နေပျဳဒဝ်၊ ဂိတုအေဗရာ ၉
နူကဵုဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုဒက်ပ္တန်ကၠုၚ် သွက်ဂွံပြံၚ်လှာဲဗီုပြၚ် ဂကောံအလဵုအသဳညးဍုၚ်ကွာန်ဂှ် ဗော်ကောန်ဍုၚ်အရေၚ် ကဵု ညးမိက်ဂွံပြံၚ်သၠာဲတံ ပါလုပ်ဟွံမာန်တုဲ ရဲဗွိုၚ်ဒပ်ပၞာန် ကေုာံ ဗော်ပျဳခိုင်ဖျိုဝ်တံသၟးရ ကေတ်လဝ်ဒၞာဲပၠန်ရ။
ဟွံဒးလုပ်ပြိုၚ်ရုဲမာဲမွဲသာ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန်သီအဝဵု ဂဥုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် မေန်အံၚ်လှိုၚ် ဒှ်ကၠုၚ်သမ္မတတုဲ အပ္ဍဲကောံဓရီုစၠတ်ဓဝ်ကၟိန်ဍုၚ် အလန်တတိယ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် တ္ၚဲတုဲကၠုၚ်အကြာတံဏံဂှ် ပၠုပ်ဂလာန်ပတိုန်လဝ် စရၚ်ယၟု ဌာနဝန်ဇၞော်ကၟိန်ဍုၚ် ၃၁ ဌာန ကေုာံ ဝန်ဇၞော် ၃၀ တၠရောၚ်။
ဝန်ဇၞော်ဒးဒုၚ်ပၠုပ်ဂလာန်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံမ္ဂး ဒှ်မံၚ်သ္ကိုပ်ပၞာန်တြေံ ကေုာံ မၞိဟ်တြေံယိုက်ဂၠေၚ်ကၠုၚ်တာလျိုၚ် အပ္ဍဲလက်ထက်ကံၚ်သဳပၞာန် ကေုာံ ကဝ်မယှေန်ပၞာန်၊ ညးဒုၚ်သြဇာအသံဒပ်ပၞာန် မၞိဟ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန် ပတေဟ်လဝ်တံ ပါလုပ်မံၚ် မဒှ်ရ။
ဣဏံဝွံ ပေါဲရုဲမာဲဒပ်ပၞာန် ကညာၚ်ကမြေဲလဝ် သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ တုဲ ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံလုပ်ပြိုၚ်လဝ်ဂှ် ဟိုတ်နူသၞောတ်သ္ပစၞး PR ဗော်ကောန်ဍုၚ်အရေၚ်တံ ဇၞးကၠုၚ်လဝ်မာဲညိညနွံကီုလေဝ် ပ္ဍဲဂကောံအလဵုအသဳဂှ်တှ်ေ ဒှ်မံၚ်အကာဲအရာ ဒးဒုၚ်နုက်ပ္တိတ် ပသှ်ေစွံလဝ်ရောၚ်။
မွဲလ္ပာ်ပၠန်ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်ပရေၚ်အပြံၚ်သၠာဲ ပူဂဵုမပ္တံကဵု ဥူကိုကိုဂျဳ ကေုာံ ဒံက်တာဧမံင် လုပ်ပြိုၚ်လဝ်မာဲဂှ် ဟွံဇၞးမာဲ ဟွံဒှ်ညးစၞးစၠတ်ဓဝ် တုဲ ပ္ဍဲကဵုဂကောံအလဵုအသဳလေဝ် ဟွံကဵုလဝ်ဒၞာဲပုဟ်။
နူကဵုပေါဲရုဲမာဲအလီဂှ် စၠတ်ဓဝ်ထ္ၜးစဗီုပြၚ် ကေုာံ အလဵုအသဳအယောၚ်အလာ မံက်တိုန်ကၠုၚ်တုဲ အတိုၚ်စၞောန်ဇာတ်တြေံဂှ်ဟေၚ် ပ္ဍဲပရေၚ်ဇာတ်ဏံ သွက်ဂွံဗပေၚ်သ္ၚိ ကေုာံ ဆၜိုတ်ကွာ်တတ်လ္တူစင်ရ ကဵုအခေါၚ်ပါလုပ်ရောၚ် ညးလ္ၚတ်တံ ထံက်ထ္ၜးမံၚ်ရ ။
နကဵုဇြဟတ်ကောန်ဍုၚ်အရေၚ် ကေုာံ ဂကောံဇြဟတ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂကူဗၟာ နူဒေသလဒေါဝ်တံဝွံ နူကဵုဂကောံဒပ်ပၞာန်တံ သွက်ပရေၚ်ပြံၚ်သၠာဲ မွဲမွဲသာ်ဂှ်တှ်ေ မုလေဝ်စၟဳစဟွံဂွံပုဟ်ဂှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကွးဘာတြေံ ကိုမေန်တွိုဲတေတ် ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုင်မ်ရ။
“ဂကောံဇြဟတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံကီု ဂကောံဇြဟတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် နွံမံၚ်ပ္ဍဲဒေသလဒေါဝ်တံကီု ပါကၠုၚ်ပ္ဍဲပေါဲရုဲမာဲဏံတုဲ နူကဵုဂကောံဒပ်ပၞာန်ဂှ် မုလေဝ်သွက်ဂွံစၟဳစအာဟွံဂွံပုဟ်။ သွက်ဂွံဗ္စကဵုဇုတ်ညိညဂှ်လေဝ် ဒက်ပ္တန်အဝဵုညးတံ ဗိုန်ဗတ်တုဲမှ ကဵုမာရောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ သွက်ဂွံစၟဳစအာ လၟေၚ်ပရေၚ်ပြံၚ်သၠာဲမွဲမွဲတုဲ ပါလုပ်မံၚ်ပ္ဍဲအကြာဏံဂှ်တှ်ေ ထ္ၜးဟိုတ်ခၠေဝ်မွဲမွဲသာ်ဟွံဂွံပုဟ်၊ တၚ်အရာစၟဳစဗီုဏံဏံဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲအကာဲအရာလဵုမှ စွံလဝ်ဟွံဂွံပုဟ်ဟီုဂှ် မိက်ဂွံကဵုတီရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ဝန်ဇၞော်ကၟိန်ဍုၚ် သွက်ဌာနဝန်ဇၞော်နာနာ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန် ပၠုပ်ဂလာန်ပတိုန်လဝ်ဂှ်မ္ဂး ဗွဲမဂၠိုၚ် ဒှ်မံၚ်ညးယိုက်ဂၠေၚ်တာလျိုၚ် ဝန်ဇၞော် အခိၚ်လၟုဟ်ဏံရောၚ်။
ဥူခေန်မံၚ်ယဳ ညးဒးဒုၚ်ပၠုပ်လဝ်စရၚ်ယၟု ဝန်ဇၞော်ကိုန်အစဳဇန် ကောန်ဂကူ၊ ပရေၚ်ဓလိုက်တမ်ရိုဟ် ကေုာံ ပရေၚ်ဆက်ဆောံ ပိုန်ဒြပ်ဍုၚ်သအာၚ် ဂှ် ဒှ်ညးဂွံဇၞူနူကမၠောန်ဒပ်တုဲ အခိၚ်လၟုဟ်လေဝ် ဒှ်မံၚ်ဝန်ဇၞော်သယံဇာတ ကေုာံ ပရေၚ်မၚ်မွဲပွဳပွူသဘာဝ ကဝ်မယှေန်ပၞာန် မဒှ်ရ။
တုပ်သာ်ဂှ်ကီု ဥူအံၚ်ကျဝ်ဟဵု ညးဒးဒုၚ်ပၠုပ်စရၚ်ယၟု ဝန်ဇၞော် ရုၚ်သမ္မတကၟိန်ဍုၚ်ဂှ်လေဝ် အခိၚ်လၟုဟ်ဏံ ဒှ်မံၚ်ဝန်ဇၞော် သၟာကမၠောန်ကဝ်မယှေန်ပၞာန်တုဲ သီုကဵုဒှ်ကၠုၚ် ဒုသ္ကိုပ်ပၞာန်တြေံ မွဲတၠရ။
သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော်တြေံ ရုၚ်ဂဥုပ်ဒပ်ဍာ် ဥူတေန်အံၚ်သာန်ဂှ် ဒးဒုၚ်ပၠုပ်စရၚ်ယၟု ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ပလံၚ်ဗစိုပ်တုဲ ညးဝွံ ဒှ်မံၚ်ဝန်ဇၞော် ဌာနဝန်ဇၞော်ရုၚ်သမ္မတကၟိန်ဍုၚ် (၁) ကဝ်မယှေန်ပၞာန်ရ။
သ္ကိုပ်ပၞာန်တြေံ ဥူမျထောန်ဥူ ဒးဒုၚ်ပၠုပ်လဝ်စရၚ်ယၟု ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဖောအ်ဗြဳ ဒဳဂျေတ်တေလ် ကေုာံ ဆက်စၠောံဂှ်လေဝ် ကေၚ်ဒှ်လဝ် သ္ကိုပ်ပရေၚ်ပ္ညဳပ္ညပ်ကောပ်ကာဲ (ကုန်၊ဍာ်၊ကျာ) တြေံမွဲတုဲ အခိၚ်လၟုဟ်လေဝ် ဒှ်မံၚ်ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ပလံၚ်ဗစိုပ်ကေုာံ ဆက်စၠောံ မွဲတၠကီုရောၚ်။
တုဲပၠန် သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ထောန်အံၚ်ဂှ် ဒုၚ်ပၠုပ်လဝ်စရၚ်ယၟု ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်စဵုဒၞာတုဲ ညးဝွံ ကေၚ်ဒှ်လဝ် သ္ကိုပ်ရုၚ်ဂဥုပ် ဒပ်ကျာတြေံ မွဲတၠ မဒှ်ရ။
ပၠုပ်လဝ်စရၚ်ယၟု ဝန်ဇၞော်ကေၚ်ကာအပ္ဍဲဍုၚ် ဒုသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ညောန်ဝေန်သွိုယ် ဂှ်တှ်ေ ညးကေၚ်ဒှ်လဝ် သ္ကိုပ်ဒပ် ပရေၚ်လဝေၚ်ပၞာန် တၟေၚ်တြေံ ကေုာံ ကေၚ်ယိုက်ဂၠေၚ်ကၠုၚ် တာလျိုၚ်သ္ကိုပ်ရး ပ္ဍဲရးနေရတိ ကေုာံ ရးလ္ဂုၚ်တံရောၚ်။
သွက်ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵု ပြံၚ်လဝ်ဗီုပြၚ် အလဵုအသဳညးဍုၚ်ကွာန်ဝွံ နကဵုနဲကဲအမာတ်ကလုတ် ညံၚ်ဂၠးကဝ်ဂွံသ္ပစၟတ်သမ္တီ ပဍဲအရာဂစာန်ကၠောန်အာဏံ ဒၞာဲဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ်ဂှ် ပၠုပ်ဂလာန်ပတိုန်လဝ် ယၟု ဒုသ္ကိုပ်ပၞာန်တြေံ ဥူတေန်မံၚ်သွိုယ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။
ညးဝွံ ပ္ဍဲလက်ထက်ကံၚ်သဳပၞာန်ကေုာံ ကဝ်မယှေန်ပၞာန်တံဂှ် ကေၚ်ယိုက်ဂၠေၚ်ကၠုၚ်လဝ်တာလျိုၚ် သ္ကိုပ်ကလုတ်ဗၟာ ပ္ဍဲဍုၚ်ကြုက် ကေုာံ ဍုၚ်ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ ဒုၚ်စဵုဒၞာထံက်ပံၚ်လဝ်ကဵု ဒပ်ပၞာန်တံဂှ် မဒှ်ရ။
ညးဒးဒုၚ်ပၠုပ်စရၚ်ယၟု ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ဘဏ္ဍာ ကေုာံ အကံက်ခေါန် ဒံက်တာကါန်ဇြဝ်ဂှ်လေဝ် ဒှ်မံၚ်ဝန်ဇၞော်လၟုဟ်မွဲတၠတုဲ ဝန်ဇၞော် ပရေၚ်ဒေသပယျဵု ဂှ်တှ်ေ ဒုသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ဖုၚ်မျာတ် ညးဒှ်မံၚ် ဝန်ဇၞော်ကေၚ်ကာအပ္ဍဲဍုၚ်လၟုဟ်ဂှ် ဒုၚ်ပၠုပ်လဝ်စရၚ်ယၟုကီုရ။
ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ကေၚ်ကာဥပဒေလၟုဟ် ဒံက်တာသဳတာဥူ၊ ဝန်ဇၞော် ပရေၚ်ပညာ ဒံက်တာချဝ်ချဝ်သိၚ်၊ ဝန်ဇၞော်သိပ္ပံ ကေုာံ နဲကဲပညာ ဒုသ္ကိုပ်ပၞာန်တြေံ ဒံက်တာမျဵုတိၚ်ကျဝ် ကေုာံ ဝန်ဇၞော် ပရေၚ်ထတ်ယုက် ဒံက်တာတိတ်ခိုၚ်ဝေၚ်တံဂှ်တှ်ေ ပ္ဍဲအလဵုအသဳတၟိ ဏံ ဆက်တုဲခါန်ကၞက်အာ အတိုၚ်ဗီုတြေံ မဒှ်ရ။
တုဲပၠန် ဝန်ဇၞော်တဵုလွဳ၊ လွဳလွတ်ကေုာံ ကၟာၚ်ဍာ် ဒုသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော်တြေံ ဥူမေန်ဏံၚ်၊ ဝန်ဇၞော်လဝက ဥူမျေတ်ကျာၚ်၊ ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်သိုၚ်ခၞံ သ္ကိုပ်ပၞာန်တြေံ ဥူမျဵုတ ကေုာံ ဝန်ဇၞော်ပရေၚ်ရီုဗၚ် ဟံၚ်ပြာ်မှာဇန် ဒံက်တာသဵုဝေန် တံလေဝ် တုပ်တဴညံၚ်ရဴသာ်ဂှ်ကီုရ။
ညးဒးဒုၚ်ပၠုပ်လဝ်စရၚ် ဝန်ဇၞော်ကၟိန်ဍုၚ် ဌာနဝန်ဇၞော် သှ်ေမံၚ်တံဂှ်လေဝ် ဒှ်မံၚ်သ္ကိုပ်ပၞာန်တြေံကေုာံ ညးစၞးနူဗော်ပျဳခိုင်ဖျိုဝ် ဓယံက်ဒပ်ပၞာန် ဇၞးလဝ်မာဲတံသၟး မဒှ်ကီုရ။
အပ္ဍဲအကာဲအရာဏံမ္ဂး နကဵုက္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန် သွက်ဂွံဗဗိုန်ပခိုၚ်အာ အဝဵုညး ပ္ဍဲဂကောံအလဵုအသဳဂှ်တှ်ေ စွံလဝ် ဆၜိုတ်မၞိဟ်ညးတံ ပတေဟ်မွဲဟေၚ်ရောၚ်ဂှ် ညးအခေါၚ်ဟီုဂးနွံ နူဂကောံဇြဟတ် ရာမညဖိတ်ဒရေဝ်ခေတ်တၟိ NRFF နာဲပဳတာ ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုင်မ် ရ။
“အဓိကဂှ်တှ်ေ အဝဵုဂှ် ညိဟွံမိက်ထောံပုဟ်။ ဟီုရမ္ဂး စနူသီအဝဵုတေံရ ဟိုတ်နူမိက်ဂွံဒှ်သမ္မတတုဲ မေန်အံၚ်လှိုၚ် သီလဝ်အဝဵုရ။ လၟုဟ်ဒှ်အာသမ္မတ၊ ဒၞာဲသမ္မတဂှ် ရုဲကေတ်တ်တုဲ ဒၞာဲကဵုဘဲအန္တရာဲကုညးတေံမာန်၊ ဒၞာဲညးတေံ စကာဂွံဖအိုတ်ဂှ် စွံလဝ်ဆရဲညးတေံပတေဟ်ဟေၚ်။ သေၚ်ဂှ်တှ်ေ သွက်အဝဵုညးတေံ ညံၚ်ဂွံဗိုန်ဗတ်ချိုတ်ပၠိုတ်ဂှ်ဟေၚ် ဖျေံလဝ်ဒၞာဲစၞးညးတေံ ကုရဲညးတေံပတေဟ်တံရောၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
စပ်ကဵု စရၚ်ယၟုဝန်ဇၞော်ကၟိန်ဍုၚ် သမ္မတပၠုပ်လဝ်ဂလာန်တံဂှ် ပ္ဍဲကောံဓရီုစၠတ်ဓဝ် ဂိတုအေဗရာ ၉ ဂှ် ယဝ်ရ ညးဒစဵုဒစးသဳကၠဳအာနွံ မ္ဂး သီကၠဳအာတုဲ ယဝ်ရညးဒစဵုဒစးဟၟဲမ္ဂး နကဵုစၠတ်ဓဝ် သ္ပဒတန် တုပ်စိုတ်ရောၚ် သွက်ဂွံလလောၚ်တြးအာ မဒှ်ရ။
မွဲလပါ်ပၠန် ဥက္ကဌ ကေုာံ ဒုဥက္ကဌ စၠတ်ဓဝ်ညးဍုၚ်ကွာန်၊ စၠတ်ဓဝ် ကောန်ဂကူကေုာံ စၠတ်ဓဝ်ရးဒေသ/တွဵုရးတံဂှ်လေဝ် ရုဲစှ်လဝ် ဆသ္ကိုပ်ပၞာန်တြေံ ကေုာံ ညးစၞးဗော်ပျဳခိုင်ဖျိုဝ်တံဟေၚ်ရ။
တုဲပၠန် အတိုၚ်သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ ၂၀၀၈ မ္ဂး သမ္မတကၟိန်ဍုၚ်ဝွံ အခေါၚ်ခါန်ကၞက် သ္ကိုပ်ဝန်ဇၞော်ရးဒေသကေုာံ တွဵုရးတံ တိုက်ရိုက်နွံမံၚ်တုဲ သ္ကိုပ်ဝန်ဇၞော်လ္ၚဵုတံဂှ် ကလေၚ်ခါန်ကၞက်လဝ်တုဲ သ္ကိုပ်ဝန်ဇၞော်သှ်ေတံဂှ် နကဵုပူဂဵု ဗွိုၚ်ဒပ်ပၞာန်တံဟေၚ် သ္ပဒတန်လဝ် ရောၚ်။
ပရိုၚ် – သြၚ်လောန်တိုင်မ်
Photo – MOI