မတ်မလီု၊ ဨပရဴ ၃
ကောံဓရီုပရေၚ်ဂကူမန် မကၠောန်ဗဒှ်ဒၟံၚ် လ္တူဍုၚ်မတ်မလီု ကံၚ်ဇြဳပၞာန် မထိၚ်ဒက်လဝ်ဂှ်ကီု၊ ပေါဲရုဲမာဲ ကံၚ်ဇြဳပၞာန် မသ္ဂောံကၠောန်ဗဒှ်အာဂှ်ကီု နကဵုကံၚ်ဇြဳဖေဝ်ဒရာဍုၚ်မန် ဟွံဒုၚ်တဲပုဟ်ဂှ် ပ္ဍဲဂိတုဨပရဴ ၁ တေံ လလောၚ်ပ္တိတ်လဝ်လစွံစိုတ်ရ။
သွက်ဂွံသ္ၚဳဂၠိပ်သ္ပဒတန် မူဝါဒစပ်ကဵုပရေၚ်ဂကူ၊ သၞောဝ်သ္ဇိုၚ်ဒက်ပ္တန်ဍုၚ်မန် ရန်သာ်ဏံတုဲ နူဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဗဟဵု အာက္ဍိုပ်တုဲ စနူဂိတုဨပရဴ ၂ တေံတုဲ ကၠောန်ဗဒှ်ဒၟံၚ် ကောံဓရီုပရေၚ်ဂကူမန် ၂၀၂၅ ရ။
အခိၚ်ကာလလၟုဟ် ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵုလညာတ်လ္တူပၠန်ဂတးတမ်က္ညၚ်တုဲ လညာတ်ဂကူမန် ပြးမံၚ်ၜါလွးဏံ ကောံဓရီုဒုၚ်ယၟု “ပရေၚ်ဂကူမန်” ကၠောန်ဟွံထေက် ညာတ်ကေတ်တုဲ နကဵုကံၚ်ဇြဳဖေဝ်ဒရာဍုၚ်မန် ဒုၚ်တဲဟွံမာန်ရောၚ်ဂှ် ဟီုတဴရ။
ပ္ဍဲကောံဓရီုဏံ ကော်ပၠောပ်နၚ်လဝ် ဗော်ပံၚ်ဖက်လဝ်ကဵုတၠအဝဵုပၞာန် “ဗော်ညဳသၟဟ်မန်” ရောၚ် ဂွံမိၚ်ကေတ်တုဲ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံတံၚ်ပၠောပ်ဏာ ဂကူပိုယ် သၟဝ်ဂတာဇိုၚ် တၠအဝဵုပၞာန်ရောၚ် ညာတ်ကေတ်တုဲ ဒစဵုဒစးပေၚ်ၚ်ရောၚ် သာ်ဝွံ သ္ဂးလဝ်ရ။
ဗော်ညဳသၟဟ်မန်ဝွံ ဒှ်ဗော်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် သ္ပစၞးဂကူမန်တုဲ ကြဴနူသီအဝဵုတုဲ သွက်ဂွံပံၚ်တောဲကဵုကံၚ်ဇြဳပၞာန် ကော်ဘိက်ကၠုၚ်ဂှ် နူကဵုဗော် ဒုၚ်လဝ်တဲတုဲ ဒဵုကဵုအခိၚ်လၟုဟ် ပ္ဍဲကဵုကဆံၚ်တွဵုရးကဵု ကဆံၚ်ဗဟဵုဂှ် ညးစၞးၜါတၠ ပါလုပ်ဒၟံၚ်ရ။
သၟဝ်တဲအတၠအဝဵုပၞာန်ဏံ ပရေၚ်သဳကၠဳစဵုဒၞါဂကူဟီုဂှ် ဒှ်အရေဝ်သၟးရတုဲ နကဵုကံၚ်ဇြဳပၞာန် ဖျေံဒၟံၚ်ဗုမ်၊ စံၚ်ဒၟံၚ်ကွာန် ဒၞါဲဟွံဆေၚ်စပ်ကဵု ပရေၚ်ဝေၚ်ပၞာန်ဂှ် ရံၚ်ကေတ်မ္ဂး အခေါၚ်အရာကောန်ဂကူပိုယ် မုလေဝ်ဂွံဟွံမာန် တီကၠးဒၟံၚ်ရောၚ် သာ်ဝွံ ကံၚ်ဇြဳဖေဝ်ဒရာဍုၚ်မန် ထံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
မွဲလ္ပာ်ဂှ်ပၠန် ရန်တၟအ်ကဵု ဂွံဒၠိၚ်အာယုက်အဝဵုပၞာန်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်ဒၟံၚ် ပေါဲကောံဓရီု ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ကီု ရန်လဝ် ကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲကီု နွံတုဲ ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်တံ ညးဍုၚ်ကွာန်မန်တံ ညံၚ်ဟွံဂွံပါလုပ်ဂှ် ထ္မံက်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲတၚ်လလောၚ်တြးဂှ်ရ။
မိကောန်ဆာန်နန် မဒှ်ကောန်ဂကောံကံၚ်ဇြဳဖေဝ်ဒရာဍုၚ်မန်ဂှ်တှ်ေ ယဝ်ကၠောန်ဗဒှ်ထောံပေါဲရုဲမာဲမ္ဂး သ္ပညံၚ်ကံၚ်ဇြဳပၞာန် ဂွံဂွံဗဗွဲသၞောဝ်ဏောၚ်ဂှ် ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်(မ်) ရ။
“နကဵုကံၚ်ဇြဳပၞာန် ဂွံကၠောန်ဗဒှ်ပေါဲရုဲမာဲဂှ် အဝဵုဍေံဟွံမွဲပုဟ်။ ကၠောန်ဗဒှ်ပေါဲရုဲမာဲတုဲ ညံၚ်ကံၚ်ဇြဳပၞာန် ဂွံဒှ် legitimize ဂှ် ကၠောန်လဝ်ဏောၚ် ညာတ်ကေတ်ရ။ မူဟိုတ်ကံၚ်ဇြဳပၞာန် ကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲ ဟွံဂွံရောဟီုဂှ်တှ်ေ ဍေံတံ ဟိုတ်နူသီလဝ်အဝဵုရဏောၚ်။ တုဲတှ်ေ သီုကဵုဝးပ္ကဝ်ဒၟံၚ် အခေါၚ်အရာညးဍုၚ်ကွာန်တံရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ပ္ဍဲပေါဲသဳကၠဳပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် ကံၚ်ဇြဳပၞာန် မကၠောန်ဗဒှ်ဂှ် ယဝ်ရဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ညးဍုၚ်ကွာန်မန်တံ ပါလုပ်ဒၟံၚ်မ္ဂး တုပ်တဴညံၚ်ရဴကဵုဒြပ်ဟတ်ကဵု ဒၠိၚ်အာယုက် တၠအဝဵုပၞာန်ကီု သီုကဵုစၟတ်သမ္တီလဝ် သၞောတ်ဝ် ၂၀၀၈ ဂှ်ရောၚ် သာ်ဝွံ ထံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
ပေါဲရုဲမာဲပတောံ ကံၚ်ဇြဳပၞာန် မကၠောန်ဗဒှ်အာဂှ်ဝွံ ဒှ်ပေါဲလီဠာန် ဟွံတပ်တးတုဲ ဗော်ပၞာန်ဍေံတံ သွက်ဂွံဂွံအဝဵု ကၠောန်ၜိုတ်အာရောၚ်တုဲ ဝေၚ်ပါဲအာညိ၊ လ္ပကဵုဒြဟတ်ညိဂှ်လေဝ် အာတ်မိက်ဏာလဝ်ရ။
မိကောန်ဆာန်နန်ဂှ်တှ်ေ ပေါဲရုဲမာဲကံၚ်ဇြဳပၞာန် မကၠောန်ဗဒှ်ဏံ ညံၚ်ဟွံဂွံဒှ်ဂှ် လုပ်ဗ္ဒဟီုဒၟံၚ် ကုဍုၚ်သ္အာၚ်တံတုဲ ကုညးဍုၚ်ကွာန်တံ သွက်ဂွံဒစဵုဒစးအိုတ်ဂှ်လေဝ် ကၠောန်ၜိုတ်ဒၟံၚ်ရောၚ် ဟီုရ။
“ပေါဲရုဲမာဲ ဒုၚ်ကေတ်တဲ ပွကံၚ်ဇြဳပၞာန် ဟွံဗဗွဲဓဝ်တံဂှ်တုဲ မကၠောန်ဗဒှ်အာဂှ် နကဵုညးဍုၚ်ကွာန်ဂမၠိုၚ် ဒးဒစဵုဒစးဏောၚ် နကဵုပိုယ်တံ ညာတ်ကေတ်ရ။ တုဲပၠန် နကဵုကံၚ်ဇြဳဖေဝ်ဒရာဍုၚ်မန်ပိုယ်တံ ပေါဲရုဲမာဲကံၚ်ဇြဳပၞာန် မကၠောန်ဗဒှ်ဂှ် ဟွံဒုၚ်တဲလးလးရ။ ညံၚ်ပေါဲရုဲမာဲ ဟွံဂွံဒှ်ဂှ်လေဝ် ပိုယ်တံ လုပ်ဗ္ဒဍုၚ်သ္အာၚ်တံတုဲ ဟီုဂးဒၟံၚ်တုဲ ကုညးဍုၚ်ကွာန်တံဂှ်လေဝ် တီကေတ်တုဲ ညံၚ်ဟွံဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲပေါဲရုဲမာဲ သွက်ဂွံဒစဵုဒစးအာဂှ် ကၠောန်ၜိုတ်ဒၟံၚ် နွံရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
စပ်ကဵုပရေၚ်ဂီုကၠီုဂကူ ပရေၚ်ဗၠးၜးဂကူတံဂှ်တုဲလေဝ် အတိုၚ်သၞောတ်ဝ်ဒက်ပ္တန်ဍုၚ်မန်ရာမည (မူအပြောံ) သၟတ်မန်တံ သွက်ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲကဵုပၠန်ဂတးအရာစဵုဒၞါဂကူညိဂှ် ကံၚ်ဇြဳဖေဝ်ဒရာဍုၚ်မန် ဖ္တိုက်ဖ္အောဝ်လဝ်ရ။
တၠအဝဵုပၞာန် တံၚ်ဂြဲရပ်ဒက်ဒၟံၚ် သၟတ်မန်တံ ဂွံလုပ်ပၞာန်ဗၟာဂှ် ဗိုၚ်စဵုဒၞါ ရေၚ်တၠုၚ်ကဵု ညံၚ်ဂွံဗၠးဘဲ မၚ်မွဲကဵုညိဂှ်လေဝ် အာတ်မိက်ဆဝ်ဗ္ၚုဟ်ဏာလဝ် ခမဳသၚ် ညးဍုၚ်ကွာန် ညးဇၞော်ကွာန်မန်တံရ။
ကြဴနူသီအဝဵုတုဲဂှ် အကာဲအရာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်လၟုဟ်ဝွံ ဂကောံသဳကၠဳပ္ညဳပ္ညပ်ဒၟံၚ်ကဵု ကံၚ်ဇြဳပၞာန် သွက်ဂွံသောၚ်ကလး ပြဒ္ဒညာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် နကဵုနဲကဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ်မွဲက္ဍိုပ်၊ ဂကောံလုပ်ပေါဲဗ္တိုက်ဒစဵုဒစးဒၟံၚ် သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်ဂှ်မွဲက္ဍိုပ်တုဲ ၜါက္ဍိုပ်နွံဒၟံၚ်ရ။
ဗော်ညဳသၟဟ်မန် ကေုာံ ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ဂွံလဝ်အခေါၚ်ဒက်ပ္တန်ဗော် နူကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲ ကံၚ်ဇြဳပၞာန်ခါန်ကၞက်လဝ်ဂှ်ကဵု ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဗဟဵု ထ္ပက်လဝ်လိက်ကသုက်ဒေါအ်ပန်ပှော် NCA တံဂှ် ပါလုပ်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဂကောံပထမရ။
ပ္ဍဲဂကောံဒုတိယဂှ်တှ်ေ ဂကောံမမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ် နူကဵုပၠန်ဂတးတမ်က္ညၚ် မပ္တံကဵုကံၚ်ဇြဳဖေဝ်ဒရာဍုၚ်မန်၊ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ AD ၊ ဂကောံရပ်လွဟ်ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵုဒေသမန်ကေုာံဂကူမန် ကေုာံ ဂကောံပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် အပ္ဍဲဒေသတံ ပါလုပ်ဒၟံၚ်အိုတ်ရ။
ပရိုၚ်−သြၚ်လောန်တိုၚ်(မ်)
ဗီု−CJ