ဒှ်ကၠုၚ်သၞာံ အေဝ်နဳညဵုတုဲ တၠပညာသိပ္ပံတံ ဂွိၚ်ဒၟံၚ် ဘဲဂမ္တဴသၠုၚ်တိုန်ကၠုၚ်

ဝါယှေန်တာန်၊ ဂျောန် (၁၀)

လၟေၚ်ဒဒှ်ရာသဳဥတုအေဝ်နဳညဵု မဒစးဒုၚ်ချိၚ်ခယျလဝ်ဂှ် စိုပ်ကၠုၚ်တုဲ ကုရာသဳဥတု ကေုာံ ဗ္ၜတ်ဂမ္တဴ သ္ကာတ်မြဟ်တံ သၠုၚ်တိုန်ကၠုၚ်ဂှ် ဒဒှ်ရဂွိၚ်တဴဂှ် တၠပညာသိပ္ပံ နူကဵုပရေၚ်ကောပ်ကာဲကျာ ကေုာံ မှာသၟိတ် ကောန်ဂကူအမေရိကာန်တံ ဟီုဂးလဝ် ပ္ဍဲဂိတုဂျောန် (၈) တေံရ။

ဗီုပြၚ်ရာသဳဥတု ကေုာံ ဗ္ၜတ်ဂမ္တဴ မသ္ကဵုက္တဴက္တာန်ဂၠိုၚ်နူကဵုဗ္ၜတ်ဂမ္တဴ ဗလးမှာသၟိတ် သ္ကုတ်ဗၟံက်ကဵု သ္ကုတ်လဒေါဝ် ၜဳမှာသၟိတ်ပသိဖေခ် ဗ္ဒါဲအဳကွေတာဂှ်ဝွံ အပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၈−၂၀၁၉ ဂှ် က္တဵုဒှ်လဝ် လက္ကရဴအိုတ်ရ။

လၟေၚ်ဒဒှ်ရာသဳဥတုပြံၚ်လှာဲသာ်ဏံဂှ်ဝွံ ဆောံသရောပ်ကေတ်မ္ဂး နူၜါသၞာံ စဵုကဵုထပှ်သၞာံဂှ် မွဲဝါ က္တဵုဒှ်ဒၟံၚ်ရ။

“အေဝ်နဳညဵု မတန်တဴဒၟံၚ် လ္တူဇြဟတ်ဍေံဂှ်ဝွံ ပ္ဍဲကဵုဒၞါဲလ္ၚဵုလ္ၚဵု လ္တူဂၠးတိဏံဂှ် က္တဵုဗဒှ်တဴ ပရေၚ်ဇီုကပိုက် မသၠုၚ်ပ္တိုန် အန္တရာယ်ဗြဲဝေၚ်တံမာန်ရောၚ်” ဂှ် မဳချေဝ် တၠပညာသိပ္ပံ စပ်ကဵုရာသဳဥတု NOAA ဟီုဂးလဝ်ရ။

ရာသဳဥတုပြံၚ်လှာဲဂှ်ဝွံ အရာမဇီုကပိုက် မဆက်စပ်ကဵုအေဝ်နဳညဵုလ္ၚဵုတံဂှ် သ္ကဵုပရေံစှ်ေအာ ဟွံသေၚ်မ္ဂး အောန်စှ်ေအာမာန်ရောၚ်။ အေဝ်နဳညဵုဝွံ ဗွဲတၟေၚ် အပ္ဍဲကာလဏံ ပ္ဍဲကဵုဒေသဒၞါဲဗ္ၜတ် ဂမ္တဴသၠုၚ်နူဓမ္မတာ တံဂှ် ဗ္ၜတ်ဂမ္တဴ သၞောတ်ဗ္ၜတ်တၟိတံ နွံကၠုၚ်မာန်ဏောၚ်ဂှ် ညးထပ်ဟီုလဝ်ရ။

အေဝ်နဳညဵု ကၠုၚ်လၟုဟ်ဂှ်ဝွံ အခိၚ်ဂျပါန်တံ ဟီုဒၟံၚ် ဒှ်က္ဍိုပ်က္ညၚ်ဂမ္တဴအိုတ်ဏောၚ်ဂှ် အေဝ်နဳညဵုဝွံ ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ် ဒးဒုၚ်ဘဲဒဏ်ပၟတ်ဂြိုပ်တူ မသ္ကာတ်မြဟ်မာန်တံဂှ် သာတုဲသ္ကဵုက္တဴဂၠိုၚ်တုဲ တ္ၚဲဂမ္တဴကှ်ကေဲတံဂှ် လေဝ် သ္ကဵုဒှ်မာန်ဏောၚ်ဂှ် အပ္ဍဲသတ္တာဟဏံ အဝ်သတြေလျ ကဵုလဝ်သတိဏီရ။

သၞာံဂမ္တဴအိုတ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂှ်ဝွံ က္တဵုဒှ်လဝ် အပ္ဍဲကာလအေဝ်နဳညဵုဏံတုဲ က္ညၚ်ဏံကဵု က္ညၚ်ဂတဏံဂှ် ပ္ဍဲကဵုတိ ကုန် ကေုာံ ဗလးၜဳတံဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဗ္ၜတ်ဂမ္တဴ ၜက်အာသၞောတ်ဗ္ၜတ်တံဏောၚ်ဂှ် တၠပညာသိပ္ပံတံ ဂွိၚ်ဂွါဲဒၟံၚ်အိုတ်ရ။

“ဟိုတ်နူဇြတၟံတံ တူလေၚ်အာတုဲ ဗြဲဟွံဂူဍာ်ကျာတ်ဝါတ်တံ၊ ဍာ်ဇၞော် ကေုာံ အကြာလဗိုတ်ကျာတံဂှ် ဒးဒုၚ်ဓရိုဟ်ပလံၚ်ဒၟံၚ် ဒဵုစိုပ်တၞုၚ်တၞးတုဲ အခိၚ်လၟုဟ်ဂှ် ဒးဆေၚ်ဒၟံၚ်မုက် သီုကဵုဗ္ၜတ်ဂမ္တဴသ္ကာတ်မြဟ် အေဝ်နဳညဵုတံယျ” ဂှ် မာရဳယာနာ နူကဵု Christian Aid အေဂျေန်ဇြဳဟံၚ်ပြာ်တံ ဟီုရ။

“မၞိဟ်တံဏံဂှ် ၜိုန်ရဒးဒုၚ်လဝ်ဘဲဒဏ်ရာသဳဥတုတံ ပရေံပရေံကီုလေဝ် ပ္ဍဲကဵုဒၞါဲကၠောန်လဝ် အရာတံဏံ ဂွံဒှ်ဂှ် ညးတံဝွံ ပါလုပ်လဝ်အောန်အိုတ်ရ” သာ်ဝွံ ဒတူလိုၚ် လ္ပာ်ဍုၚ်ဖောအ်ဗြေဝ်ဒၟံၚ်ဖိုဟ်တံဂှ်တုဲ ညးဟီုဂးလဝ်ရ။

Ref: CNA

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *