နေပျဳတဝ် ၊ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၀
ရဲပၞာန်သီအဝဵုတံ အခိၚ်ကၠောန်သၠုၚ်မံၚ် လၟေၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကဆံၚ်ၚ်ဏံဂှ် နကဵုအလဵုအသဳ ညဳသၟဟ်ဂကူ NUG ပ္ဍဲအရာ ကလေၚ်ဒက်ပကောံဒက်ပတန်တံ နတဲစှ်ေစှ်ေ ကၠောန်အာ ထေက်ရောၚ် ညးခါတ်အကာဲပၞာန်တံ ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
ပ္ဍဲကဵုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၈ နူကဵုအလဵုအသဳ ညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူ NUG ဌာနဝန်ဇၞော်ပရေၚ်စဵုဒၞာ ကၠောန်လဝ်ကောံဓရီုသ္ကိုပ်ဒပ်ဇၞော် (၁/၂၀၂၆) ဒပ်ပၞာန်စဵုဒၞာညးဍုၚ်ကွာန် ပွိုၚ် ၅ တ္ၚဲဂှ် တုဲဒှ်အာ ဗွဲမအံၚ်ဇၞး လလောၚ်ပတိတ်လဝ်ပရိုၚ်ရ။
သ္ဇိုၚ်သဘဴဓဝ်ဆေင်စပ်ကဵု ပရေၚ်ပၞာန်တံ ပွမစကာအာ မဟာဗျူဟာ ဒပ်ပၞာန်ညးဍုၚ်ကွာန်တံကီု သၞောတ်ပွမကောပ်ကာဲကေုာံ သ္ကိုပ်သ္ကက္ဍိုက်ပ်၊ ပွမသ္ပက္ဍိုပ်လပါ်ပၞာန် အရာဒက်ပ္တန်ဒပ်နာနာကဵု ပွမသ္ၚဳဂၠိပ်ပရေၚ်ပၞာန်ကေုာံ တင်ရန်တၟံပရေၚ်ပၞာန် ၂၀၂၆ တံဂှ် သဳကၠဳလဝ် ပ္ဍဲကောံဓရီုဏံရ။
တုဲကၠုၚ်ဂျာန်နဝါရဳ ၁ ဂှ်လေဝ် အတိုၚ်ရန်တၟံပရေၚ်ပၞာန် ညံၚ်ဂွံအံင်ဇၞး သွက်ဂွံထမံက်အာရုပ်ရဴရောၚ် နူကဵုလိက်ဒုၚ်စဳရေၚ် ဌာဝန်ဇၞော် ပရေၚ်စဵုဒၞာ ပတိတ်လဝ်ဂှ် နကဵု Motivation သီုၜါလပါ် ကြဴဇာလဝ်ရ။
ဂကောံပၠတရဴပၠန်ဂတး အာမံၚ်က္ဍိုပ် ဌာနဝန်ဇၞော်ပရေၚ်စဵုဒၞာ NUG ဂှ် ဗတိုက်မံၚ်ကဵု မအရေဝ်တံသၟးတုဲ ပ္ဍဲကဵုဗလးတိမွဲမွဲဒၞာဲ ညံၚ်ဂွံပဆုဲအာ မွဲမွဲသာ်ဂှ် အရာပလေဝ်ပလေတ်စလဝ် ဍိုန်လျကွေံရောၚ် ညးလ္ၚတ်တံကဵု ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ညာတ်မံၚ်သာ်ဏံရ။
လ္တူညးဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် ဗွဲယာယဳမွဲချိုန်ခဏ NUG ဆၜိုတ်ဆဝ်ဗ္ၚုဟ် ဝေၚ်မံၚ် ပရေၚ်ပၞာန်သၟးဟွံသေၚ် ထေက်ကဵုဒးဖန်ဇန်အာ ပရေၚ်ပၞာန်မဟာဗျူဟာစှ်ေစှ်ေရောၚ် ညးတာလျိုၚ်သုတေသန လပါ်ပၞာန် ဂကောံလ္ၚတ်ပရေၚ်ပၞာန်ကေုာံ ဆေင်စပ်ကဵု ပရေၚ်ဂီုကၠီု ဗမာ MDSI ကိုနံၚ်ယော ကဵုကသပ်ရ။
“သ္ပပဓာန်ကဵု ဇြဟတ်ဇကုဏောၚ်။ တင်ဍိုန်လျအပ္ဍဲဇကုဂှ် ထမံက်ပတိတ်သ္ၚဳဂၠိပ်အာချိုတ်ပၠိုတ်တုဲမှ ကၠောန်အာပရေၚ်အပြံၚ်သၠာဲဏောၚ်။ မွဲပၠန်ဂှ် ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵု တင်ဍိုန်လျသၞကဵု တင်ဇြဟတ်ဇကုခိုဟ်တဴတံတုဲ ဍာပ်ကၠောန်အာထေက်။ ဆၜိုတ်ကၠောန်ဝေၚ် Motivation (ပရေၚ်ဆဝ်ဗ္ၚုဟ်) ဓဝ်ဟွံသေၚ် ပရေၚ်ပၞာန်သၞောတ်ဗျူဟာစှ်ေစှ်ေတံ ဒးကၠောန်အာဍာံဍာံထေက်။ ဒးကလေၚ်ဒက်ပတန်ဏောၚ်။ ဟဂှ်တှ်ေ ပေါဲအံၚ်ဇၞး အပြံၚ်သၠာဲ ပရေၚ်ပၞာန် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ညးဍုၚ်ကွာန်တံ နွံမံၚ်ပၟိက်ဍာံဍာံဂှ် ပိုဲကေတ်နင်မာန်ရောၚ်စၟဳစလဝ်ရ။ ပိုဲမိက်ဂွံ ကဵုကသပ်ဗီုဏံ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ပ္ဍဲကဵု ပွမသ္ၚဳဂၠိပ်ပရေၚ်ပၞာန် ကေုာံ တင်ရန်တၟံပရေၚ်ပၞာန် ၂၀၂၆ တံဂှ် အစဳဇန်သွက်ဂွံထမံက်အာရုပ်ရဴ တင်ရန်တၟံပရေၚ်ပၞာန် နူကဵုသ္ဂုတ်သွာတ် ကောံဓရီုသ္ကိုပ်ဒပ်ဇၞော် အလန်ပထမ ဖျေံလဝ် မဟာဗျူဟာတံ ပါလုပ်ရ။
တုဲပၠန် ပရေၚ်သွက်ဂွံဒက်ပတန်ဒပ်ကေုာံ လၟေၚ်ကမၠောန် ပလေဝ်စပရေၚ်ပၞာန် ညံၚ်ဂွံစိုပ်အာပေါဲအံၚ်ဇၞး ပြဟ်ဟ်မာန်ဂှ်လေဝ် သဳကၠဳလဝ်ရောၚ် ချူလဝ်ပ္ဍဲလိက်လလောၚ်တြးဂှ်ရ။
ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂတ် သတ္တဟစတုတ္ထ သၞာံအာတေံ ကၠောန်လဝ်ကောံဓရီု သ္ကိုပ်ဒပ်အလန်ပထမတုဲ နူကဵုဌာနဝန်ဇၞော်ပရေၚ်စဵုဒၞာ NUG ဒက်ပတန်ကၠုၚ်လဝ် ဒပ်ပၞာန်စဵုဒၞာညးဍုၚ်ကွာန် ရးပၞာန်ဒေသတၟေၚ်ဂှ် လလောၚ်တြးလဝ်ရ။
ရးပၞာန်ဒေသတၟေၚ်ဂှ် နွံမံၚ်သၟဝ်တဲ ပရေၚ်ကောပ်ကာဲ ရုၚ်ဌာန် ဂအုပ်ပၞာန် ဒပ်ပၞာန်စဵုဒၞာညးဍုၚ်ကွာန် တိုက်ရိုက်တုဲ ဒှ်မံၚ်ဌာနရးပၞာန် နွံမံၚ်သၟဝ်ပရေၚ်ကောပ်ကာဲလဝေၚ်ပၞာန် ဒေသလဝေၚ်ပၞာန်စၟတ်(၁) ရောၚ် ပ္ဍဲအဝ်ဂတ် ၂၇ ဂှ် ကဵုလဝ်သမ္တီရ။
တုဲပၠန် နူကဵုရးပၞာန်ဒေသတၟေၚ်ဂှ် က္ဍိုက်ပ်ကောပ်ကာဲအာ နဲကဲဗျူဟာတံကီု၊ တမ်ဒပ်ကဵု ဒပ်စဵုဒၞာညးဍုၚ်ကွာန်(ပကဖ) ၊ ဒပ်ဒရုၚ်တံတုဲ ညံၚ်ဂွံသၠုၚ်ပတိုန်အာ အသိၚ်ဇြဟတ်လဝေၚ်ပၞာန် သွက်ပံၚ်တောဲအာကဵု ဒပ်မဟာမိတ် EROs ၊ PDF ဒေသတံ မဒှ်ရ။
ပြဟ်ဟ်ဏံ ပၠန်ဂတးတမ်ကညၚ် ၜိုန်ရအခိၚ်ပြၚ်အာ ဗွဝ်စှော်သၞာံ ကဝက်ကီုလေဝ် သွက်ပေါဲဗတိုက် ထပိုတ်ရိုဟ်ကၞက် သၠောတ်တၠအဝဵုပၞာန်ဂှ် ဒက်ပတန် ဒပ်ပံၚ်ကောံလေဝ်ဟွံမာန်တုဲ လဝေၚ်ပၞာန်ဇၞော်ဇၞော်လေဝ် ဖန်ဇန်ဟွံမာန်ဏီပုဟ်။
မွဲလပါ်ပၠန် သွက်သ္ဂောံဂွံအာ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် လုပ်ဗဗွဲသၞောဝ်မာန်ဂှ် နူကဵုပေါဲရုဲမာဲ ဒပ်ပၞာန်လေဝ် ထမံက်အာရုပ်ရဴအလဵုအသဳတုဲ တၠုၚ်လအာ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ပရေၚ်ပၞာန် သွက်ပွိုၚ်မွဲသၞာံဏံဂှ် ပြံၚ်သၠာဲအာ ဗွဲမဂၠိုၚ် ဒှ်ကၠုၚ်မာန်ရောၚ် ညးလ္ၚတ်တံ သ္ဂးရ။
ပ္ဍဲအကာဲအရာလၟုဟ်ဏံ ယဝ်ရတၟော်အာကဵု အရာပလေဝ် ပလေတ်စလဝ် ပရေၚ်ပၞာန် ဒပ်ပၞာန်ဗမာကဵု ဂကောံဇြဟတ် ပၠန်ဂတးတံမ္ဂး ပရေၚ်ထပက်ပၞာန် ကဵုသ္ဂုတ်သွာတ်မာန် ဒှ်ကၠုၚ် ဟွံမာန်ဏီပုဟ် ဗိုလ်ဇၞော် CDM ဒပ်ပၞာန်ကျာ ဇေယျ ဟီုလဝ်လညာတ်ညးရ။
“အတိုၚ်လညာတ်ပိုဲဒးဟီုတှ်ေ ပြဟ်ဟ်ဏံ လပါ်ပၞာန်ဗမာဗီုပြၚ်ပလေဝ်ပလေတ်စလဝ်ကဵု ရဲလပါ်ဏံ ပလေဝ်စလဝ်တံဂှ် တော်အာတှ်ေ ပရေၚ်လဝေၚ်ပၞာန် ထပက်ပၞာန် သွက်ဂွံကဵုသ္ဂုတ်သွာတ် ထပိုတ်ဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဒှ်ဟွံမာန်ဏီ။ ဆဂး မုပိုဲဟွံတီ ပိုဲဟွံညာတ်လဝ် နွံမံၚ်ဏီ ဟွံတီဏီ။ ညးတေံသွက်ဂွံကၠောန်အာဗီုပြၚ်လဵုတုဲ ဟီုလဝ်ဗီုဏံဟွံတီပုဟ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ဒပ်ပၞာန် ဂဥုပ်ပၞာန်ဇၞော်မေန်အံၚ်လှိုၚ်သ္ကိုပ်သ္က သီကေတ်လဝ်အဝဵု ဍုၚ်ပွိုၚ် ၅ သၞာံတုဲ ဒုၚ်ယၟုကၠောန်ကဵုလဝ် ပေါဲရုဲမာဲအလီ ဗော်ဇဳ ဂှ်ရောၚ် ညးဒစဵုဒစးသၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်တံ ဒုၚ်လဝ်တဲရ။
ဆဂး ဒပ်ပၞာန်ဗမာ သွက်ကေတ်ကေမ်ဇျှာပ်အာ ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်၊ ပရေၚ်စဳရေၚ်သၞောဝ်ဓဝ်ကေုာံ ပရေၚ်ချူခၞံသၞောဝ် အဝဵုပိတၚ်တုဲ သွက်ဂွံဗဂေတ်အာယန္တရာပၞာန်လၟိုန်ထာဝရမာန်ဂှ် ပတဝ် ပဆုဲပြံၚ်အာမံၚ် ဒၞာဲမွဲ မဒှ်ရောၚ်။
နူကံၚ်သဳပၞာန် ကံၚ်သဳစဵုဒၞာကောန်ဂကူကေုာံပရေၚ်ပၞာန်ဂှ်လေဝ် ကၠာအဝဵုဍေံဟွံအိုတ်ဏံ ဖန်ဗ္ဒျ်လဝ် ဥပဒေ ကံၚ်သဳ ဒုၚ်တေင်ဗေၚ်ချပ်ဗ္စာ ကၟိန်ဍုၚ်မွဲတုဲ ညံၚ်ဂွံမံၚ်အာ ကဆံၚ်ကၞောတ် သၠုၚ်အိုတ်ပၠန်ရ။
မွဲလပါ်ပၠန် အမာတ် နူကဵုသ္ကိုပ်ပၞာန်နူကဵုဗော်ပျဳခိုၚ်ကေုာံ အမာတ် ဒပ်ပၞာန် ၂၅% တံ ရုဲစှ်ပတိုန်သမ္မတတုဲ တိုက်ရိုက်ကဵုအာအမိၚ် သွက်ဇၟာပ်အရာ ကဏ္ဍတံရောၚ်။
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲသၞာံဏံမ္ဂး အကြပ်ဒပ်ပၞာန်ကဵု ဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတးတံ ညးလဵုဂှ်ဇြဟတ်ဍိုန်လျအာ၊ ညးလဵုဂှ်ဇြဟတ်တဴတက်ကၠုၚ်ဂှ် ထေၚ်ထေၚ်လဵုလဵု မ္ဒးဆဵုညာတ်အာရောၚ်တုဲ ပၠန်ဂတးတမ်ကညၚ်ဂှ် လှ်ေအာဒွက်ညးၜါမွဲဆော နကဵုမအရေဝ်သၟး ဟွံဂွံရောၚ် ကိုနံၚ်ယော ဟီုစၟတ်ကဵုလဝ်ရ။
ပရိုၚ်-သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – NUG