နေပျဳတဝ် ၊ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၁
ပ္ဍဲကဵုကဝ်မယှေန်ပၞာန် ဒက်ပတန်အလဵုအသဳတၟိမ္ဂး မၞိဟ်ဒှ်ကၠုၚ် သမ္မတကဵုဂဥုပ်ဒပ်ပၞာန်တၟိတံ ညးလဵုအဝဵု ပဵုသၠုၚ်မာန်ရော တင်မိက်ဂွံသၟာန် ဒှ်မံၚ်ရောၚ်။
သွက်သမ္မတ ပလေဝ်သၠုၚ်လဝ်ကဵု အခေါၚ်အဝဵုတုဲ ပ္ဍဲအလဵုအသဳတၟိပၠန် သွက်ဂွံခါန်ကၞက်အာဂဥုပ်ဒပ်ပၞာန်တၟိ ကဝ်မယှေန်ပၞာန် ဟီုပတိတ်ကၠုၚ်ဂှ် ဂဥုပ်ဒပ်ပၞာန်သွက်ဂွံနုက်တိတ်အာ ပရိုၚ်မံက်တိတ်ကၠုၚ်ရ။
ကၠာဟွံစိုပ်အတးမ္ဂး ပ္ဍဲကဵုဍုၚ်ဗမာ ကော်စၠတ်ဓဝ်တုဲ ပံက်အလဵုအသဳတၟိရောၚ် ပ္ဍဲတ္ၚဲအကြာတံဏံ ဝန်ဇၞော်ဍုၚ်သ္အာၚ် ကဝ်မယှေန်ပၞာန် ဥူတာန်သွိုဲ ဟီုလဝ်ကဵုဝန်ဇၞော်ဍုၚ်သ္အာၚ်သေံ ပ္ဍဲကဵုဍုၚ်ဖူကိတ်ရ။
ပ္ဍဲကဵုအလဵုအသဳတၟိ သွက်ဂွံခါန်ကၞက်အာသမ္မတ၊ သ္ကိုပ်ဝန်ဇၞော်ကဵု ဂဥုပ်ဒပ်ပၞာန်တံ ဖန်ဇန်မံၚ်ရောၚ် အဃောဆဵုဂဗညးသ္ကံ ဗွဲပလး ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၈ ဂှ် ဟီုဂးလဝ်ရောၚ်။
ဂဥုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် မေန်အံၚ်လှိုၚ်လေဝ် ဇူထောံနူတာလျိုၚ် ဂဥုပ်ဒပ်ပၞာန်ရောၚ် နူကဵုဌာန်ပရိုၚ် BBC ဗမာ ပ္ဍဲဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၉ အခိၚ်ဗတမ်ဂှ်ပတိတ်လဝ်ပရိုၚ်ရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ ထ္ၜးဟိုတ်ပေါဲရုဲမာဲ ၂၀၂၀ ဟွံတပ်တးဂးတုဲ ညးမိက်ဂွံဒှ်သမ္မတသီလဝ်အဝဵုဂှ် သွက်ဂွံကေမ်ဇျှာပ် ကေတ်တာလျိုၚ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကၟိန်ဍုၚ်ရောၚ် ညာတ်အာရ။
က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန်ဂှ် ပၟိက်ဆန္ဒမိက်ဂွံဒှ်သမ္မတနွံမံၚ်တုဲတုဲကီုလေဝ် ဒးနုက်တိတ်နူဂဥုပ်ဒပ်ပၞာန်မ္ဂး သွက်ညး ဒှ်အခက်အခုဲမာန်ရောၚ် ညးတာလျိုၚ် သုတေသနပၞာန် MSDI ကိုနံၚ်ယော ဟီုကဵုဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“ပ္ဍဲကဵုအလဵုအသဳ ပြံၚ်သၠာဲဏံ ညးတေံဟွံကေတ်ဒၞာဲသမ္မတဏီ ဒၞာဲပံၚ်တောဲကဵု ဂဥုပ်ဒပ်ပၞာန်ဂှ် ညးတေံကေတ်ကၠာရောၚ် အဲခယျ။ ဆဂး သြဇာဂွံနွံ သွက်ဂွံဆက်ရပ်အာ ဒပ်ပၞာန် ပလေဝ်သၞောဝ်ဥပဒေတုဲမှ ညးကေတ်ဒၞာဲသမ္မတမာန်တုဲ ပ္ဍဲကဵုမဇစတုတ္ထတၟိ ကောန်ကွးညးတေံ သ္ကိုပ်ပၞာန်ကျဝ်ဇွာလေၚ်၊ သ္ကိုပ်ပၞာန်ကိုကိုဥူ၊ သ္ကိုပ်ပၞာန်ယေဝ်ဝေန်ဥူတံ ဒှ်တိုန် ဂဥုပ်ဒပ်တၟိမာန်ရောၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ဂဥုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် မေန်အံၚ်လှိုၚ် ကေတ်ကၠုၚ်တာလျိုၚ် ဂဥုပ်ဒပ်ပၞာန် စနူသၞာံ ၂၀၁၄ တေံတုဲ အာယုက် ဂဥုပ်ဒပ်ပၞာန်ကဵု ဒုဂဥုပ်ဒပ်ပၞာန်ဂှ်လေဝ် ထပ်သၠုၚ်လဝ် ၆၅ သၞာံရ။
ပ္ဍဲအခိၚ်သီအဝဵုဏံ မေန်အံၚ်လှိုၚ်မွဲတၠဓဝ်ဂှ် ကေတ်ကၠုၚ်လဝ်ဒၞာဲ ဥက္ကဌ ကံၚ်သဳပၞာန်၊ ကဝ်မယှေန်ပၞာန်၊ စဵုဒၞာဂီုကၠီု၊ သမ္မတယာယဳကဵု သ္ကိုပ်ဝန်ဇၞော်တံတုဲ ညးမွဲတၠဓဝ်ကေမ်ဇျှာပ်လဝ်အဝဵု အိုဿီုရောၚ်။
ပ္ဍဲအကာဲအရာလၟုဟ်ဏံ နူကဵုဘဝသီလဝ်အဝဵုဂှ် ထမံက်ရုပ်ရဴဗီုပြၚ်ဘဝ အလဵုအသဳညးဍုၚ်ကွာန်ဂးတုဲ ပ္ဍဲကဵုစၠတ်ဓဝ်ကဵုအလဵုအသဳဂှ်လေဝ် ပရေၚ်ပါ်ပရအ်အဝဵုနွံတိုန်ဂှ် သွက်ဂွံကေမ်ဇျှာပ်ထိၚ်ချုက် ကေတ်အဝဵုဗဟဵုဂှ် သွက်ဂဥုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် မေန်အံၚ်လှိုၚ် ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော်ရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ ကၠာစၠတ်ဓဝ် အလန်တတိယဏံ ဟွံစကၠောန်ဂှ် နူကဵုကံၚ်သဳစဵုဒၞာကောန်ဂကူကေုာံပရေၚ်ဂီုကၠီု ပလေဝ်ထောံ ဥပဒေစပ်ကဵုရုၚ်ခုၚ်သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်ကၠုၚ်ဥပဒေ ကံၚ်သဳဒုၚ်တေၚ်ဗေၚ်ချပ်ဗ္စာရ။
သွက်အာဏာစက်သမ္မတ အပိုၚ်အခြာသၞောတ်ထ္ၜတ်အိုတ် ညံၚ်ဂွံဒှ်အာပလေဝ်လဝ်တုဲ သွက်သၠောတ်တၠအဝဵုပၞာန် ပူဂဵုဇြဟတ်ဂွံခိုဟ်တဴတိုန်အာ ပၠုပ်လဝ်လမျီုဒှ်မာန်ရောၚ် ISP-Myanmar သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်ရောၚ်။
မွဲလပါ်ဂှ် လက်ထက်အလဵုအသဳတၟိ သမ္မတဂွံလဝ်အဝဵုပေၚ်ၚ် သွက်ဂွံပံက်အာကံၚ်သဳဒုၚ်တေၚ်ဗေၚ်ချပ်ဗ္စာတုဲ အတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်ခါန်ကၞက်စုတ်အာ ဥက္ကဌ၊ ညးအုပ်ကာကဵု ကောန်ဂကောံတံ မာန်ရောၚ်။
ပ္ဍဲကဵုရုဲစှ်ခါန်ကၞက်အာ ဂကောံကံၚ်သဳဒုၚ်တေၚ်ဗေၚ်ချပ်ဗ္စာတံမ္ဂး နူကဵုဒပ်ပၞာန်ပၠန် သွက်ဂွံကေမ်ဇျှာပ်ရပ်အာဇုက် ဗော်၊ စၠတ်ဓဝ်ကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ကောန်ဂကူရောၚ် ဗိုလ်ဇၞော် CDM ဇြေန်ယဝ် သ္ၚဳဂၠိပ်ရ။
“ဥက္ကဌကဵု ဂကောံ ကံၚ်သဳဒုၚ်တေၚ်ဗေၚ်ချပ်ဗ္စာတံဂှ် ဒးဍိုက်ပေၚ်ကဵု စရာဲဗီုတေံဗီုဏံမ္ဂး ပိုဲတံမုလေဝ် သ္ပဟွံမာန်ပုဟ်။ မေန်အံၚ်လှိုၚ်ဂှ် အတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်ဍေံ ဗီုဍေံဒးစိုတ် ဍေံပတိတ်စအမိၚ် တင်စၞောန်တံလေပ်မံၚ်။ အဓိက နူကဵုဒပ်ပၞာန်ဍေံတံ ညံၚ်ဂွံရပ်လဝ်ဇုက် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်စၠတ်ဓဝ်ကီု ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဗော်ကီု ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ကောန်ဂကူကီု ဍေံတံရ အာက္ဍိုပ်တုဲ ဖန်ဖက်အာဏောၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
နူကဵု ကံၚ်သဳဒုၚ်တေၚ်ဗေၚ်ချပ်ဗ္စာဂှ် သွက်ဂွံပ္ညဳပ္ညပ်ကဵုအာကသပ် ပရေၚ်ဂီုကၠီု၊ ပရေၚ်အုပ်လဒမ်သၞောဝ်ဓဝ်၊ ပရေၚ်ဆက်ဆောံဂၠးကဝ်၊ ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ကဵုပရေၚ်ချူခၞံသၞောဝ်စၠတ်ဓဝ် မဒှ်ရ။
မွဲလပါ်ပၠန် သ္ကိုပ်ဝန်ဇၞော်ရးဒေသကဵု တွဵုရးညးကဵုညး သွက်ပရေၚ်ရုဲစှ်အာကေတ်တ်မာန် ၝောံပိုဒ် ၂၆၁ ဂှ် ပ္ဍဲအခိၚ်သီအဝဵုဏံ ဂွံလဝ်တၚ်တုပ်စိုတ်ကီုလေဝ် ဒးဆက်သ္ပအာဒတန် ပ္ဍဲကဵုစၠတ်ဓဝ်ရောၚ်။
ဟိုတ်ဂှ်ရ ကၠာဟွံစိုပ်အတး ပ္ဍဲကဵုအလဵုအသဳတၟိမ္ဂး သ္ကိုပ်ဝန်ဇၞော် ရးဒေသကဵုတွဵုရးတံဂှ် နူကဵုသမ္မတ သွက်ဂွံခါန်ကၞက်အာ နူကဵုအမာတ်ညးစၞးဒုၚ်ရုဲစှ်တံဂှ်ရောၚ် ဒှ်မံၚ်ဗီုပြၚ်ဏံနွံရဂှ် ဒးကၠိုဟ်ကေတ်လဝ်ရ။
ပရိုၚ်-သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – MOI