နေပျဳတဝ် ၊ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၇
သွက်ဂွံစောဲအမှုကေတ်အရေဝ် လ္တူက္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန် ဂဥုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန် ဇၞော် မေန်အံၚ်လှိုၚ်ကီု ညးတာလျိုၚ်ပၞာန် ၁၀ တၠတံ လုလောန်လဝ် ဒုဟ် အမှုရာဇဝတ်ဂကူမၞိဟ်တံတုဲ ဟိုတ်နူဍုၚ်တဳမဝ် ဒုၚ်တဲပံက်လဝ် အမှုဂှ် ကဝ်မယှေန်ပၞာန် ထေဲမံၚ်ရ။
ညးတာလျိုၚ်ယာယဳ ရုၚ်ကလုတ်တဳမဝ် ပံက်လဝ်ရုၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်ဂှ် ကၠာဟွံစိုပ် ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀ ဏံ ညံၚ်ဂွံတိတ်အာနူကဵုဍုၚ်ဗမာဂှ် ကော်တုဲ ဘာတ်ပတိတ်လဝ်ရောၚ် ဌာနဝန်ဇၞော်ဍုၚ်သ္အာၚ် လလောၚ်တြးလဝ်ရ။
ဍုၚ်တဳမဝ် ဗီုလဝ်စိုတ်လ္တူဍုၚ်ဗမာဂှ် ယဝ်ရ ဟွံပြံၚ်လှာဲမ္ဂး အစဳဇန် တၞဟ်ဟ်လေဝ် သွက်ဂွံဖန်အာနွံမံၚ်ဏီရောၚ် ပ္ဍဲဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၅ ဂှ် ကဵုလဝ်သမ္တီရ။
ပ္ဍဲကဵုဂျာန်နဝါရဳ ၁၄ တေံ သမ္မတဍုၚ်တဳမဝ် ဒုၚ်တဲဆဵုဂဗလဝ်ကဵု ဂကောံအခေါၚ်အရာမၞိဟ်ချေၚ်တံဂှ် ညိလေဝ် ဒုၚ်တဲဟွံမာန်ပုဟ် ကဝ်မယှေန်ပၞာန် ဟီုရ။
ပ္ဍဲတွဵုရးချေၚ်ဂှ် ဟိုတ်နူကဝ်မယှေန်ပၞာန်ဗမာတံ ဂစိုတ်လဝ်မၞိဟ် နကဵုဂအုံကလောအ်ကီု၊ နကဵုဂကောံ သ္ပမုဒိၚ်ကဵု ညးဗြဴတံ၊ ဂစိုတ်လဝ် လကျာ်ခရေတ်ယှာန် ပိတၠ၊ ကြဳလဝ်ဗုမ်ကေုာံ ဗတိုက်လဝ်ဘာကျာ်တံတုဲ သွက်ဂွံစောဲအာအမှု ၅ တင် နူကဵုဂကောံ အခေါၚ်အရာမၞိဟ်ချေၚ် တေင်လဝ်ကဵုရုၚ်နာဲဗ္စာဂှ် ဍုၚ်တဳမဝ် ဒုၚ်လဝ်တဲ မဒှ်ရ။
ဟိုတ်နူဍုၚ်တဳမဝ် ဒုၚ်တဲရပ်စပ်ကဵုအမှုဏံဂှ် ဂုဏ်သိက္ခာ ကဝ်မယှေန်ပၞာန်စှ်ေအာ အကြာဂၠးကဝ်တုဲ ဘာတ်ပတိတ်ထောံ ရောၚ် ညးလ္ၚတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဥူကျဳမျေအ် သ္ၚဳဂၠိပ်ရ။
“ပရေၚ်ဇီုကပိုက်အာနွံမံၚ်။ ပရေၚ်ဏံ ပြးဇးအာ ဍုၚ်ဂၠးကဝ်တံရ။ ပြးဇးအာတှ်ေ သိက္ခာဂုဏ်စရာဲဒပ်ပၞာန်ဍေံတံ စှ်ေအာအကြဂၠးကဝ်။ အဓိကဂှ် ပရေၚ်ဏံရ။ ရုၚ်သၞောဝ်ဓရ် ရပ်စပ်ဖျေံအမိၚ်ဟီုဂှ် လံမံၚ်ဏီ။ ရုင်ဗ္စာဒုၚ်တဲစၟတ်အမှုတှ်ေ သိက္ခာဍေံတံ စိုပ်အာသုညရောၚ်။ ကဝ်မယှေန်ပၞာန်ဍေံတံ ဂိဓဇောတ်အာဗွဲမလောန်။ ခရနွံမံၚ်တှ်ေ ရိၚ်တိုန်” သာ်ဝွံသ္ဂးရ။
ပ္ဍဲကောံဓရီု ဝန်ဇၞော်ဍုၚ်သ္အာၚ် ကၠောန်လဝ်ဍုၚ်ဖိလေတ်ဂှ်လေဝ် ညံၚ်ဂွံပါဲထလေတ်အာ ပရေၚ်အကြာၜါဍုၚ်ဏံမာန် နကဵုဝန်ဇၞော် ဍုၚ်သ္အာၚ် ညံၚ်ဂွံချူကဵုလိက် တၚ်သောၚ်ကလး ကဝ်မယှေန်ပၞာန် အာတ်မိက်လဝ် ဗွဲတၞဟ်ခြာကီုရ။
ဟိုတ်နူ ဒပ်ပၞာန်သီလဝ်အဝဵုကၟိန်ဍုၚ်တုဲ အကြာပဋိပက္ခလွဟ်တံ ဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗမာတံ ပရေၚ်ဖံက်ပကဝ်အခေါၚ်အရာမၞိဟ် နွံကၠုၚ်လဝ်တၟာဂမၠိုၚ်ရောၚ် လိက်ဒုၚ်စဳရေၚ်နာနာတံ ချူပတိုန်မံၚ်ရ။
ဆဂး ဒဵုအခိၚ်တ္ၚဲဏံ ပရေၚ်ကဵုဒုဟ်ဒဏ် လ္တူဒပ်ပၞာန်ဗမာတံ ဟွံကေၚ်ဒှ်ကၠုၚ်လဝ်ဏီရ။ မွဲလပါ်ဂှ် စပ်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗမာ ဂစိုတ်ကဠက်လဝ် ဂကူရိုဟေင်ဂျာဂှ် ဍုၚ်ဂါန်ဗဳယာ စောဲအမှုတုဲ ကဝ်မယှေန်ပၞာန် ဒးဒုၚ်စၟဳစၟတ်မံၚ်အမှု ပ္ဍဲကဵုရုၚ်သၞောဝ်ဓဝ် ICJ ဖိုအ်ရ။
အခိၚ်ဒပ်ပၞာန်စသီလဝ်အဝဵုတေံ အာသဳယာန် ဖျေံလဝ်တင်တုပ်စိုတ် ဘုံ ၅ တၚ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၁ ဂိတုအေဗရာ ဂှ်လေဝ် ကဝ်မယှေန်ပၞာန် ဟွံဒဂေတ်ဗက်လဝ်ပုဟ်။
ကိစ္စပရေၚ်အပ္ဍဲဍုၚ်ညးတၞဟ်ဂှ် လ္ပလုပ်ဖန် အတိုၚ်မူဝါဒအာသဳယာန် ဖျေံလဝ်ဂှ် ဟိုတ်နူဍုၚ်တဳမဝ် စောဲအမှုဒှ်တိုန်သာ်ဏံဂှ် ကဝ်မယှေန်ပၞာန် ပၞောတ်လဝ်စိုတ် မဒှ်ရ။
စိုပ်ဂိတုအေဗရာဏံမ္ဂး ပ္ဍဲကဵုကဝ်မယှေန်ပၞာန် ဒက်ပတိုန်အာ အလဵုအသဳတၟိဏံ ကောန်ဂကောံအာသဳယာန်မွဲမွဲ ယဝ်ရ ဟွံတုပ်စိုတ်မ္ဂး လ္တူကဝ်မယှေန်ပၞာန်တံ နကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ် သ္ပအာစၟတ်သမ္တီဟွံသေၚ်ရောၚ် ဥူကျဳမျေအ် ထံက်ထ္ၜးရ။
ဍုၚ်တဳမဝ်ဂှ် ပရေၚ်ဆက်ဆောံကၠောံက္ဍ ဍုက်ကေဝ်မံၚ်ကဵု အလဵုအသဳညဳသၟတ်ကောန်ဂကူ NUG တုဲ ပ္ဍဲအခိၚ်အလဵုအသဳတဳမဝ် တၟိ ကၠောန်လဝ်အသေအဟာန် ယဵုဗ္စာဂှ်လေဝ် ဝန်ဇၞော်ဍုၚ်သ္အာၚ် NUG သ္ပစၞးဍုၚ်ဗမာ တိုန်စိုပ်လဝ်ရောၚ်။
ဟိုတ်နူ စုက်လုက်ဆဵုဂဗမံၚ်ကဵု NUG ပ္ဍဲအခိၚ်တေံဂှ် ကဝ်မယှေန်ပၞာန် ကေၚ်ဘာတ်ပတိတ်ထောံလဝ် ညးတာလျိုၚ် ရုၚ်ကလုတ်တဳမဝ် နူကဵုဍုၚ်လ္ဂုၚ်မွဲဝါ ကေၚ်ဒှ်လဝ်ကီုရ။
ပရိုၚ်-သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – MOI