မတ်မလီု ၊ နိုဝမ်ပါ ၂၉
ဟိုတ်နူပရေၚ်အပ္ဍဲဍုၚ်ဗမာ တဴတက်ကၠုၚ်ဂှ် အလဵုအသဳအမေရိကာန်လလောၚ်တြး ကၟာတ်ထောံအခေါၚ်စ္ၜုဲစ္ၜော် ဗ္ဒဗ္ဒာဲတုဲ စောဲလဝ်အမှုလ္တူကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် ကဝ်မယှေန်ပၞာန်ယှအ်ဖျေံဒုဟ်ဒဏ်ကေုာံ ကဵုအခေါၚ်ဗၠးၜးဒုဟ်ကဵု ကၟာတ်ထောံအမှုတံ ကၠောန်ကၠုၚ်ရ။
မွဲလပါ်ဂှ် ကိတ်ညိမံၚ်ကဵုအခိၚ်လၟေၚ်တရဴ သမ္မတဗဳလာရုသ် လူယှာန်ကာ ညးမထံက်ဂလာန်ကဵုဇြဟတ် ပေါဲရုဲမာဲ ကဝ်မယှေန်ပၞာန် ကၠုၚ်စိုပ်မံၚ်ဍုၚ်ဗမာကီုရ။
ပ္ဍဲကဵုပေါဲရုဲမာဲဏံ သွက်ညးအခေါၚ်ကဵုမာဲနွံတံသီုဖအိုတ် ညံၚ်ဂွံစုတ်ကဵုမာဲ ဗွဲမသၠးပွးမာန်ရောၚ် ညးအခေါၚ်ဟီုဂးနွံ ကဝ်မယှေန်ပၞာန် သ္ကိုပ်ပၞာန် ဇြဝ်မေန်ထောန် ထ္ၜးလဝ်ဟိုတ်ရ။
ပ္ဍဲကၞောတ်သၞာံ ဒဳဇြမ်ပါအိုတ်ဏံကဵု သၞာံဂတမံက်တေံ စကာသုၚ်စောဲစက်ကဵုမာဲ အဳလက်ထရဝ်နေတ်တုဲ ကဝ်မယှေန်ပၞာန် ကၠောန်အာပေါဲရုဲမာဲသ္ကုတ်ကဵုသ္ကုတ် သွက်ဂွံပြံၚ်သၠာဲအာဗီုပြၚ် ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵု မဒှ်ရ။
ပေါဲရုဲမာဲဍုၚ်ဗမာဏံ ဟွံဒှ်ပရေၚ်သၠးပွးဓရ်ယာပုဟ် သမဂ္ဂ ယူရောပ်ကဵု ကုလသမဂ္ဂတံ ဟီုလဝ်တုဲ ဝန်ဇၞော်ဍုၚ်သ္အာၚ်သေံဂှ်လေဝ် ပရေၚ်ဗၠးၜးဟၟဲ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ပ္တေဟ်စဟွံဂွံပုဟ် ဟီုလဝ်ကီုရ။
လ္တူပေါဲရုဲမာဲဏံ တၠုၚ်လအာခိုဟ်နွံမံၚ် သဘဴလညာတ် ဍုၚ်ဂၠးကဝ်တံ ညံၚ်ဂွံညာတ်တိုန်ကၠုၚ် ကဝ်မယှေန်ပၞာန် ဖန်ဖက်ကၠောန်ကၠုၚ်မံၚ် သၞောတ်စှ်ေစှ်ေရောၚ် ဂကောံကမ္မတဳဇာဖိုၚ် ကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်အလုံဍုၚ်ဗမာ PPNM ကိုတိုက်ထောန်ဥူ သ္ၚဳဂၠိပ်ရ။
“သွက်ကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံ ဂွံဗၠးတိတ်ဂှ် ဍုၚ်ဗမာပိုဲသၟးဟွံက အလုံဂၠးကဝ်ညံၚ်ဂွံစွံတိုန်အာရီု ကိစ္စဇၞော်ကွေံရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပရိုၚ်ဗလးကဵု ကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် သ္ပဟိုတ်တုဲ စကာလဝ်မအရေဝ် ဗလးကဵုဂှ် ဍုၚ်ဂၠးကဝ်တံလေဝ် စွံကၠုၚ်အာရီု လ္တူပေါဲရုဲမာဲ လညာတ်လပါ်ခိုဟ် တၠုၚ်လအာညံၚ်ဂွံနွံတိုန် ရန်တၟံနွံနွံ အကြာတ္ၚဲတံဏံ ကဝ်မယှေန်ပၞာန်ကၠောန်လဝ် သၞောတ်စှ်ေစှ်ေရောၚ် ပိုဲတံသ္ၚဳဂၠိပ်ရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ပ္ဍဲနိုဝမ်ပါ ၂၇ ဂှ် ကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ညးတြုံညးဗြဴ ၂၃၆၁ တၠတံ နကဵုၝောံပိုဒ် ၅၀၅-က စှ်ေမံၚ်ထံၚ်တံဂှ် ကဝ်မယှေန်ပၞာန် ယှအ်ဖျေံကဵုဒုဟ်ဒဏ်တုဲ ကဵုဏာအခေါၚ်ဗၠးၜးဒုဟ်ဒဏ် မဒှ်ရ။
ဗီုဂှ်ကီု နကဵုၝောံပိုဒ်ဏံ ကောန်ထံၚ်ညးတြုံညးဗြဴ ၇၂၄ တၠဂှ်လေဝ် မွဲအလန်ပၠန် ယဝ်ရဖံက်ပကဝ်ဒုဟ်ဒဏ်မ္ဂး ဒုဟ်သှ်ေမံၚ်လၟုဟ်လေဝ် ဆက်ဒးဒုၚ်အာရောၚ် နကဵုတၚ်ဒုၚ်ဝန် ကဵုလဝ်အခေါၚ်ဗၠးၜး ဒုဟ်ဒဏ်ကီုရ။
တုဲပၠန် နကဵုၝောံပိုဒ်ရာဇသာဒ်ဇၞော် ၅၀၅-က ဂြိပ်ပါဲမံၚ်တုဲ နကဵုဥပဒေ ပရေၚ်ရာဇဝတ် ၅၁၂ ညးဒးစောဲလဝ်အမှု ၅၅၈၀ တံဂှ်လေဝ် အမှုအဃောစဳရေၚ်မံၚ်သီုဖအိုတ်တံဂှ် ကၟာတ်ကၠေံထောံရဂှ် နူကဵုမဳဒဳယာရုပ်ရမျှၚ်ကဵု လိက်ပရိုၚ်တြးဝါဒဒပ်ပၞာန်တံ လလောၚ်တြးလဝ်ရ။
အတိုၚ်တၚ်နၚ် PPNM မ္ဂး ပ္ဍဲကဵုထံၚ်ဂမၠိုၚ်တံဂှ် သမ္မတ ဥူဝေန်မျေအ်ကဵု ပူဂဵုညးဒုၚ်ကဵုကသပ်ကၟိန်ဍုၚ် ဒဝ်အံၚ်သာန်သုကျဳကီု သီုဖအိုတ် ကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ၜါဠက်ပြၚ်ၚ် သှ်ေမံၚ်ဏီ မဒှ်ရ။
ဆၜိုတ်ဗလးကဵု လၟိဟ်ကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ညိညဏံဓဝ်ဏံဂှ် သၞိၚ်ရုပ်ရဴဍုၚ်ဗမာတဴတက်ကၠုၚ်ရောၚ် ဟွံညာတ်ပုဟ် ဥူတိုဝ်ဇြဝ်လာတ် ညးအုပ်ကာ ကံၚ်သဳမဳဒဳယာဍုၚ်ဗမာဗၠးၜး IPCM ဟီုကဵု ဟီုကဵုဌာန်ပရိုၚ်သြန်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“စပ်ကဵုပေါဲရုဲမာဲတုဲ ညံၚ်ဂွံဒှ်လုပ်ဗဗွဲသၞောဝ်မာန် ပ္ဍဲကဵုဂၠးကဝ်ကီု အပ္ဍဲဍုၚ်ကီု ကံၚ်သဳပၞာန်(စကမ) ဂစာန်ကၠောန်မံၚ်နဲကဲစုၚ်ၚ်ရ။ ဟီုဍာံဍာံမ္ဂး ညးလ္ၚဵုဗၠးတိတ် ၅၀၅ ဟီုဂှ် နူကဵုထံၚ်ဍောတ်တ် ဗတိတ်တုဲ စုတ်ကဵုထံၚ်ဇၞော်ဇၞော်တေံရ။ စာၚ်ခြာၚ်စွံလဝ်အပ္ဍဲခရိုၚ် အခိၚ်ဒးစိုတ် ရပ်ဂွံမံၚ်။ အဲတီလဝ်ဍာံဍာံဂှ် ကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် နွံမံၚ်ပိလက်ပြၚ်ဏီ။ လၟုဟ်ဂှ် လၟိဟ်ဆၜိုတ်မဂၞန်ညိညဓဝ် ညးလ္ၚဵုကြပ်ဗၠးမံၚ်ရဏောၚ်။ ဆၜိုတ်ဗလးကဵုဂမၠိုၚ်ဏံရတှ်ေ သၞိၚ်ရုပ်ဗီုပြၚ်ဍုၚ်ဗမာ တဴတက်ရောၚ် အဲဟွံညာတ်။ ဗီုဏံကီုရ တ္ၚဲဟွံကြဳဗုမ် မွဲတ္ၚဲဟၟဲဏီပုဟ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ပ္ဍဲကဵုနိုဝမ်ပါ ၂၄ ဂှ် နူကဵုဌာနပရေၚ်ဂီုကၠီုတိမိ အလဵုအသဳ အမေရိကာန် ကဵုလဝ်အခေါၚ်ကဵုကောန်ဍုၚ်ဗမာ ညးစိုပ်မံၚ် ဍုၚ်အမေရိကာန်တံ အစဳဇန်အခေါၚ်မံၚ်စံၚ်တန်တဴယာယဳ TPS (Temporary Protected Status) ဂှ် ပလီုထောံရောၚ် လလောၚ်တြးလဝ်ရ။
ပ္ဍဲကဵုတၚ်နၚ်လလောၚ်တြးလဝ်မ္ဂး အကာဲအရာဍုၚ်ဗမာ အရာညိၚ်ဝပ်ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်လေဝ် တဴတက်တိုန်မံၚ်အပ္ဍဲဍုၚ်ဂှ် ဂွံဆဵုညာတ်လဝ်တုဲ ကောန်ဍုၚ်တံလေဝ် ပရေၚ်ဂီုကၠီုနွံအာဂှ်ရ အစဳဇန်မၚ်မွဲရံၚ်စံၚ် ဒေါအ်ထောံရဂှ် ချူထမံက်လဝ်ရ။
လ္တူတၚ်ဏံ ဟိုတ်နူကဵုပရေၚ်အုပ်ဓုပ် ညိၚ်ဝပ်တဴတက်ကၠုၚ်တုဲ အလဵုအသဳအမေရိကာန် ဒေါအ်ထောံ အစဳဇန်အခေါၚ်မံၚ်စံၚ် တန်တဴယာယဳဂှ် ဒုၚ်တၠုၚ်ဏာကီု ကောန်ဍုၚ်ဗမာစိုပ်မံၚ် အမေရိကာန်တံ ကလေၚ်စဴစုတ်မာဲမာန်ရဂှ် ညးအခေါၚ်ဟီုဂး ကဝ်မယှေန်ပၞာန် ဟီုရ။
ဗွဲကြဴ ပ္ဍဲနဝ်ဝမ်ပါ ၂၆ အခိၚ်သဝ်တ္ၚဲဂှ် နူကဵုဌာနရုပ်ရမျှာၚ်ကၟိန်ဍုၚ် လလောၚ်တြး အမိၚ်အခေါၚ်ဗၠးၜးဒုဟ်ဒဏ် ကေုာံမာတ်အမှု စဳရေၚ်မံၚ်တံတုဲ တ္ၚဲဂတဂှ်တှ်ေ ဗလးကဵုနၚ်ကောန်ထံၚ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံ မဒှ်ရ။
လ္တူဒပ်ပၞာန် နူလပါ်အမေရိကာန် လဟီုလဂး ညာတ်လပါ်ခိုဟ် ကေုာံ ဗီုပြၚ်ခိုဟ်မံၚ်သာ်ဏံဂှ် သ္ပတိုၚ်ခဳတုဲ အသိၚ်ဏံညံၚ်ဟွံဂွံအိုတ်အာ၊ တက်လဝ်က္ဍိုပ်လိက် ဗလးကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တုဲ ကဝ်မယှေန်ပၞာန်ကၠောန်သ္ပမံၚ်ရောၚ် ညးလ္ၚတ်တံသ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်ရ။
ပရိုၚ်-သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo -Social Media