ဂျာကာတာ၊ ဖေဖဝ်ဝါရဳ (၁၈)
ဂၠုၚ်မွဲဖ္ဍိုက် မဖ္ဍိုက်နၚ် ညးဒဒိုက်ရိုဝ်ဟေန်ဂျာ (၆၉) တၠဟွံအောန်ဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ (၁၆) တေံ ဒဒှ်ရဒေါအ်အာလဝ် ပ္ဍဲကဵုရေၚ်ၜဳ ပလိုတ်ဍုၚ်အေန်ဒိုဝ်နဳယှာဂှ် ညးတာလျိုၚ် နူကဵုအေဂျေန်ဇြဳ ညးဒဒိုက်ကုလသမဂ္ဂ မဆေၚ်စပ်မွဲတၠ ဟီုရ။
ပ္ဍဲကဵုညးမပါကၠုၚ် လ္တူဂၠုၚ်တံဂှ် ညးဗြဴတံကဵု ကောန်ၚာ်သၟတ်တံ ဒှ်ဒၟံၚ်ဂၠိုၚ်အိုတ်တုဲ အတိုၚ်ဂလာန် သၞာဲဒဴ UNHCR ဟီုလဝ်ဂှ်မ္ဂး ဂၠုၚ်ဂှ်ဝွံ ဒေါအ်လဝ် ပ္ဍဲပြၚ်ဗ္တဳတွဵုရးအာချေ သ္ကုတ်ပလိုတ်အိုတ် ဍုၚ်အေန်ဒိုဝ်နဳယှာရ။
အပ္ဍဲလၟေၚ်တရဴ ညးတံမတတ်ကၠောံကၠုၚ်တံဂှ် ညးဒဒိုက်လ္ၚဵု ချိုတ်အာတံ နွံလဝ်ရောၚ် ညးအာတရဴမွဲတၠ ဟီုရ။ လၟိဟ်ဂၠုၚ် မဒေါအ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲအေန်ဒိုဝ်နဳယှာဂှ်ဝွံ နူကဵုဂိတုနဝ်ဝေမ်ဗာ တုဲကၠုၚ်တေံ ဒဵုကဵုလၟုဟ် ဗၞတ်တြဴဝါနွံဂှ်လေဝ် ဂွံတီကေတ်ရ။
ကြဴနူဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်ပျဲပျာံ ပ္ဍဲဍုၚ်ဇိုၚ်ဝုတ်ဒိုဟ် ဍုၚ်ဗၟာ အပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၇ တုဲဂှ် ရိုဝ်ဟေန်ဂျာ ဗၞတ်မွဲပြကောတိကိုဋ်ဝွံ မံၚ်တန်တဴဒၟံၚ် ပ္ဍဲဗ္ဒိုပ်ညးဒဒိုက် မၞုံဍုၚ်ဗေန်ဂလာဒေတ်တံရောၚ်ဂှ် ချိၚ်ခယျလဝ်အိုတ်ရ။
လၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠိုၚ်ကဵုလ္ၚီတံဝွံ လၟေၚ်သၞာံ နကဵုဂၠုၚ်ဍာ်ဒကေဝ်ပရေံပရေံတံဂှ် ကဵုၚုဟ်က္ဍၚ်ၚ်တုဲ ပံၚ်လမျီု အာဒၟံၚ် နကဵုဂၠံၚ်တရဴၜဳ မသ္ၚောဲတံ မွဲဏှမွဲဏှရ။
“ပြဟ်ဟ်ဏံဂှ် သီုကဵုမၞိဟ်တြုံ၊ မၞိဟ်ဗြဴ ကေုာံ ကောန်ၚာ်သၟတ်တံဂှ် ရိုဟ်လဝ် (၆၉) တၠရ” သာ်ဝွံ သၞာဲဒဴမေဿတာဖာန်တဳ ဟီုရ။
ညးဒဒိုက်တံဏံဂှ် ပလံၚ်ဗစိုပ်လဝ် ပ္ဍဲတာဲယာယဳ မၞုံဗ္ဒါဲဗ္ဒါဲတံဂှ်တုဲ သၟိၚ်တၠအဝဵုတံဂှ် ကြဴနူညးတံစိုပ် ဒၞါဲစ္ၜုဲစ္ၜော်တေံတုဲဂှ် ကလေၚ်စၟဳစၟတ်အာ လၟိဟ်မၞိဟ်တံပၠန်ရောၚ် မေဿတာဖာန်တဳ ဟီုဂးလဝ်ရ။
အတိုၚ်ဂလာန် ညးအာတရဴမွဲတၠ ဟီုလဝ်ဂှ်မ္ဂး ဂၠုၚ်ဏံဝွံ လောန်ကၠုၚ်ဗၞတ်ၜါသတ္တာဟပြၚ်ဂှ် တိတ်အာလဝ် နူကဵုဍုၚ်ဗေန်ဂလာန်ဒေတ်တုဲ ဟိုတ်နူဇွောံမစၞစပိုတ်အိုတ်တုဲ မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠေၚ် ဒးချိုတ်အာလဝ်တုဲ ကာပ္ပတိန်ဂှ် ကၠဟ်ထောံလဝ် ညးအာတရဴတံ ပ္ဍဲကဵုလဒေါဝ်တရဴဂှ် သ္ဂးရ။
“ပ္ဍဲကဵုၜဳမှာသၟိတ်ဂှ် ပိုယ်တံ ဒုၚ်ထောံဒဒိုက် ၜိုတ် (၁၅) တ္ၚဲတုဲ ပ္ဍဲပိုယ်ဂှ် စၞစရုမ်မ်ဂပ်ပ် ဟွံမွဲလဝ်ပုဟ်” သာ်ဝွံ မၞိဟ်တြုံ အာယုက် (၁၅) သၞာံ ဟီုလဝ်ကဵု ဌာန်ပရိုၚ်အေအာဖ်ပဳရ။
နကဵုတၚ်ရန်တၟံ သွက်သ္ဂောံဂွံဘဝခိုဟ်ဟ် ပ္ဍဲကဵုအေန်ဒိုဝ်နဳယှာဂှ်တုဲ သီုကဵုမိမ ကောန်ဇာတ်ထပှ်တၠတံဂှ် ဂြိပ်တိတ်ကၠုၚ်လဝ် နူဗေန်ဂလာန်ဒေတ်ရောၚ် ညးဆက်ဟီုလဝ်ရ။
“ညးဒေသ ပ္ဍဲဗေန်ဂလာန်ဒေတ်တံဂှ် ဍဵုဍိုက်ပျဲပျာံပိုယ်တံ သ္ကာတ်တ်မြဟ်ဟ်ရ၊ သွက်ဂွံဗ္တောန် ပညာတန်သၠုၚ်တံဂှ်လေဝ် အခေါၚ်အရာဟွံမွဲပုဟ်” သာ်ဝွံ ညးသ္ဂးရ။
ယာန်ဍာ်တၞဟ်သ္အာၚ် (၅) ဖ္ဍိုက် မဖ္ဍိုက်နၚ် ညးဒဒိုက်ရိုဝ်ဟေန်ဂျာတံဂှ်ဝွံ အပ္ဍဲဂိတုနဝ်ဝေမ်ဗာ ကဵု ဂိတုဒဳဇြေမ်ဗာ သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် စိုပ်ကၠုၚ်လဝ် ဍုၚ်အေန်ဒိုဝ်နဳယှာတုဲ ဖ္ဍိုက်နၚ် အပံၚ်လၟိဟ်မၞိဟ်ဖအိုတ် ဗ္ဒါဲ (၇၀၀) ဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ။
ပ္ဍဲအရာဂ္စါန်တတ်ကၠောံဗလးၜဳ အန္တရာယ်မဂၠိုၚ်တံဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ရိုဝ်ဟေန်ဂျာ ဗ္ဒါဲ (၂၀၀) ချိုတ်အာ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ကၠေံအာလဝ်ရောၚ်ဂှ် အေဂျေန်ဇြဳ ချိၚ်ခယျ လလောၚ်ပ္တိတ်လဝ်ရ။
Ref: The Straits Times