မတ်မလီု၊ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂
အပ္ဍဲဍုၚ်ဗမာ အခိၚ်သီလဝ်အဝဵု ပွိုၚ် ၅ သၞာံဏံဂှ် ပရေၚ်ရာဇဝတ်ပၞာန်ကေုာံ ရာဇဝတ်ဖံက်ပကဝ်လဝ် လ္တူဂကူမၞိဟ်တံ ဂှ် ဂကောံပၞာန်တံကၠောန်လဝ် ပရေၚ်ပကီုပရာတ် ပွမပျဲပျာံဓဇန်ကြာန် ပဵုတုဲကြီုတိုန်မံၚ်ရောၚ် ဂကောံအခေါၚ်အရာမၞိဟ် Amnesty International၊ Fortify Rights ကေုာံ Human Rights Watch တံ ပံၚ်တောဲလလောၚ်တြးလဝ် ပ္ဍဲကဵုဂျာန်နဝါရဳ ၂၉ ရ။
အလဵုအသဳပၞာန်ဗမာတံဂှ် စကာလဝ်အဝဵုဟွံစှ်ေဒၞာဲတံကီု ကၠောန်လဝ် ပရေၚ်လဝေၚ်ပၞာန်နာနာ၊ နူကဵုပြုပြေၚ်စဳရေၚ် ဖျေံကေတ်လဝ်ဗီုပြၚ် ကဆံၚ်ကဵုကဆံၚ်ကၠောန်လဝ်ပေါဲရုဲမာဲတုဲ ဂစာန်ကၠောန်မံၚ် သွက်အဝဵုဂွံတန်ကြန်အာ သ္ဂးရ။
စနူသၞာံ ၂၀၂၅ ဂိတုဒဳဇြမ်ပါ ၂၈ ဒဵုကဵု ၂၀၂၆ ဂိတုဂျာန်နဝါရဳ ၂၅ ဂှ် ပါ်ကၠောန်လဝ်ပေါဲရုဲမာဲ ၃ သ္ကုတ်တုဲ ဗော်စၞးဒပ်ပၞာန်တံ ညံင်ဂွံဂွံဇၞးမာဲချိုတ်ပၠိုတ်ဂှ် ဒစးဒုၚ်ဖျေံလဝ်သၞောတ်စှ်ေစှ်ေရောၚ် ချူထမံက်လဝ်ရ။
လ္တူကောန်ဍုၚ်ကွာန်တံ ပရေၚ်ဖံက်ပကဝ်အခေါၚ်အရာမၞိဟ် ဂကောံဒပ်ပၞာန်ဗမာတံပဵုသၠုၚ်တိုန်မံၚ်တုဲ ပရေၚ်အခက်အခုဲနာနာတံ ဂါံလုပ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲမရနုက်ကဵု ၆ သၞာံဏံဂှ်တှ်ေ ဖဵုသွက်ဒပ်ပၞာန်ဗမာတံ ကၠောန်လဝ် ပရေၚ်ရာဇဝတ်နာနာတံဂှ် ဒးဒုၚ်ဆဵုဂဗအာကဵု ပရေၚ်ဒုၚ်လျိုၚ်ကေုာံ ပရေၚ်ဓရ်ဍာံတံရောၚ် ညးစီုသကီု ပရေၚ်အခေါၚ်အရာမၞိဟ် Fortify Rights အဳဂျက်ဇ်မေန်ခါန် ဟီုရ။
အလဵုအသဳဒပ်ပၞာန် စနူကဵုသီလဝ်အဝဵုဂှ် ကၟာတ်ထောံလဝ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂှ်ကီု ရပ်ထိၚ်ဖျေံလဝ်ထံၚ် ကောန်ထံၚ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ၃၀၀၀၀ ပြၚ်ရ။
တုဲပၠန် သၟဝ်ချူခၞံလဝ်သၞောဝ် ဥပဒေ ပွမစဵုဒၞာဲပေါဲရုဲမာဲဂှ် ရပ်ကၠေၚ်ကေတ်လဝ်အရေဝ် မၞိဟ် ၄၀၀ ပြၚ်တုဲ ဟီုတွံစန်ဒက်ထ္ၜးဆန္ဒ ဒစဵုဒစးပေါဲရုဲမာဲမ္ဂး ခုတ်စုတ်လဝ်အမှုရာဇဝတ် မဒှ်ရ။
ကၠာဟွံစိုပ်ပေါဲရုဲမာဲ အခိၚ်ကၠောန်လဝ် ပရေၚ်လဝေၚ်ပၞာန်တံပၠန် စမြိုၚ်ဒၞာဲဒၟံၚ်ညးဍုၚ်ကွာန်ကောန်အရာပ်တံဂှ် ရန်တၟံနွံနွံ ဗတိုက်လဝ်ကဵုပၞာန်ကျာတံတုဲ ဘာ၊ ရုၚ်ဂဥုဲ၊ ဒၞာဲဌာန်ဒတန်သာသနာကဵု ဗ္ဒိုပ်ရဲဒဴပၞာန်တံ ဒးဘဲမကမ်ဗုမ်တုဲ မၞိဟ်ကဵုလ္ၚီချိုတ်လဝ်ရောၚ် သ္ဂးရ။
ပေါဲရုဲမာဲ ဂကောံပၞာန်တံဂှ်တှ်ေ သွက်ဂွံပလီုသရိုဟ်ကၠေံထောံ ဗော်ဒစဵုဒစးတံကီု၊ ဂၠံၚ်ဍာန် ညံၚ်ဂွံကလေၚ်ဒက်ပတိုန်အလဵုအသဳ ကောန်ညးဍုၚ်ကွာန်တံညံၚ်ဂွံဒစေင်ဗၠေၚ်အာ၊ ကၟိန်ဍုၚ်ဒပ်ပၞာန် ထိၚ်လဝ် ညံၚ်ဂွံခိုၚ်ကၠိုက်အာတံဂှ်ကၠောန်မံၚ်ရောၚ် ဂကောံအခေါၚ်အရာမၞိဟ် ပိဂကောံဏံထံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
ပရိုင်-သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – CJ