗာမွဲတၠ ဟီုရ။
အခိၚ်လၟုဟ် ကံၚ်ဇြဳပၞာန်ဝွံ ထၜိုတ်ပလံၚ်ပ္တိုန်ဍုၚ်သေံတံဂှ် ပ္ဍဲကဵုဒဒန် ကေုာံ သၞေဟ်ကၚ်စၟဳတ် မွဲဒမြိပ်ဂၠံၚ် တွဵုရးဍုၚ်မန် ကေုာံ တွဵုရးကရေၚ်တံဂှ် ကၟာတ်လဒဵုဂၠိုက်ဂၠါဲစၟဳတ်ကီု၊ ယဝ်ရတၞးလိက်သက်သဳဟွံမွဲမ္ဂး ကေတ်အရေဝ် နကဵုၝောံပိုဒ် ဗၞိက်ပၠောပ်ဗၞိက်ပ္တိုန်တံဂှ် ကၠောန်ၜိုတ်ဒၟံၚ်ရ။
ကုတၠကမၠောန်ထၜိုတ်တံဂှ်လေဝ် နူကဵုဂၠံၚ်ဟွံလုပ်သၞောဝ်တံဂှ် ညံၚ်ဂွိုအ်ပလံၚ်ပ္တိုန်ထၜိုတ်ဍုၚ်သေံ နူကဵုဂၠံၚ်ဟွံလုပ်သၞောဝ်တံဂှ် ကံၚ်ဇြဳပၞာန် ကဵုထ္ပက်လဝ်စၟတ်တဲဒုၚ်လျိုၚ်တံရောၚ် ဂွံတီကေတ်ရ။
“ကၟာတ်ဗီုလဵုရောဟီုတှ်ေ စနူၜိုတ် ၁၀ တ္ၚဲတုဲကၠုၚ်တေံ ဒှ်ဏောၚ်။ လ္ပာ်ကျာ်ပိဂှ် ဟွံကဵုလုပ်ရပုဟ်။ အဂှ် ကွဳစက်လုပ်ဟွံဂွံရပုဟ်။ လ္ပာ်ဏံ ကၟာတ်အာတုဲ ဆုဲအာလ္ပာ်သာမညတေံ။ တိုန်လ္ပာ်ဂၠံၚ် သာမည ထိုအ်ကိုဝ်ဝ်ဏောၚ်ဂးတုဲ ဆုဲအာပၠန်ဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲကဵုဒဒန်ဟပၠၚ်ဂှ် ရပ်ဒၟံၚ်တံ နွံဒၟံၚ်ပၠန်။ တုဲပၠန် ဒဒှ်ရ အာနူကဵုဂၠံၚ်ဟွံလုပ်သၞောဝ်တံ ဟွံဂွံဂှ် ကဵုထ္ပက်စၟတ်တဲဒုၚ်လျိုၚ်ရ” သာ်ဝွံ တၠကမၠောန်ထၜိုတ်မွဲတၠ ဟီုရ။
ထၜိုတ်တိတ်နူတွဵုရးဍုၚ်မန််တံဂှ် အဓိကပလံၚ်ပ္တိုန်သွံတြးဒၟံၚ် ဍုၚ်ကြုက်ကဵု ဍုၚ်သေံတံတုဲ နူကဵုကဏ္ဍရဝ်ဗာဂှ် လၟေၚ်သၞာံ ဒဝ်ဠာအမေရိကာန် ဂၠိုၚ်ကဵုပြကောဋိကိုဋ် ကလိဂွံဒၟံၚ်ရ။
အတိုၚ်ဂလာန် တၠကမၠောန်ထၜိုတ်တံ ဟီုလဝ်ဂှ်မ္ဂး ထၜိုတ်ပလံၚ်ပ္တိုန် လ္ပာ်ဍုၚ်သေံတံဂှ် ဟိုတ်နူရပ်ဒက်ဒၟံၚ်တုဲ ထၜိုတ်တိတ်နူတွဵုရးဍုၚ်မန်တံဝွံ ဒးဂဗဒၟံၚ်ကဵု အကာဲအရာဗွဝ်ဖျာကၠေံခၞၚ်တံရ။
နကဵုကံၚ်ဇြဳပၞာန် မကညာၚ်ကမြေဲဒၟံၚ် သွက်ကဏ္ဍထၜိုတ်ဂွံဖောအ်ဗြေဝ်တောတက်ဂှ် ဟိုတ်နူဖျေံဒၟံၚ်မူဝါဒဗၠေတ်တ် သာ်ဏံဂှ်တုဲ အရာမဇီုကပိုက် လ္တူကဏ္ဍရဝ်ဗာတံ နွံကၠုၚ်မာန်ဂှ် သ္ၚဳဂၠိပ်ဒၟံၚ်တံ နွံဒၟံၚ်ရ။
အလုံဗ္ၜတ်ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမ္ဂး တွဵုရးဍုၚ်မန် ထၜိုတ်တိတ်ဂၠိုၚ်အိုတ်ဂှ်ဝွံ တိတဵုလွဳရဝ်ဗာ ၅ ကိုဋ်ပြၚ်နွံဒၟံၚ်တုဲ လၟေၚ်သၞာံ လျိုၚ်တာန်ထၜိုတ် တိတ်ဒၟံၚ် မွဲကိုဋ်ပြၚ်ရ။
ပရိုၚ်−သြၚ်လောန်တိုၚ်(မ်)
ဗီု−CJ