လ္ဂုၚ်၊ ဖေဖဝ်ဝါရဳ (၁၈)
အပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၃ ဏံ နူကဵုပၞာန်ဒုၚ်ဂှ် ပြံၚ်လှာဲ ပၞာန်ထ္ပက် ကုကံၚ်ဇြဳပၞာန်ဂှ်တုဲ နူကဵုဒိုဟ်ဇဳ သွက်ဂွံပံက်မုက်ပၞာန် (၆) သီုကဵုပါလုပ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ပၞာန်၊ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေၚ်ဍုၚ်သ္အာၚ်တံဂှ်တုဲ ပတုဲထောံ ပရေၚ်ပၠန်ဂတးရောၚ်ဂှ် အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ဂကူ NUG လလောၚ်တြးလဝ် ပ္ဍဲတ္ၚဲပၠန်ဂတး ပေၚ် (၂) သၞာံဂှ်ရ။
ပ္ဍဲပၠန်ဂတးက္ညၚ်ဏံဂှ် သွက်အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ဂကူ NUG သ္ဂောံဒှ်ကၠုၚ် အလဵုအသဳလုပ်သၞောဝ် ဍုၚ်သ္အာၚ်ဂမၠိုၚ် မသ္ပစၟတ်သမ္တီမွဲဂှ်လေဝ် ဒှ်တဴအခန်ကဏ္ဍ ပၟိက်ဇၞော်မွဲရ။
အတိုၚ်တၚ်လလောၚ်တြး ဌာနဝန်ဇၞော်ကာဍုၚ်သ္အာၚ် စပ်ကဵုပရေၚ်ကလုတ်တမာန် အပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ သတ္တာဟဒုတိယဂှ်တုဲ ပွရေၚ်တၠုၚ်ချဳဒရာၚ် အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ဂကူ NUG တံဂှ် ဂွံဆဵုကၠုၚ်ဒၟံၚ် အဆက်က်ရ။
ပ္ဍဲဍုၚ်ဝါယှေန်တာန်ဒဳဇြဳ၊ ဍုၚ်အမေရိကာန် မဒှ်ဍုၚ်ဇြဟတ်ဇၞော်က္ဆံၚ်လ္တူမွဲဂှ် ပံက်လဝ် ရုၚ်ဌာနဝန်ဇၞော်ကာဍုၚ်သ္အာၚ်၊ အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ဂကူမာန်လဝ်တုဲ ဝန်ဇၞော်ကာဍုၚ်သ္အာၚ် NUG ဒဝ်ဇြေန်မာအံၚ် ကဵု ဝန်ဇၞော်ကာဍုၚ်သ္အာၚ်ဗျိတိၚ် သီုကဵုပါလုပ် ဝန်ဇၞော်ကာဍုၚ်သ္အာၚ်အမေရိကာန် ဝေန်ဒဳယှာမာန်တံ ဆဵုဂဗလဝ်ညးသ္ကအ် နွံရ။
လ္ဂောံကဵုအကာဲအရာလၟုဟ်မ္ဂး ပ္ဍဲကဵုပရေၚ်ရေၚ်တၠုၚ်ချဳဒရာၚ် ကေၚ်ကာကလုတ်တမာန် NUG ကေုာံ ကံၚ်ဇြဳပၞာန်ဂှ် ၜိုန်ရအလဵုအသဳညဳသၟဟ်ဂကူ NUG သာဒၟံၚ်မွဲလဂါံကီုလေဝ် အလဵုအသဳ နူဍုၚ်သ္အာၚ်ဂမၠိုၚ် မသ္ပစၟတ်သမ္တီမွဲဂှ် ဟွံဒှ်ကၠုၚ်ဏီရ။
သၟာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဝှ်ကြံၚ် ဥူဖေတာန်ဂှ် ကၟိန်ဍုၚ်ဂၠးတိဗွဲမဂၠိုၚ်ဝွံ တန်တဴကဵု လ္တူဒတုဲဖဵုဍေံတံတုဲ ဒၟါနူကဵုသ္ပစၟတ်သမ္တီ၊ ဟွံသ္ပစၟတ်သမ္တီတံ နွံဒၟံၚ်ဂှ်ရ အမေရိကာန် ကေုာံ ကၟိန်ဍုၚ်မဟာမိတ်ဍေံဂမၠိုၚ် ယဝ်ရသ္ပစၟတ်သမ္တီ ကုအလဵုအသဳညဳသၟဟ်ဂကူ ပြာပြာကတ်တ်မ္ဂး သာအံၚ်ဇၞးရောၚ်ဂှ် သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်ရ။
“NUG ဂှ်တှ်ေ ခြာဟွံလအ်ဏံရ ပ္ဍဲကဵုပရေၚ်ကလုတ်တမာန်တံဂှ် အံၚ်ဇၞးစိုပ်ကၠုၚ်တရဴညိညိ၊ ဂွံဒုၚ်သ္ပကၠုၚ် စၟတ်သမ္တီရ။ ကၟိန်ဍုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ်လေဝ် တန်တဴကဵု လ္တူဒတုဲဖဵုဍေံတံတုဲ သ္ပစၟတ်သမ္တီ၊ ဟွံသ္ပစၟတ်သမ္တီဟီုဂှ်လေဝ် နွံဒၟံၚ်ဏီ။ တုဲတှ်ေ တန်တဴကဵုလ္တူဂကောံဗော်သွးတံတုဲလေဝ် ဒးသ္ပစၟတ်သမ္တီသီုဖအိုတ် ညံၚ်ရဴအာဇြဳယာန်ဂှ်လေဝ် နွံ။ မူ ညးတံကဵုညးတံ ဆက်စၠောံတုဲ သ္ပစၟတ်သမ္တီ ဟွံမာန်လေဝ်နွံရ။ ဆ္ဂး အမေရိကာန် မဒှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဂၠးတိကဆံၚ်လ္တူကဵု ဍုၚ်မဟာမိတ်ညးတံဂှ် ယဝ်ရဒးသ္ပစၟတ်သမ္တီဟီုမ္ဂး သာတုဲ အံၚ်ဇၞးကၠုၚ်ဏောၚ်” သာ်ဝွံ ညးသ္ဂးရ။
နကဵုအလဵုအသဳညဳသၟဟ်ဂကူ NUG ဂှ် လၟုဟ်ဂှ် ပံက်လဝ်ရုၚ်ညးစၞး ပ္ဍဲကဵုကၟိန်ဍုၚ်ဂၠးတိတံ (၈) ဍုၚ်မာန်တုဲ ရီုဗၚ်ကၠောန်ၜိုတ်ကဵုဒၟံၚ် အခက်အခုဲကောန်ဍုၚ်ဗၟာတံကဵု တၚ်နွံပၟိက်တံရောၚ်ဂှ် ညးမၞုံအခေါၚ်ဟီုဂး ရုၚ်သမ္မတအလဵုအသဳညဳသၟဟ်ဂကူ NUG ဥူကျဝ်ဇြဝ် ဟီုကဵုသြၚ်လောန်တိုၚ်(မ်) ပ္ဍဲဂိတုသေပ်တေမ်ဗာ သၞာံတုဲကၠုၚ်တေံရ။
ရုၚ်ညးစၞးတံဂှ် ပံက်လဝ် ပ္ဍဲဍုၚ်ချိတ်၊ အေၚ်္ဂလာန်၊ နဝ်ဝေ၊ ပြၚ်သေတ်၊ ကိုဝ်ရဳယျာသၠုၚ်ကျာ၊ ဂျပါန်၊ အိန္ဒိယ ကေုာံ ဍုၚ်အဝ်သတြေလျတံတုဲ ရေၚ်တၠုၚ်ဒၟံၚ် ပရေၚ်ဆက်ဆောံ ကုကၟိန်ဍုၚ်မဆေၚ်စပ်တံရ။
ညးလ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠိပ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဒံက်တာသာၚ်ကျဳဇြေန်သဵုဂှ် စပ်ကဵုပရေၚ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳတုဲ အလဵုအသဳဍုၚ်သ္အာၚ်ဂမၠိုၚ် ၜိုန်ရကၠောန်ၜိုတ် ပရေၚ်ရီုဗၚ်ထံက်ဂလာန်ကဵုဇြဟတ် ကုအလဵုအသဳညဳသၟဟ်ဂကူ NUG ဂှ်ကီုလေဝ် နဒဒှ်အလဵုအသဳလုပ်သၞောဝ်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် သ္ပလဝ်စၟတ်သမ္တီ ဟွံမွဲဏီပုဟ်ဂှ် သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်ရ။
“အခိၚ်လၟုဟ် အခါရေၚ်တၠုၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် နဒဒှ်ဂကောံ မၞုံဒၟံၚ် ပ္ဍဲအခန်ကဏ္ဍက္ဍိုက်ပ်၊ အခန်ကဏ္ဍပၟိက်ဇၞော်တံဂှ် သ္ပစၟတ်သမ္တီ၊ ဆက်ဆောံ၊ ဆဵုဂဗသဳကၠဳတဴ ကု NUG ရ။ တုဲတှ်ေ ပ္ဍဲဒၞါဲရီုဗၚ်ဂွံတံဂှ် သီုညးဖအိုတ် ရီုဗၚ်ကဵုဒၟံၚ်ဂှ် ဟွံဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ် ညံၚ်ရဴဍုၚ်ယူကရုၚ် ဒးရံၚ်ကဵုအလဵုအသဳမ္ဂး ဗီုပြၚ်ရီုဗၚ်ကဵုတံဂှ် ဟွံတုပ်ပုဟ်။ တၞဟ်ခြာဒၟံၚ်ဏီဟီုဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဏောၚ်။ ဟီုမ္ဂး ဗၞတ်ဗ္ၜတ်ဍေံတံရီုဗၚ်ဂွံ၊ ထံက်ပၚ်ဂွံတံဂှ် ထံက်ပၚ်တုဲ ကဵုဒၟံၚ်ဇြဟတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဏောၚ်။ ဆ္ဂး အကာဲအရာလၟုဟ်ဂှ် ဒှ်အလဵုအသဳလုပ်သၞောဝ် ဍုၚ်ဗၟာရောၚ် ဒုၚ်လဝ်တဲသာ်ဏံဂှ် ဒဵုကဵုအခိၚ်လၟုဟ် ဟွံမွဲဏီရ” သာ်ဝွံ ညးသ္ဂးရ။
ဂကောံဗော်သွးဍုၚ်သ္အာၚ်တံကဵု အလဵုအသဳတံဂှ် ယဝ်ရရေၚ်တၠုၚ် ပ္ဍဲကဏ္ဍစပ်ကဵုပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေၚ်မၞိဟ် ပ္ဍဲကဵုဍုၚ်ဗၟာတံဂှ်မ္ဂးလေဝ် ဟိုတ်နူဒးကၠောန်ဒၟံၚ် သၟဝ်သၞောတ်ကံၚ်ဇြဳပၞာန် မထိၚ်ဒက်လဝ်တံဂှ်ရ သွက်ဂွံဒးဆက်စပ်ကဵု ကံၚ်ဇြဳပၞာန်တံဂှ် နွံဒၟံၚ်ဏီရောၚ် ဒံက်တာသာၚ်ကျဳဇြေန်သဵု ထံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
ပ္ဍဲကောံဓရီု ကမ္မတဳခ္ဍိုဟ်ဍာ်ဒကေဝ် ကုလသမဂ္ဂ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗာ (၁၂) သၞာံတုဲကၠုၚ်တေံဂှ် သ္ဂုတ်သွာတ်လဝ် သွက်ဂွံဆက်စွံ အမာတ်ကလုတ် NUG ဥူကျဝ်မဵုထောန် နဒဒှ်ညးစၞးလၟိုန် ကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာရ။
မွဲလ္ပာ်ပၠန်ဂှ် ပ္ဍဲကဵုကောံဓရီုကဆံၚ်လ္တူအာဇြဳယာန်တံဂှ် ဟွံကဵုလဝ်အခေါၚ် ညးစၞးကံၚ်ဇြဳပၞာန် တိုန်စိုပ်ကီုလေဝ် ပ္ဍဲကဵုကောံဓရီု ဆက်စပ်ကဵုအာဇြဳယာန်တံဂှ် အမာတ်ကလုတ်ဍုၚ်ဗၟာဂမၠိုၚ် ဂွံဒၟံၚ်အခေါၚ်တိုန်စိုပ်တံရ။
အတိုၚ်တၚ်လလောၚ်တြး နူကဵုဌာနဝန်ဇၞော်ကာဍုၚ်သ္အာၚ် ကံၚ်ဇြဳပၞာန်တံဂှ်မ္ဂး အမာတ်ကလုတ်ဍုၚ်ဗၟာ သီုကဵုပါလုပ်ဍုၚ်အာဇြဳယာန်ကီု၊ ဍုၚ်နာနာ မဆေၚ်စပ်တံဂှ်ဝွံ အပ္ဍဲမွဲၜါတ္ၚဲဏံ ပ္ဍဲကဵုတရဴလ္ၚတ်ဗဟုသုတဂမၠိုၚ်၊ ကောံဓရီုဂမၠိုၚ်၊ ပ္ဍဲကဵုအသေအဟာန်တံဂှ် ဂွံဆဵုဒၟံၚ်ရ။
ပရိုၚ်−သြၚ်လောန်တိုၚ်(မ်)