နေပျဳဒဝ်၊ မေ ၁၆။
အလုံဍုၚ်မွဲ ညးစိုပ်အယုက် လုပ်အဝေါၚ်ယိုက်ဝန်ပၞာန်တံဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ်တုဲ နကဵုသၞောတ်ဂေတ်အလန် သွက်ဂွံကော်အာရောၚ် ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်စဵုဒၞာ ဥက္ကဋ္ဌ ဂကောံဗဟဵုဆဝ်ဗ္ၚုဟ် ကော်လဝ် အရာယိုက်ဝန်ပၞာန် ညးဍုၚ်ကွာန် နူအလဵုအသဳပၞာန် ကဵုလဝ်စၞောန်ပညုၚ်ရ။
အပ္ဍဲကဵုကောံဓရီု ဂကောံဗဟဵုဆဝ်ဗ္ၚုဟ်ကော် အရာယိုက်ဝန်ပၞာန်ညးဍုၚ်ကွာန် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုမေ ၁၄ ဂှ် ဝန်ဇၞော်ကၟိန်ဍုၚ် ဌာနဝန်ဇၞော်စဵုဒၞာ သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ထောန်အံၚ် ကေတ်လဝ်တာလျိုၚ် ဥက္ကဋ္ဌဂှ် ဟီုလဝ်ရောၚ်။
သွက်ဂွံဂွံတၚ်နၚ် ဇြဟတ်ယိုက်ဝန်ပၞာန်ဍာံဍာံဂှ်မ္ဂး နူကဵုဂကောံကံၚ်သဳ နေပျဳဒဝ်၊ ရးဒေသဇၞော် ကေုာံ တွဵုရးတံဂှ် ဒးပံၚ်တောဲကဵု ဌာနလဝကတုဲ ဒးစၟတ်သမ္တီ ကၠောန်သ္ပလဝ်စရင် ညးလုပ်အဝေါၚ် အပ္ဍဲဒေသဇကုတံရောၚ် သ္ဂးရ။
လ္တူသ္ပလဝ်စၟတ်သမ္တီ ဂွံလဝ်စရင်တံဂှ် သွက်ဂွံကော်အာ နကဵုသၞောတ်အလန် မွဲတုဲမွဲ ဒးစဳဇန်လဝ်တုဲ စဵုကဵုအခိၚ်လၟုဟ်မ္ဂး ဘာတန်ဗတောန် ယိုက်ဝန်ပၞာန်ညးဍုၚ်ကွာန် စဵုကဵုလၟေၚ် ၂၂ စှ်ေဘာတုဲအာယျရောၚ် ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်စဵုဒၞာ ဟီုရ။
အပ္ဍဲခေတ်ကံၚ်သဳပၞာန် ကေုာံ ကဝ်မယှေန်ပၞာန်တံဂှ်တှ်ေ သွက်ညးယိုက်ဝန်ပၞာန်တံဂှ် ဒးဂၠံက်မာဲကံက်ကေတ်ဂှ်ကီု၊ ရပ်ကေတ်အတေၚ် အဓမ္မ၊ ရပ်ပဝ်တာ၊ ထ္ၜးဟိုတ် ပရူပရာစးအမိၚ် ဒေသန္တရ ကဵုယိုက်ဝန်ပၞာန် ကေုာံ လိက်ကေတ်မၞိဟ်တံတုဲ ဗက်ပကောံကေတ်လဝ်အိုတ်ရောၚ်။
အခိၚ်လၟုဟ် အလဵုအသဳပၞာန်ပြံၚ်လဝ်ဗီုပြၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုသ္ကိုပ်ပၞာန်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံ ဂစာန်လွဳပရာမံၚ် သွက်ဂွံသ္ပစၟတ်သမ္တီစရင် သၟတ်လုပ်အဝေါၚ်ယိုက်ဝန်ပၞာန်တံတုဲ သွက်ဂွံဆဝ်ဗ္ၚုဟ်ကော်အာ နကဵုသၞောတ်အလန် မဒှ်ရ။
လတူပရေၚ်ဏံ တၚ်နၚ်ပူဂဵု ညးယိုက်ဝန်ပၞာန်တံဂှ် စုတ်လဝ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်တုဲ ဆဝ်ဗ္ၚုဟ်ကော်အာ အတိုၚ်လၟေၚ် သၞောဝ်ဥပဒေဂှ်ရ ယဝ်ရဟွံစိုပ်ကၠုၚ်မ္ဂး ဒးဒုၚ်ကေတ်ကၠုၚ်အရေဝ်မာန်ရောၚ် ညးတာလျိုၚ်နူဗွိုၚ် CDM တံ သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ် နူကဵုအခိၚ်ကၠာတေံရ။
အတိုၚ်လိက်ရုၚ်ကော် နူကဵုဂကောံပရေၚ်အုပ်ဓုပ် အရာပ်/ကွာန်တံ ပလံၚ်ကဵုဂှ် ဒဒှ်ရ သၟတ်ကလိဂွံလဝ် လိက်ဆဝ်ဗ္ၚုဟ်ကော် အရာယိုက်ဝန်ပၞာန်တံ ဒးအာပလံၚ်ပရိုၚ် ဇရေၚ်ရုၚ်အုပ်ဓုပ် ပွိုၚ်ဍုၚ်ဆေၚ်စပ်တံတုဲ ယဝ်ရ ယောၚ်ယာအာမ္ဂး ဒးဒုၚ်ကေတ်အရေဝ် နကဵုဥပဒေယိုက်ဝန်ပၞာန်ရောၚ် ဗၟံက်ထ္ၜးချူလဝ်ရောၚ်။
ပရေၚ်ဏံဂှ် ဇၟာပ်သၟတ် လုပ်အဝေါၚ်ယိုက်ဝန်ပၞာန်တံ သီုဖအိုတ် သွက်ဂွံယိုက်ဝန်ပၞာန်ဂှ် ပ္ဍဲကဵုဂကောံဆဝ်ဗ္ၚုဟ် ကော်အရာ ယိုက်ဝန်ပၞာန် ပွိုၚ်ဍုၚ်ဆေၚ်စပ်တံဂှ် ဒးစၟတ်သမ္တီစရင်ဟေၚ်တုဲ နူဂှ်မွဲအဆံၚ် စုတ်လဝ် အပ္ဍဲသၞောတ်တၚ်နၚ်ပူဂဵု ဆေၚ်စပ်တံ မဒှ်ရ။
နူကဵုဂကောံဗဟဵုဆဝ်ဗ္ၚုဟ်ကော် အရာယိုက်ဝန်ပၞာန် ညးဍုၚ်ကွာန်လေဝ် သွက်စရင်အၚ် ညံၚ်ဂွံတုပ်သၟဟ် ကေုာံ သွက်ဂွံစၟတ်သမ္တီအာ စရင် ဗွဲမလောဲသွာ ကာလဍာ်ဇမၠိၚ်ဂှ်တုဲ သၞောတ်စဳရေၚ်တၚ်နၚ်ပူဂဵု ညးယိုက်ဝန်ပၞာန် (NSIMS) ဂှ် ထမံက်မံၚ် ရုပ်ရဴရောၚ် ပ္ဍဲကၞောတ်ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳတေံ ကဵုလဝ်သမ္တီနွံရ။ သၞောတ်စဳရေၚ်တၚ်နၚ်ပူဂဵု NSIMS ကဵု မၚ်စၟဳစၟတ်ပူဂဵု မကော်ခဴစ သၞောတ် PSMS တံပံၚ်ပစပ်တုဲ စွံပွန်လတူသၟတ်တံဂှ် အကာဲအရာပိုဲ ပရေအ်အာမာန်ရောၚ် ရဲချဳဓရာၚ်အခေါၚ်အရာမၞိဟ်လ္ၚဵုတံ ထံက်ထ္ၜးလဝ်ရောၚ်။
မွဲလပါ်ပၠန် လ္တူညးယိုက်လဝ်ဝန်ပၞာန် တာလျိုၚ်ပြေအာတံဂှ် ကဵုတန်ဗတောန်ဆေၚ်စပ်တံတုဲ သွက်ဂွံကၠောန်ကမၠောန်အလဵုအသဳ၊ ကမၠောန်ပူဂဵု အပ္ဍဲဍုၚ်မ္ၚးဍုၚ် ကေုာံ ကမၠောန်ဂမျိုၚ်လမျီု ဇကုတံမာန်ဂှ် စရေၚ်တၠုၚ်ကၠောန်ကဵုမံၚ်ယျရောၚ် တံၚ်ဂြဲ ဟီုမံၚ်အိုတ်ရ။
ဆဂး ပ္ဍဲကဵုဘာတန်ဗတောန်ယိုက်ဝန်ပၞာန် လၟေၚ် ၁ ဇြဟတ်ကောန်ပၞာန် နွံမံၚ် ၅၁၀၀ ပြၚ်ဂှ် ညးမကလေၚ်စိုပ် ဌာန်ဒၞာဲဝါဲ မာန် နွံမံၚ်ၜိုတ် ၂၀၀၀ ဓဝ်ရောၚ် အတိုၚ်တၚ်နၚ် နူအေန်သတဳကျူ ပရေၚ်စဵုဒၞာ ကေုာံ ဂီုကၠီုဗၟာ MDSI ဂွံတီကေတ်ရ။
အပ္ဍဲဘာပၞာန်လၟေၚ် ၁ မွဲဓဝ်ဟေၚ်ဂှ် သၟတ် ၃၀၀၀ တၠ ကၠေံအာတုဲ စိုပ်ကၠုၚ်အခိၚ် ဘာယိုက်ဝန်ပၞာန်လၟေၚ် ၂၀ ပြၚ် လၟုဟ်ဏံမ္ဂး လၟိဟ်ညးကလေၚ်စဴစိုပ်ဌာန်ဒၞာဲ တပ်သုက်ဟွံမာန်တံ နွံအကြာ မသုန်လက် စဵုကဵု တြဴလက်ၜိုတ်မာန်ရောၚ် MDSI တော်ဆလဝ်ရ။
ပရိုၚ် – သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – MOI