မတ်မလီု ၊ ဂျာန်နဝါရဳ ၃
ပ္ဍဲကဵုသၞာံမံက် ၂၀၂၆ ဏံ အခိၚ်ဒပ်ပၞာန်ကၠောန်အာပေါဲရုဲမာဲဂှ် ဌာနဝန်ဇၞော်ပရေၚ်စဵုဒၞာအလဵုအသဳညဳသၟဟ်ဂကူ NUG လေဝ် ပရေၚ်ဗ္တိုက်ပၞာန် ညံၚ်ဂွံအံၚ်ဇၞးရောၚ် ကြဴဇာလဝ်ရ။
ပ္ဍဲကဵုလိက်ဒုၚ်စဳရေၚ် ဌာနဝန်ဇၞော်ပရေၚ်စဵုဒၞာလလောၚ်တြးလဝ် ပရေၚ်ပၞာန် ၂၀၂၅ အတိုင်တၚ်ရန်တၟံ ပရေၚ်ဗ္တိုက်ပၞာန် ညံၚ်ဂွံအံၚ်ဇၞးထမံက်အာရုပ်ရဴရောၚ် စုတ်လဝ်အပ္ဍဲကဵုပရေၚ်ကမၠောန်အဓာန်ဂတရ။
ပ္ဍဲကဵုဂိတုအဝ်ဂတ်သၞာံတုဲကၠုၚ်ဏံ ကၠောန်ဗ္ဒျ်လဝ်ကောံဓရီု သ္ကိုပ်ဒပ်ဇၞော် ဒပ်ပၞာန်စဵုဒၞာညးဍုၚ်ကွာန် PDF ပွိုၚ်ပိတ္ၚဲဂှ် ပတိုန်ထ္ၜးလဝ်တၚ်ရန်တၟံ ဗျူဟာကေုာံဂၠံၚ်တရဴတံတုဲ နူကဵုဌာနဝန်ဇၞော်ပရေၚ်စဵုဒၞာဂှ် သ္ပဏာဒ္တန် မဟာဗျူဟာစဵုဒၞာပရေၚ်ကောန်ဂကူ သ္ဂးရ။
ပ္ဍဲသၞာံဏံပၠန် ဆက်ကၠောန်အာ ကောံဓရီုသ္ကိုပ်ဒပ်ဇၞော်၊ တၚ်ရန်တၟံ ဗ္တိုက်ပၞာန်ညံၚ်ဂွံအံၚ်ဇၞးဂှ်ထမံက်အာရုပ်ရဴတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၆ မ္ဂး အကာဲအရာဇကုကဵုအကာဲအရာသၞ ၜတ်ကၞာတ်အာတုဲ နကဵုမဟာဗျူဟာပေၚ်ၚ် သွက်ဂွံထမံက်အာပရေၚ်ပၠန်ဂတး အစဳဇန်သၞောတ်စှ်ေစှ်ေရောၚ် ဟီုလဝ်ရ။
သွက်ပရေၚ်ဂီုကၠီုပေါဲရုဲမာဲ အကာဲအရာအဃောဒပ်ပၞာန်ဗမာ ဒးဗ္ၚုဟ်ပချဳလဝ်တမ်ဒပ်၊ ဂကောံဒပ်တံဏံ အတိုၚ်ဂကောံပၠန်ဂတးတံနွံပၟိက် ပကောံကဵုမကမ်လွဟ်ဂအုံတံပေၚ်ၚ်တုဲ ဗတိုက်အာမ္ဂးခိုဟ်အိုတ်ရ ဗိုလ်ဇၞော် CDM ဇြေင်ယဝ် သ္ၚဳဂၠိပ်ရ။
“ဗတိုက်ပၞာန်ဂှ် လောဲကွေံကွေံ။ အဓိက မကမ်လွဟ်ဇွောံမ၊ ဇြဟတ်၊ ဂဥုဲဇဗတံရ နွံမံၚ်ပၟိက်။ အရာတံဏံ ဖျေံဗီုပြၚ်တုဲ ဗတိုက်မ္ဂး ပ္ဍဲ ၂၀၂၆ လေဝ် ဆက်ဂွံပေါဲအံၚ်ဇၞးပၠန်။ မုဒှ်ရောဟီုတှ်ေ အခိၚ်ကၠောံသၞာံတၟိဏံ ပံက်မုက်ပၞာန် လပါ် ဗာန်မဝ်၊ ကတာတံဂှ် ဟိုတ်နူပကောံဂွံ မကမ်လွဟ်တံဏောၚ်။ အခိၚ်လုပ်ပတိုက်ခိုဟ်အိုတ်ဂှ် အခိၚ်ကၠောန်မံၚ်ပေါဲရုဲမာဲရ။ ပေါဲရုဲမာဲတုဲအာမ္ဂး သွက်ဍေံတံ(ဒပ်ပၞာန်) ဂွံပလေဝ်ပလေတ် ဂွံအာအခိၚ်။ လၟုဟ်ဍေံတံ ကေတ်လဝ်တာလျိုၚ်ဖအိုတ် ဟွံမာန်ပုဟ်။ ရုၚ်မာဲဂှ်လေဝ်ဒးမၚ်၊ လပါ်ဒပ်လေဝ် မင်လဝ်ဂွန်ဂးတုဲ ဒးဗ္ၚုဟ်လဝ်ဒပ်လၟိန်အခိၚ် ဗီုပြၚ်ဏံ နွံမံၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
တုဲကၠုၚ်သၞာံ ၂၀၂၅ ဂှ် ဂွံကၠုၚ်မကမ်လွဟ်အောန်ဂှ်ကီု ဒၞာဲဒေသလဝေၚ်ပၞာန်သ္ကာတ်မြဟ်မံၚ်ဂှ် ကောန်ပၞာန်တံဟွံဂွံလၟောဝ်ဇူကီု ဒးဆဵုဂဗလဝ်ကဵုတၚ်ကော်ဆော ဗွဲမဂၠိုၚ်နွံကၠုၚ်ရောၚ် ဒုၚ်စဳရေၚ်လဝ်ရ။
ဟိုတ်နူအပိုၚ်အခြာမကမ်လွဟ်တံဂှ် အတိုၚ်အစဳဇန်လဝေၚ်ပၞာန်လ္ၚဵု ထမံက်ရုပ်ရဴဟွံမာန်တုဲ ပ္ဍဲကဵုဍုၚ်လ္ၚဵု ပၞာန်ဒးကလေၚ်စဴကၠုၚ်လဝ် နူကဵုဌာနဝန်ဇၞော်ပရေၚ်စဵုဒၞာ သ္ဂးရ။
ပ္ဍဲကဵုကဏ္ဍပရေၚ်ပၞာန်ဂှ် စပ်ကဵုလစွံစိုတ် ဍုၚ်ရတ်ယှာကဵု ဍုၚ်ဇိုၚ်ဝုတ်ဒိုဟ်တံဂှ် ညံၚ်သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန် အယုက်ဂွံဂၠိၚ် ညံၚ်ကဵုမံၚ်ဇြဟတ်ရောၚ် သမ္မတယာယဳ NUG ဒူဝါလယှဳလ ပ္ဍဲကၠောန်သၞာံတၟိဟီုလဝ်ဂလာန်ရ။
လ္တူကဝ်မယှေန်ပၞာန် ဟိုတ်နူကဵုမံၚ်အရီုဗၚ်ပရေၚ်ပၞာန်ကေုာံ ထံက်ပၚ်ကဵုမံၚ်နဲကဲပညာတံတုဲ ဒၞာဲတိဍာ်ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ထိၚ်ချုက်လဝ်လ္ၚဵုတံ ဒးဗလးလဝ်တဲနွံ သ္ဂးရ။
ပ္ဍဲအကာဲအရာဏံနူကဵုလပါ်ဒပ်ပၞာန် ပ္ဍဲဂျာန်နဝါရဳ ၁၁ ဏံမ္ဂး ဆက်ကၠောန်အာပေါဲရုဲမာဲ ပ္ဍဲကဵု ၁၀၀ ပွိုၚ်ဍုၚ်ကေုာံ ပ္ဍဲဂျာန်နဝါရဳ ၂၅ မ္ဂး ၆၃ ပွိုၚ်ဍုၚ်ပၠန်တုဲ စိုပ်ဂိတုမာတ်ချ်အိုတ်မ္ဂး သွက်ဂွံပံက်အာအလဵုအသဳတၟိ ပလေဝ်ပလေတ်စလဝ်ရ။
ဒှ်မံၚ်အလဵုအသဳဒုၚ်ယၟုရုဲစှ် ဒပ်ပၞာန်မွဲသ္ကုတ်ရောၚ် ညးခါတ်အကာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံပါ်ပါဲမံၚ်အိုတ်တုဲ ဗော်ပျဳခိုၚ်ဖျိုဝ် သၞိၚ်ဓယံက်ဒပ်ပၞာန်တံဟေၚ် အကာဲအရာပံက်အာအလဵုအသဳနွံမာန်ရ။
ပ္ဍဲပေါဲရုဲမာဲသ္ကုတ် ၁ သၞောတ်မာဲဂၠိုၚ်ဂွံဇၞး FPTP အတိုၚ်ကဝ်မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲ သ္ပဒတန်လလောၚ်တြးလဝ်မ္ဂး ပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် ဗော်ပျဳခိုၚ်ဖျိုဝ်ရ ဂွံလဝ်ဇၞးဂၠိုၚ်အိုတ်တုဲ သ္ကိုပ်ပၞာန်ဒေါအ်ဇူကဆံၚ်လ္တူတံ ဒှ်ကၠုၚ်အမာတ်ရောၚ်။
ဗော်လုပ်ပြိုၚ်အလုံဍုၚ်တံပၠန် “ဗော်ညးဍုၚ်ကွာန်” ဥူကိုကိုကျဳ ဂွံလဝ်ဇၞး ပ္ဍဲပွိုၚ်ဍုၚ် မွဲၜါဒၞာဲညိညဓဝ်တုဲ “ဗော်ညးဍုၚ်ကွာန်အာဂတ” ဒဝ်တိတ်တ်ခိုၚ်တံ မွဲဒၞာဲမှဟွံဂွံဇၞးလဝ်မာဲရ။
ပ္ဍဲအကာဲအရာဏံ စၠတ်ထဝ်မံက်ကၠုၚ်မ္ဂး ဒှ်ကၠုၚ်ဗီုပြၚ်စၠတ်ဓဝ်ဒပ်ပၞာန်ပိုၚ်လဝ်မဒှ်တုဲ အတိုင်သ္ဂုတ်သွာတ်ဏံ ဗတိုက်အာပၞာန်လေဝ်ဒှ်မာန်ရောၚ် ဗိုလ်ဇၞော် CDM ဇြေင်ယဝ် ဟီုရ။
“ပေါဲရုဲမာဲတုဲမ္ဂး စၠတ်ဓဝ်ဏံ ဒှ်အာညံၚ်ရဴဒပ်ပၞာန်ပိုၚ်လဝ်ဏောၚ်။ နူစၠတ်ဓဝ်ဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ်တုဲ ဗတိုက်ပၞာန်လေဝ် ဒှ်ကၠုၚ်မာန်။ စပ်ကဵုသ္ကုတ်သွာတ်ပရေၚ်ပၞာန်ပၠန် ထ္ၜးလဝ်ကဵုအရံၚ်စၠတ်ဓဝ်တုဲ ဖျေံကၠုၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်မာန်ဏောၚ်” သာ်ဝွံသ္ဂးရ။
ပ္ဍဲအကြာအပြံၚ်အလှာဲ ဗီုပြၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ကဵုပရေၚ်ပၞာန်တံဏံ ဒပ်ပၞာန်ညးဍုၚ်ကွာန်ဇြဟတ်ညံၚ်ဂွံပဵုခိုၚ်တိုန် သၠုၚ်ပတိုန်အာပရေၚ်ဒက်ပ္တန်ဒပ်ရောၚ် နူဌာနပရေၚ်စဵုဒၞာ NUG ဟီုရ။
တုဲပၠန် သွက်ဂွံပကောံ သြန်ဂအုံပရေၚ်ဘဏ္ဍာကဵု ပကောံရိုဟ်ကၞက်မကမ်လွဟ်တံဂှ်လေဝ် အသိၚ်ညံၚ်ဂွံပဵုတိုန် နူသၞာံကၠာတေံ ဒးဗတိတ်ဇြဟတ်လွဳပရာအာတုဲ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်အခိၚ်ကာပၞာန် ညံၚ်ဂွံအံၚ်ဇၞးဂှ် ဒှ်အရာအံၚ်ဇၞးပရေၚ်ပၞာန်ရောၚ် ပတေဟ်ကေတ်လဝ်ရ။
အတိုၚ်ဂလာန်ပတေဟ်ဏံ ဂစာန်လးဖျေံအာ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ကဵု ဗျူဟာပၞာန်တုဲ ပံၚ်တောဲအာကဵုမဟာမိတ်တံ နကဵုဗျူဟာစှ်ေစှ်ေ ဒက်ပတန်အာပရေၚ်ညဳသၟဟ်ရောၚ် ပ္ဍဲလိက်ဒုၚ်စဳရေၚ် ချူလဝ် ဂွံဆဵုရ။
ဒဵုကဵုစိုပ်အခိၚ်ဂိတုဒဳဇြမ်ပါ ၂၀၂၅ ဏံ ပ္ဍဲအလုံဍုၚ်မွဲဂှ် ဒပ်ပၞာန်စဵုဒၞာညးဍုၚ်ကွာန် PDF ကဵု ဂကောံမဟာမိတ်ပၠန်ဂတးတံ သီဂွံထိၚ်ချုက်လဝ် ၃၇ ပွိုၚ်ဍုၚ်ပေၚ်ၚ်တုဲ ပ္ဍဲကဵု ၄၁ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ်လေဝ် ဗိုၚ်ဂေတ်ထိၚ်ချုက်မာန်ကၠုၚ်လဝ် မဒှ်ရ။
ပြဟ်ဟ်ဏံမ္ဂး ထိၚ်ချုက်လဝ် ဍုၚ်မာန်သဳ၊ ဖလာန်၊ အေန်တဝ်၊ ဗာန်မံက်ကဵု မဝ်တံၚ်တံပေၚ်ၚ်မာန်တုဲ ပ္ဍဲကဵုဗာန်မဝ်၊ ကျံက်ဖျူ၊ ဖာပန်၊ ကတာကဵု ဍုၚ်သေန်ဖျူကျောန်တံဂှ် ဍိုက်ဗတိုက်လဝ်သၞတံဖိုအ် သ္ဂးရ။
သွက်ဂွံထိၚ်ချုက်အုပ်ကေတ် ဒေသဗလးၜဳဗတာၚ်၊ သ္ကုတ်ဂၠံၚ်ကွဳစက် တြေံ လ္ဂုၚ်-မာန္တလေဝ်ကေုာံ ဂၠံၚ်ဇၞော်ကၟိန်ဍုၚ် စၟတ် ၈ မန်-တနၚ်သဳတံမာန်ဂှ် နူကဵုဌာနဝန်ဇၞော်ပရေၚ်စဵုဒၞာ သၠုၚ်အသိၚ်ဖန်ဖက်မံၚ် မဒှ်ရ။
စပ်ကဵုပရေၚ်ထိၚ်ချုက်ဂွံလဝ်ဒေသပယျဵုတံတုဲ ဂကောံပၠန်ဂတးတံ ဗွဲမအံၚ်ဇၞးထိၚ်ချုက်ဂွံလဝ် ဒေသပယျဵု ကချေၚ်၊ ရခေၚ်၊ ချေၚ်၊ ကရေၚ်ကဵု ဒေသသၞေဟ်ကၚ် ပရေၚ်ကူသာန်ဗၞိက်တနၚ်သဳတံ မာန်ယျဂှ် ဒုၚ်စဳရေၚ်လဝ်နွံရ။
ပရိုၚ်-သြၚ်လောန်တိုင်မ်
Photo – NUG