ပ္ဍဲလက်ထက်ကံၚ်ဇြဳပၞာန် ကောန်ၚာ်သၟတ်ဂၠိုၚ်ကဵုပြကောဋိကိုဋ် ဒးဆောံလေၚ်ဒၟံၚ် အခေါၚ်ကတ်ဗ္တောန်ပညာ

သက်ကိုၚ်၊ ဂျောန် (၆)

ပ္ဍဲကဵုသၞာံဗ္တောန်ပညာသၞာံဏံ ပ္ဍဲကဵုဘာဗ္တောန်လိက်အလဵုအသဳ ကံၚ်ဇြဳပၞာန် မထိၚ်ဒက်မာန်တံဂှ် ကွးဘာမၞုံကၠုၚ် စဵုကဵု (၆) ပြကောဋိကိုဋ်ကီုလေဝ် ကောန်ၚာ်သၟတ်တိုန်ဘာဟွံမာန်တံ နွံဒၟံၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုပြကောဋိကိုဋ်ရောၚ် ဂွံတီကေတ် အတိုၚ်တၚ်နၚ် ဂကောံသုတေသနတံရ။

ပ္ဍဲကဵုသၞာံဗ္တောန်ပညာ ၂၀၂၃−၂၀၂၄ ဏံ ပ္ဍဲဘာတန်သ္ဇိုၚ်၊ ဘာပုဂ္ဂလိက ကေုာံ ဘာခမဳသၚ်ဗ္တောန် နူကဵုနေဗျဳဒဝ်ကီု သီုကဵုရးဒေသ ကေုာံ တွဵုရးနာနာတံဂှ် မၞိဟ်ကၠုၚ်စိုပ်အပ်ဘာ ဂၠိုၚ်တိုန်ကၠုၚ် စဵုကဵု (၆ ဒဿမ ၅) ပြကောဋိကိုဋ်ရောၚ် ပ္ဍဲဂိတုဂျောန် (၂) တေံ လလောၚ်ပ္တိတ်လဝ်ရ။

တုဲကၠုၚ် ပ္ဍဲသၞာံဗ္တောန်ပညာ ၂၀၂၂−၂၀၂၃ တေံ ပ္ဍဲကဵုဘာ စက်ယန္တယာပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ကံၚ်ဇြဳပၞာန် ဂေတ်ဂြိပ်မာန်တံဂှ် ကွးဘာကဆံၚ်တန်သ္ဇိုၚ် အပံၚ်ဖအိုတ် (၅ ဒဿမ ၆) ပြကောဋိကိုဋ်ပြၚ်ဟေၚ် တိုန်စိုပ်လဝ်အိုတ်ဂှ်ရ ယဝ်ရဒးၜတ်ကၞာတ်ကဵုသၞာံဏံမ္ဂး လၟိဟ်ဍေံ ဂၠိုၚ်တိုန်ကၠုၚ်ရ။

ဆ္ဂး ပ္ဍဲကဵုလက်ထက်အလဵုအသဳကောန်အရာပ် ပ္ဍဲသၞာံဗ္တောန်ပညာ ၂၀၁၉−၂၀၂၀ ကၠာဒပ်ပၞာန်ဟွံဂွံသီအဝဵုဂှ် ကွးဘာကဆံၚ်တန်သ္ဇိုၚ်ဂှ် နွံလဝ် (၉ ဒဿမ ၇) ပြကောဋိကုဋ်ပြၚ်ရ။

အတိုၚ်တၚ်နၚ် ဂကောံသုတေသန ISP-Myanmar တံဂှ်မ္ဂး အပ္ဍဲသၞာံဗ္တောန်ပညာမွဲဂှ် ဒမြိပ်အပ်ဘာ (၁၂) ပြကောဋိကိုဋ်ပြၚ် ဒးနွံဂှ်ရ ကြဴနူဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုတုဲ အပ္ဍဲပွိုၚ် ၃ သၞာံဏံ ကောန်ၚာ် အောန်အိုတ် နူကဵုဒ္စါံပြကောဋိကိုဋ် စဵုကဵု (၁၀) ပြကောဋိကိုဋ် ဆောံလေၚ်ဒၟံၚ် အခေါၚ်ဗ္တောန်ပညာတံရောၚ် သ္ဂးရ။

ကောန်ၚာ်သၟတ် ဆောံလေၚ်ဒၟံၚ် အခေါၚ်ဗ္တောန်ပညာတံဂမၠိုၚ်ဝွံ နူကဵုဒၞါဲပဋိပက္ခပရေၚ်ပၞာန် အကြာကံၚ်ဇြဳပၞာန်ကဵု ဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတးတံ သ္ကာတ်မြဟ်ဒၟံၚ် နူကဵုရးသက်ကိုၚ်၊ ရးမဂွဵု ကေုာံ တွဵုရးကရေၚ်ဍာဲတံ ပါလုပ်ဒၟံၚ်ဂၠိုၚ်အိုတ်ရောၚ် မဒှ်ရ။

အ္စာၝောံ CDM နူကဵုရးသက်ကိုၚ်မွဲတၠဂှ် ဟိုတ်နူဒပ်ကံၚ်ဇြဳပၞာန် ဂြာတ်မခတိုဟ်၊ စံၚ်ပလီုပလာ် ဘာဗ္တောန်လိက်ညးဍုၚ်ကွာန် နူကဵုဒေသ ဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတးတံ မထိၚ်ဒက်လဝ်တံဂှ်ရ ကောန်ၚာ်သၟတ်တံ ဒးဆောံလေၚ်ဒၟံၚ် အခေါၚ်ဗ္တောန်ပညာတံရောၚ် ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်(မ်) ရ။

“ပံက်ဒၟံၚ်ဘာ ပ္ဍဲကဵုဘာညးဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် ကံၚ်ဇြဳပၞာန် ဟွံမွဲကဵုဓဝ်ဗ္စာရဏာမၞိဟ်တံ ထောံလဝ်မခတိုဟ် ပ္ဍဲဘာဗ္တောန်လိက် ဒၞါဲကောန်ၚာ် ကလေၚ်ပၠန်ကုဍေံတံဟွံမာန် ဒၞါဲကောန်ၚာ် မဒံၚ်သၠာ်ဂြိပ်ဝေၚ်ဒၟံၚ်တံနွံဂှ် နွံရ။ ဘာဗ္တောန်လိက်လ္ၚဵုတံတှ်ေ လီုလာ်အာအိုတ်ရ။ ယဝ်ရထ္ပက်ကၠုၚ်ကရောၚ်ပၞာန်မ္ဂး စံၚ်ပလီုဒၟံၚ် ဘာဗ္တောန်လိက်လေဝ်ဟွံသှ်ေဂှ်ရ စမြိုၚ်ဂမၠိုၚ် လီုလာ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။ သွက်ကောန်ၚာ်တံဂှ် ဒၞါဲသွက်ဂွံဗ္တောန်လိက်ဟွံမွဲပုဟ်၊ ဆ္ဂး ပ္ဍဲကဵုကွာန်ရးတံဂှ်တှ်ေ ပိုယ်တံစိုတ်ဟွံလီုမွဲသာ် ဖန်ဗဒှ်ကေတ်ဒၞါဲ သၟဝ်တၞံဆုလေဝ် ဒှ်ဘာမာန်ဒၟံၚ်ဏောၚ်၊ ပ္ဍဲဇြပ်လေဝ် ဒှ်ဘာမာန်ဒၟံၚ်ဏောၚ်ဂးတုဲ ဗ္တောန်ဒၟံၚ်ရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။

ပ္ဍဲကဵုရးသက်ကိုၚ် ဒၞါဲပရေၚ်ပၞာန်သ္ကာတ်မြဟ်တံဂှ် ဘာတန်သ္ဇိုၚ် မပံက်လဝ် နဇြဟတ်ဇကုကဵုဇကု ပ္ဍဲကဵုပွိုၚ်ဍုၚ်၊ ပ္ဍဲဂကောံကွာန်တံဂှ်ကီု နူကဵုဌာနဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ပညာ၊ အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ဂကူ (NUG) တံ မပံက်လဝ်တံ နွံဒၟံၚ်ဂှ်ရ ၜိုန်ရပရေၚ်ပညာဂေတ်ဂြိပ်ဒၟံၚ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူပေါဲဗ္တိုက်တုဲ ကောန်ၚာ်သၟတ်တံ ကတ်ဗ္တောန်ပညာဍိုက်က်ပေၚ်ၚ် ဟွံမာန်ဏီရ။

မွဲလ္ပာ်ပၠန်ဂှ် ကောန်ၚာ်သၟတ် နူကဵုအပ္ဍဲရးသက်ကိုၚ်တံဂှ်ဝွံ လ္တူနူကဵုဘာကံၚ်ဇြဳပၞာန်တံဂှ် တိုန်စိုပ်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဘာဗ္တောန်လိက် မပ္တန်လဝ် နကဵုဇြဟတ်ဇကုကဵုဇကုတံ နွံဒၟံၚ်ရောၚ် ညးတာလျိုၚ်မွဲတၠ နူဂကောံမၚ်မွဲရီုဗၚ်ပရေၚ်ပညာ ဘဲပၟတ်၊ ဘဲပၞာန် S&C ဟီုဂးလဝ်ရ။

“ပ္ဍဲရးသက်ကိုၚ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵုဘာတန် စကစတံဂှ် မၞိဟ်တိုန်စိုပ်ဂှ် အောန်ဒၟံၚ်။ ပ္ဍဲကဵုဘာ နူကဵု NUG ပံက်လဝ်တံကဵု ဘာမပံက်လဝ် နကဵုဇြဟတ်ပိုယ်ကုပိုယ်ဂှ် မၞိဟ်တိုန်စိုပ် ဂၠိုၚ်ဒၟံၚ်ရ။ ဆ္ဂး ပ္ဍဲကဵုဒၞါဲလ္ၚဵုတံဂှ် ဘာမပ္တန်လဝ် နဇြဟတ်ဇကုကဵုဇကုတံဂှ် ပံက်ဂွံဒၟံၚ်ရ။ အထံက်အပၚ်ပရေၚ်ပညာဂှ် ဟွံမွဲစကွေံပုဟ်။ ဍိုန်လျဒၟံၚ်ဏောၚ်။ နကဵု NUG ဂှ် ၜိုန်ရပံက်လဝ်ကဵုကီုလေဝ် ဆၜိုတ်ယၟုရ။ အထံက်အပၚ်ပရေၚ်ပညာ ဂှ် ဟွံမွဲစကွေံပုဟ်။ နကဵုပိုယ်တံ ၜိုတ်သၟဟ်အစောံ ပံက်ကဵုဒၟံၚ်ရ” သာ်ဝွံ ညးသ္ဂးရ။

အခိၚ်လၟုဟ်ဂှ် နကဵုဂကောံမၚ်မွဲရီုဗၚ်ပရေၚ်ပညာ ဘဲပၞာန်၊ ဘဲပၟတ် S&C တံ ကောန်ၚာ်တန်သ္ဇိုၚ် မ္ဒးပါဲဒဴဒၟံၚ်ဘဲပၞာန်တံ သွက်ဂွံကတ်ဗ္တောန်ပညာမာန်ဂှ် ပပ္တံနူကဵုဘာဗ္တောန်လိက်တံ၊ ခုၚ်ဗ္တောန်လိက်တံကီု သီုကဵုကပေါတ်အထံက်ရီုတံဂှ် နူကဵုညးတၠဒါန်မ္ၚးမ္ၚးဏံမွဲကဆံၚ် သိုၚ်ခၞံကဵုဒၟံၚ်ရောၚ် ဂွံတီကေတ်ရ။

ဆ္ဂး နကဵုဂကောံညးတံ အခိၚ်လၟုဟ် ဘာ (၁၄) မဟေၚ် သိုၚ်ခၞံကဵုမာန်လဝ်တုဲ စမြိုၚ်ဘာတံကဵု ကပေါတ်အထံက်အရီုတံဂှ် နွံပၟိက်ဂၠိုၚ်ဒၟံၚ်ဏီရောၚ် ညးတာလျိုၚ် ဂကောံမၚ်မွဲရီုဗၚ်ပရေၚ်ပညာ ဘဲပၞာန်၊ ဘဲပၟတ် S&C တံ သ္ဂးရ။

ရးသက်ကိုၚ်ဝွံ အပ္ဍဲကာလသီအဝဵု ပွိုၚ်ၜါသၞာံဏံဂှ် ဒှ်ဒေသ ပရေၚ်ပၠန်ဂတးရပ်လွဟ်ဇြဟတ်ခိုဟ်မွဲတုဲ ကရောံပၞာန်ထ္ပက်ဗလးတိ ဒပ်ကံၚ်ဇြဳပၞာန်တံဂှ် ဒှ်ဒေသဒးဒုၚ်ဗ္တိုက်ကဵုတရဴကျာ ဒုတိယဂၠိုၚ်အိုတ်တုဲ သ္ၚိဒၟံၚ်ကောန်အရာပ်တံ ဒးဒုၚ်စံၚ်ပလီုပလာ်ဂၠိုၚ်အိုတ်ရ။

မွဲလ္ပာ်ပၠန်ဂှ် ပ္ဍဲပၠန်ဂတးက္ညၚ်ဏံ သွက်ကွးဘာ CDM တံကဵု သွက်သၟာပၠန်ဂတး မ္ဒးဆောံလေၚ်ဒၟံၚ် အခေါၚ်ဗ္တောန်ပညာတံဂှ် တၚ် (၁၈) တၚ် မကလိဂွံနၚ် နူကဵုပေါဲသဳကၠဳ ထ္မံက်ရုပ်ရဴအစဳဇန် သ္ဂောံဆက် ဗ္တောန်ပညာတံဂှ် ညးမဆေၚ်စပ်အိုဿီု ဆက်ထ္မံက်အာရုပ်ရဴဏောၚ်ဂှ် ပ္ဍဲဂိတုဂျောန် (၃) တေံ လလောၚ်ပ္တိတ်လဝ်ရ။

ပရိုၚ်−သြၚ်လောန်တိုၚ်(မ်)

ဗီုဓာတ်−KNU

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *