မတ်မလီု၊ အေဗရာ ၈
သွက်ဇြဟတ်ဗတိုက်ဒၞာဲဗလးတိ ညံၚ်ဂွံဒှ်အထံက်ပၚ် ကုပၟိက်ဆန္ဒ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန်သီအဝဵု မိက်ဂွံဒှ်သမ္မတဂှ် ရဲဒးဒုၚ်ပကောံဏာလဝ် ယိုက်ဝန်ပၞာန် နကဵုနဲကဲနာနာဗွဲမဂၠိုၚ်တံ ဒးချိုတ်အာလဝ် ဂၠိုၚ်မံၚ်ရောၚ် ရဲဗွိုၚ်ဂကောံဒပ် CDM တံ သ္ၚဳဂၠိပ်မံၚ်အိုတ်ရ။
သွက်ဂွံဗပေၚ်စုတ် ဇြဟတ်ဒပ်ပၞာန် မယအ်စှ်ေအာလဝ်တံဂှ် ဟိုတ်နူဥပဒေယိုက်ဝန်ပၞာန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန် ခၞံချူပ္တိတ်လဝ်တုဲ သၟတ်ဒးဒုၚ်ပကောံ နကဵုအတေၚ်အဓ္ဓမတံဂှ် ပ္ဍဲဘာဗတောန် ကွတ်ပၞာန်နာနာ ဇၟာပ်ရးဒေသကေုာံ တွဵုရးတံမ္ဂး စဗတောန်ကၠုၚ်လဝ် ဘာယိုက်ဝန်ပၞာန် လၟေၚ် ၁ နူဂိတုအေဗရာ ၈၊ သၞာံ ၂၀၂၄ တေံရ။
စနူကောန်ဒပ် လၟေၚ်ဘာပၞာန် ၁ ယိုက်ဂၠေၚ်ကၠုၚ်တာလျိုၚ် စၟတ်လဝ် အာယုက်ယိုက်ဝန်ပၞာန် ၂ သၞာံ ဍိုက်ပေၚ်အာလဝ်တံဂှ် ပါဲနူ တွဵုရးကရေၚ်ဍာဲတုဲဂှ် အလုံမွဲဍုၚ်မ္ဂး ကၠောန်ကဵု ပေါဲပတိုန်ဂုဏ်စရာဲ တံဂှ် ဟွံဂွံဆဵုလဝ်ဏီပုဟ်။
အပ္ဍဲတွဵုရးကရေၚ်ဍာဲ ဍုၚ်လွိုင်ကဝ် ဂိတုအေဗရာ ၃ တုဲကၠုၚ်ဏံ ဒၞာဲဌာန်ဂအုပ် (ဒကစ) ဂှ် ကောန်ဒပ်ယိုက်ဝန်ပၞာန် နူကဵုလၟေၚ် ၁၊ လၟိဟ် ၃၈၅ တၠတံ ဟိုတ်နူယိုက်ဂၠေၚ်ကၠုၚ်တာလျိုၚ် ဍိုက်ပေၚ်တုဲ နူကဵုဒပ်ပၞာန် ကၠောန်ဗဒှ်ကဵု ပေါဲပတိုန်ဂုဏ်စရာဲ မဒှ်ရ။
အပ္ဍဲပေါဲပတိုန်ဂုဏ်စရာဲဏံဂှ် သ္ကိုပ်ဝန်ဇၞော်တွဵုရးကရေၚ်ဍာဲ ဟီုဏာဂလာန်ဂှ်တှ်ေ တာလျိုၚ်စဵုဒၞာဍုၚ် နကဵုပရေၚ်သၠးလမျီု၊ ပရေၚ်ဂံၚ်သ္ကာတံတုဲ ညးယိုက်ဝန်ပၞာန်မှာဇန်တံ ကၠောန်ကဵုလဝ်တံဂှ် သ္ပစၟတ်သမ္တီ အပ္ဍဲဝၚ်ယျရောၚ် သ္ဂးလဝ်ရ။
လၟေၚ်ဘာယိုက်ဝန်ပၞာန်မွဲမွဲအလန်မ္ဂး သွက်ဂွံကော် ကောန်ပၞာန်တၟိ လၟိဟ် ၅၀၀၀ မွဲဝါဂှ် ကဝ်မယှေန်ပၞာန် ဟီုကၠုၚ်လဝ်နွံကီုလေဝ် သီုကဵု တွဵုရးကရေၚ်ဍာဲကီု အလုံမွဲဍုၚ်မ္ဂး လၟိဟ်ကောန်ဒပ် ၜိုတ်ဂလိုၚ်လဵု ကော်လဝ်ဂှ် စဵုကဵုတ္ၚဲဏံ ပတိတ်လဝ်စရၚ်ယၟုတံ ဟၟဲဏီပုဟ်။
အပ္ဍဲတွဵုရးကရေၚ်ဍာဲကဵု တွဵုရးတံခေၚ် အခိၚ်ပေါဲဗတိုက် သ္ကာတ်မြဟ်မံၚ်ဂှ် ကော်လဝ် ဘာယိုက်ဝန်ပၞာန်လၟေၚ် ၁ တုဲ ရဲစှ်ေအာ နူဘာတံဂှ် ဒးဒုၚ်ဗလံၚ်ဏာလဝ် ဒၞာဲတံဏံဂၠိုၚ်တုဲ လၟိဟ်ချိုတ်လဝ် ဂၠိုၚ်မံၚ်ရောၚ် ဗိုလ်ဇၞော် CDM ဇြေန်ယဝ် ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုင်မ်ရ။
“ပ္ဍဲအခိၚ်တေံ ဘာယိုက်ဝန်ပၞာန် လၟေၚ် ၁၊ ၂၊ ၃ တံဂှ် ဒှ်အကာဲအရာပရေအ်အိုတ်ရ။ မုဒှ်ရောဟီုတှ်ေ ဟိုတ်နူလဝေၚ်ပၞာန် ၁၀၂၇၊ လဝေၚ်ပၞာန် ၁၁၁၁ တုဲတှ်ေ လ္ပာ်ဒေသရခေၚ်လေဝ် ပေါဲဗတိုက်သ္ကာတ်မြဟ်မံၚ်တုဲ ပ္ဍဲဒၞာဲပေါဲဗတိုက် သ္ကာတ်မြဟ်တံဂှ်ဟေၚ် ဒးဗလံၚ်ဏာဂၠိုၚ်အိုတ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ချိုတ်ပၠိုတ်မံၚ် လၟေၚ် ၁ ဂှ်တှ်ေ သွက်အလုံမွဲဍုၚ်မ္ဂး လၟိဟ် ၅၀၀၀ ပွဳပွူနွံဏောၚ်။ ညးတံဟွံပတိတ်စရၚ်ကီုလေဝ် အတိုၚ်ပိုဲတံ မၚ်ရံၚ်မ္ဂး နွံမံၚ် ပွဳပွူ ၅၀၀၀ တၠ။ အပ္ဍဲ ၅၀၀၀ တၠဏံ ညးကလေၚ်စဴကၠုၚ်မာန် ခိုဟ်ဟ်မ္ဂး နွံကရပ် ၂၀၀၀ ဓဝ်။ အောန်အိုတ် ၅၀% လၟေၚ် ၁ ဂှ် ချိုတ်အာရ၊ တုဲတှ်ေ ရဲဂြိပ်တိတ်အာတံလေဝ် နွံမံၚ်ရ။ အကာဲအရာ ဇြဟတ်ဆောံလေၚ် ဟောံဗြမ်အာဗီုဏံရောၚ် ပိုဲတံ တော်ကေတ်မာန်ရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
သွက်ဘာယိုက်ဝန်ပၞာန်လၟေၚ် ၁ အပ္ဍဲတွဵုရးကရေၚ်ဍာဲဂှ် ကော်လဝ် လၟိဟ်ၜိုတ် ၆၀၀ ပြၚ်နွံတုဲ အခိၚ်လၟုဟ် လ္တူညးယိုက်ဂၠေၚ်လျိုၚ် ဍိုက်ပေၚ်လဝ် ၃၈၅ တၠဟေၚ် ကၠောန်ဗဒှ်ကဵု ပေါဲပတိုန်ဂုဏ်စရာဲတုဲ ကောန်ပၞာန် ၜိုတ်ပ္ဍဲပိဂအုံ မွဲဂအုံဂှ် ဗီုပြၚ်ဒးချိုတ်အာလဝ် ပ္ဍဲမုက်ပၞာန်ရောၚ် ညးဆက်ဟီုရ။
ဟိုတ်နူလဝေၚ်ပၞာန် ၁၀၂၇ ဂကောံမဟာမိတ်ကောဒေံပိဂကောံတံ သၠုၚ်ပတိုန်ကဵုလဝ်အသိၚ် ပၠန်ဂတးတမ်ကညၚ်တုဲ သွက်ဇြဟတ်ဒပ်ပၞာန် ဟောံဗြမ်ဆောံလေၚ်အာလဝ် ဗွဲမဂၠိုၚ်တံဂှ် နူကဵုဒပ်ပၞာန် စကလေၚ်ပၠုပ်ကၠုၚ်လမျီု ဥပဒေယိုက်ဝန်ပၞာန်မှာဇန် ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ သၞာံ ၂၀၂၄ တေံရ။
အတိုၚ်တၚ်နၚ် ဂကောံလ္ၚတ်ပဋိပက္ခ ကေုာံ ပရေၚ်ဗၟာ BACS မ္ဂး သွက်ဘာယိုက်ဝန်ပၞာန်လၟေၚ် ၁ ဂှ်တှ်ေ အလုံမွဲဍုၚ် သၟတ် ၄၃၀၀ ပြၚ်တံဂှ် ဒးဒုၚ်ရပ်ပကောံလဝ်ကောန်ပၞာန်တၟိတုဲ ဗလံၚ်ဗ္စိုပ်ဏာလဝ် ဘာဗတောန်ကွတ်ပၞာန် ၁၅ ဘာ မဒှ်ရ။
အခိၚ်လၟုဟ်ဏံ ပံက်ဂွံကၠုၚ်လဝ် စဵုကဵုလၟေၚ် ၂၃ တုဲ ကလိဂွံဇြဟတ် ဒပ်ပၞာန် လၟိဟ်မွဲကိုတ်ပြၚ်အာယျ။
ရဲဒးဒုၚ်ပကောံ ကောန်ပၞာန်တၟိတံဂှ်တှ်ေ ပ္ဍဲဘာဗတောန် ကွတ်ပၞာန်သ္ဇိုၚ်တံဂှ် ကဵုအာတိုန်ဘာ ပွိုၚ်မွဲဂိတုပြၚ်တုဲ နူဂှ်မွဲကဆံၚ် ဗလံၚ်ဏာမုက်ပၞာန်တေံ မဒှ်ရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ သၟတ်တံဗွဲမဂၠိုၚ်ဂှ် ဂြိပ်တိတ်အာဍုၚ်သအာၚ် နူကဵုပၞော်ဂၠံၚ် နာနာတံတုဲ ကဝ်မယှေန်ပၞာန်လေဝ် သွက်ဂွံကၟာတ်ထောံ အခေါၚ်တိတ်အာဍုၚ်သအာၚ်တံဂှ် ဂစာန်ပတိတ်မံၚ် ဥပဒေကဵု အမိၚ်စၞောန်ပ္ညုၚ်တံရောၚ်။
အတိုၚ်ဥပဒေယိုက်ဝန်ပၞာန်မ္ဂး ယဝ်ရ ဒှ်မၞိဟ်တြုံမ္ဂး အာယုက်နူ ၁၈ သၞာံ စဵု ၃၅ သၞာံ၊ ယဝ်ရ ဒှ်မၞိဟ်ဗြဴမ္ဂး အာယုက် နူ ၁၈ သၞာံ စဵု ၂၇ သၞာံ အောန်အိုတ်ပွိုၚ် ၂ သၞာံ စဵု ၅ သၞာံ ဒးယိုက်ဝန်ပၞာန်ပေၚ်ၚ်ရောၚ်။ အတိုၚ်နဲကဲဥပဒေမ္ဂး ညးလုပ်အဝေါၚ် ယိုက်ဝန်ပၞာန်တံဂှ်လေဝ် ကၟာတ်စွံလဝ် အခေါၚ်အာဍုၚ်သအာၚ်ဖိုဟ်ရ။
ပရိုၚ် – သြၚ်လောန်တိုင်မ်
Photo – MOI