မတ်မလီု ၊ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၄
နူကဵုပေါဲရုဲမာဲဏံ ဒက်ပ္တန်အာ ဂကောံအလဵုအသဳတၟိတုဲမ္ဂး သွက်ဂွံပံက်အာ ကမ္မတဳပရေၚ်ဂီုကၠီုကေုာံ ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ဒေသန္တရ အဆံၚ်ပွိုၚ်နွံတုဲ ညးစၞးဒပ်မွဲမွဲတၠ ပါလုပ်အာရောၚ်။
အကာဲအရာကာမံက်တိုန် နူအခိၚ်သီအဝဵု ကၠာဟွံပလီုဏီ ခြာမွဲတ္ၚဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဂိတုဂျူလိုၚ် ၃၀ ဂှ် နူကဵုကံၚ်သဳပၞာန် လလောၚ်တြးလဝ် စပ်ကဵုအရာ ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ပွိုၚ်ဍုၚ်တံရ။
ကံၚ်သဳပၞာန်စကာလဝ် တာလျိုၚ်ပရေၚ်ကမၠောန် ၝောံပိုဒ် ၁၃၆ တုဲ လလောၚ်တြးလဝ် ပရေၚ်သွက်ဂွံဒက်ပတန် ကံၚ်သဳ ညးဍုၚ်ကွာန် အဆံၚ်ဆံၚ်ကေုာံ ဂကောံကေၚ်ကာအဆံၚ်ၚ်တံရောၚ် သ္ဂးရ။
အတိုၚ်တင်စၞောန်မ္ဂး ကံၚ်သဳနေပျဳတဝ်၊ ဂကောံအလဵုအသဳ ရးဒေသ ဇၞော်၊ တွဵုရးတံ သွက်ဂွံစဳရေၚ်အာ ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ပွိုၚ်ဍုၚ်မာန် ကေတ်အခေါၚ် အလဵုအသဳကၟိန်ဍုၚ်တုဲ ညံၚ်ဂွံဒက်ပတန်အာ ကမ္မတဳပရေၚ်အုပ်ဓုပ် အဆံၚ်ပွိုၚ်ဍုၚ်တံရောၚ်။
ဥက္ကဌ၊ ညးအုပ်ကာ သီုဂကောံတံ ၇ တၠပါလုပ်တုဲ နူကဵုဌာန ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ပွိုၚ်ဍုၚ် သ္ကိုပ်အုပ်ဓုပ်ဂှ် ကေတ်တာလျိုၚ်ဥက္ကဌ၊ ညးစၞးဒပ်ပၞာန်မွဲတၠဂှ် သွက်ဂွံစုတ်ကဵုဒၞာဲ နဒဒှ်ကောန်ဂကောံ လၟေၚ် (၁) ရောၚ်။
ပ္ဍဲပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ဂှ် ပြံက်စုတ်လဝ် ညးစၞးဒပ်ပၞာန်တံမ္ဂး ပါဲနူထ္ၜးအဝဵုတုဲ ပဵုနူဂှ် ဂုဏ်ဖဵုသွက်ညးဍုၚ်ကွာန်တံ သွက်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်ဟွံသေၚ်ပုဟ် ညးဒေသတွဵုရးမန်မွဲတၠ ဟီုရ။
“ပ္ဍဲကဵုဌာနပရေၚ်အုပ်ဓုပ် စုက်လုက်မံၚ်ကဵု ညးဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် စုတ်လဝ်ညးစၞးဒပ်ပၞာန်မွဲတၠဟီုဂှ် မၞိဟ်နူဒပ်ပၞာန်ဏံ မုလေဝ်တီလဝ်ပရေၚ် အကာဲအရာညးဍုၚ်ကွာန်တံ ဟွံသေၚ်ပုဟ်။ စပ်ကဵုပရေၚ်ဖောအ်ဗြဳဒေသ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေၚ်ထတ်ယုက်၊ ပညာတံ မုလေဝ်ကၠိုဟ်ဟွံသေၚ်ပုဟ်။ ကၠုၚ်နူဒပ်ပၞာန်တုဲ ကၠုၚ်ထ္ၜးစအဝဵုရဏောၚ်။ ရဲဒပ်ပၞာန်တံဂှ် ဗီုမၞိဟ်တံ ဆက်ဆောံဟွံလေပ်ပုဟ်။ ဒှ်အာသ္ကိုပ်ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်မ္ဂး ပဵုတုဲခက်မာန်။ ထ္ၜးအဝဵု ဂၠိုၚ်တိုန်ဏောၚ်။ သွက်ညးဍုၚ်ကွာန်တံ မုလေဝ်ဂုဏ်ဖဵုဟၟဲပုဟ်။ ညးပြေပြံၚ်ကဵုဍေံတံ ခိုဟ်စအာဏောၚ်။ ပံၚ်အာခရီုနဳတံဏောၚ်။ ဍေံတံထ္ၜးကဵုဂၠံၚ်ဏောၚ် ဗီုလဵုဂွံစ။ ဍဵုဍိုက်ညးဍုၚ်ကွာန်တံဏောၚ်” သာ်ဝွံသ္ဂးရ။
ပ္ဍဲဂကောံကမ္မတဳတံမ္ဂး သ္ကိုပ်ဌာနပရေၚ်အုပ်ဓုပ်၊ ညးတာလျိုၚ်ဥပဒေ၊ လဝကတံပါလုပ်တုဲ သ္ကိုပ်ဒပ်ဗၠာဲသၟိၚ် ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် နဒဒှ်ညးအုပ်ကာ ကဵုအာတာလျိုၚ်ရောၚ်။
ပ္ဍဲကဵုလၟေၚ်တာလျိုၚ် ပရေၚ်ကမၠောန်တံမ္ဂး သွက်ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂွံညိၚ်ဝပ်၊ ပရေၚ်အုပ်လဒမ်ဥပဒေ၊ ပရေၚ်ထတ်ယုက်၊ ပညာ၊ ပိုန်ဒြပ်၊ ပါ်ပရအ် စဳရေၚ်တိဝါဗ္ၚ ကဏ္ဍဌာနအလဵုအသဳစုၚ်ၚ်တံ သွက်ဂွံပံၚ်ကောံ ကၠောန်အာရောၚ်။
မွဲလပါ်ပၠန် ဗော်ထယံက်ဒပ်ပၞာန် ပျဳခိုၚ်ဖျိုဝ် ဇၞးလဝ်မာဲ ပ္ဍဲဂိတုအေဗရာဏံ ပံက်အလဵုအသဳတၟိဂှ် ညးတာလျိုၚ်ဒပ်ပၞာန်တံ ညံၚ်ဂွံဆက်ပါလုပ်အာ ပ္ဍဲကဵုဂကောံပရေၚ်အုပ်ဓုပ် အလဵုအသဳမာန် ဖန်လဝ်အခေါၚ်ဏံရောၚ် ပါ်ပါဲမံၚ်အိုတ်ရ။
ဗီုပြၚ်က္ဍိုပ်လိက်ဂှ် ပြံၚ်အာမံၚ်ကီုလေဝ် ဒပ်ပၞာန်ပၠန် ပြံၚ်လဝ်ဗီုပြၚ် အုပ်ဓုပ်အာပၠန်ရောၚ် ညးဒေသမန်မွဲတၠပၠန် ဟီုရ။
“အဓိက ဒပ်ပၞာန်ပၠန် ဆက်အုပ်အာ။ ဆဂး က္ဍိုပ်လိက်ပြံၚ်အာ ဗီုပြၚ်တၞဟ်ဟ်။ ပ္ဍဲစၠတ်ဓဝ် ဒပ်ပၞာန်ကေတ်လဝ်ဒၞာဲ ၂၅%။ မၞိဟ်ဂဥုပ်ဒပ်ပၞာန် ကဵုကသပ်ဂှ် ဒှ်ဒုသမ္မတရောၚ်။ နူဒုသမ္မတ ရုဲအာသမ္မတပၠန်။ သၟဝ် ၂၀၀၈ ဏံ ဒပ်ပၞာန်ရ ပြံၚ်အာဗီုပြၚ်နာနာတုဲ ဆက်အုပ်ဓုပ်အာပၠန်ဏောၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
အတိုၚ်သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ ၂၀၀၈ ဒပ်ပၞာန်ချူလဝ်မ္ဂး ဟွံဒးရုဲစှ်မွဲသာ် အတိုင်ဂဥုပ်သ္ကိုပ် ဒပ်ပၞာန်ရုဲစှ်ဂှ် ညးစၞးဒပ်ပၞာန် ၂၅% တံ ကေတ်လဝ်ဒၞာဲ ပ္ဍဲစၠတ်ဓဝ်ရ။
တုဲပၠန် ကာလရုဲစှ်သမ္မတမ္ဂး နူကဵုစၠတ်ဓဝ်ကၟိန်ဍုၚ် ပါ်လဝ်ပိသွာၚ်တုဲ ရုဲစှ်အာဂှ် နူကဵုညးစၞးလပါ်ဒပ်ပၞာန်တံ ဂွံလဝ်အခေါၚ်မွဲတၠ မဒှ်ရ။
ပရေၚ်စဵုဒၞာကဵု ပရေၚ်ကေၚ်ကာအပ္ဍဲဍုၚ်တံဂှ် သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော်ကဵု ဒုသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော်၊ ပ္ဍဲဂကောံအလဵုအသဳ ရးဒေသဇၞော်ကဵု တွဵုရး ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဂီုကၠီုကဵု ဒေသပယျဵုတံဂှ် ခါန်ကၞက်ကဵုလဝ် အဆံၚ် သ္ကိုပ်ဗိုလ်ဇၞော်တံပၠန်ရောၚ်။
အတိုၚ်ဥပဒေဏံ ၜိုန်ရဒပ်ပၞာန်ဗမာ ဂွံလဝ်အခေါၚ်ကီုလေဝ် လ္ၚပ်လောဘစိုတ်ဒပ်ပၞာန်တံ ပေၚ်ဖ္ဍိုက်ဟွံမာန်ဏီ ဗွဲကြဴ အခိၚ်သီအဝဵုဏံ သွက်ဂွံထိၚ်ချုက်ရပ်အာ ပ္ဍဲကဏ္ဍအလဵုအသဳနာနာ ပ္ဍဲလက်ထက်အလဵုအသဳတၟိဏံ ဂစာန်ကၠောန်အာမံၚ် မဒှ်ရောၚ်။
ပရိုၚ်-သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – MOI