နေပျဳဒဝ်၊ အေဗရာ ၂၉
ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵု သ္ကိုပ်သ္ကလဝ်တုဲ ၜိုန်ရဒက်ပ္တန်ကၠုၚ် အလဵုအသဳသ္ပစၞးကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာ နူကဵုပေါဲရုဲမာဲကီု၊ ပရေၚ်ၜးထောံကၠေံယူနဳဖံၚ်ပၞာန် ပြံၚ်လဝ်ကယျိုၚ်ကောန်အရာပ်တံကီုလေဝ် ပရေၚ်သ္ပစၟတ်သမ္တီ နူပွဳဗွိုၚ်ဂၠးကဝ်ကီု သီုကဵုအာသဳယာန်တံကီုဂှ် ဟွံချိုတ်ပၠိုတ်ဏီပုဟ်။
အပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာ ဟိုတ်နူ ပွမကၠောန်လဝ် ဖံက်ပကဝ်လဝ် ပရေၚ်အခေါၚ်အရာမၞိဟ်ကီု ဒုဟ်ရာဇဝတ်ပၞာန်တံဂှ် သ္ပတမ်နူပရေၚ် သီလဝ်အဝဵုပၞာန် ၂၀၂၁ တေံတုဲ လ္တူညးတာလျိုၚ်အဆံၚ်သၠုၚ် နူဒပ်ပၞာန်ဂှ် သီုကဵု ညးမဆက်စပ်တံကီု၊ ဂကောံတံကီု ကမၠောန်နာနာတံကီုဂှ် နူကဵုပွဳဗွိုၚ်ဂၠးကဝ်တံ ဖျေံလဝ်ဒဏ် ပရေၚ်ကၟာတ်ဆိုအ်တံရ။
ပ္ဍဲအခိၚ်လၟုဟ် ဂကောံဒပ်ပၞာန် မထမံက်မံၚ်ရုပ်ရဴ နဒဒှ်အလဵုအသဳပြံၚ်လဝ်ဗီုပြၚ်ဂှ် ဍုၚ်မိတ်သဟာဲ ဇြဟတ်ဇၞော် ကြုက်၊ ရတ်ယှာ ကေုာံ ဗေလာရုတံ သ္ပလဝ်ကဵုစၟတ်သမ္တီကီုလေဝ်၊ နကဵုသမဂ္ဂဥရောပ EU ဂှ်တှ်ေ ဆက်တုဲဒစဵုဒစးအာရောၚ် ထပ်သ္ပကၠုၚ်လဝ် ဒတန်ပၠန်ရ။
နကဵု EU ဖျေံလဝ်ဒဏ်ပရေၚ်ကၟာတ်ဆိုအ် လ္တူဍုၚ်ဗၟာတံဂှ် ထပ်ဆက်လဝ်အာယုက် စဵုကဵုကၞောတ်ဂိတုအေဗရာ သၞာံ ၂၀၂၇ ရောၚ်ဂှ် လလောၚ်တြးလဝ် ပ္ဍဲဂိတုအေဗရာ ၂၇ ရ။ ဣဏံဝွံ ဒှ်အရာမဆက်လဝ်အာယုက် ဖျေံဒဏ်ပရေၚ်ကၟာတ်ဆိုအ် နဒဒှ်မွဲသ္ကုတ်မွဲသ္ကူ သွက်ဂွံကဵုဇြဟတ်ဟရိုဟ် လ္တူညးတာလျိုၚ်ဒပ်ပၞာန် မအုပ်ဓုပ်ကၠုၚ် ကြဴနူသီအဝဵု ၂၀၂၁ တေံရောၚ်။
ပူဂိုလ် ၁၀၅ တၠ ပါလုပ် သီုပရေၚ်ကမၠောန် ၂၂ ဆက်စပ်မံၚ်ကဵု သ္ကိုပ်ဒပ်ပၞာန်တံဂှ် စွံပွန်တုဲ ဖျေံလဝ်ဒဏ်ပရေၚ်ကၟာတ်ဆိုအ် အရာမရပ်သီကေတ်ထောံ ပရေၚ်ပိုၚ်ပြဳလဝ်တံ၊ အရာသွက်ကၟာတ်ထောံ အခေါၚ်ပရေၚ်အာကၠုၚ် ကေုာံ အရာကၟာတ်ထောံ ပရေၚ်ပလံၚ်ဗစိုပ်လွဟ်တံ ပါလုပ်မံၚ်ရ။
ပရေၚ်ဒးဒုၚ်ကၟာတ်ဆိုအ်ဗီုဏံဂှ်တှ်ေ သွက်ဂကောံအလဵုအသဳ ဒက်ပ္တန်လဝ် နူကဵုပေါဲရုဲမာဲအလီမွဲမ္ဂး ပ္ဍဲအရာကလိဂွံပရေၚ်သ္ပစၟတ်သမ္တီ နူပွဳဗွိုၚ်ဂၠးကဝ်တံဂှ် ယုတ်ဒေက်အာမာန်ရောၚ် ဒါရိုက်တာပရိုဂရမ် နူကဵုဖံၚ်ဒေယှေန်အခေါၚ်အရာမၞိဟ်ညးဍုၚ်မန် နာဲအဲမန် ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“ဟိုတ်နူပရေၚ်ကၟာတ်ဆိုအ်တံ ဇၞော်မံၚ်တုဲ ပ္ဍဲကိစ္စ ပွဳဗွိုၚ်ဂၠးကဝ် ဂွံသ္ပ Recognize (ပရေၚ်သ္ပစၟတ်သမ္တီ) ဂှ်တှ်ေ ဍေံဒေါအ်ဒန်အာမံၚ် အလဵုလဵုဍေံဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ဟီုတှ်ေ မွဲလပါ်ပၠန် ဂကောံမေန်အံၚ်လှိုၚ်တံလေဝ် ညးတံနွံမံၚ်ပၟိက် လ္ၚပ်မံၚ်ကဵု ပရေၚ်အရာကိစ္စတံဏံ ဗွဲမလောန်ရ။ အဓိကဟီုမ္ဂးတှ်ေ အခေါၚ်သ္ပစၞးတံ၊ အတိုၚ်ဂုဏ်စရာဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မ္ဂး အခေါၚ်ကၠောန်နဒဒှ်အလဵုအသဳဇေတ်တ်တံ၊ ပ္ဍဲပရေၚ်ဆက်ဆောံဂၠးကဝ်တံမ္ဂး အစောံစရာဲသွက်ဂွံတန်ကြန်မာန်တံဂှ် အရာမစၟတ်သမ္တီကဵုတိုက်ရိုက်တံဂှ် အာယုတ်ဒေက်မံၚ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ စဵုကဵုလၟုဟ် ပွဳဗွိုၚ်ဂၠးကဝ်တံ ဟွံသ္ပစၟတ်သမ္တီဏီတုဲ သွက်ညးတံမ္ဂးတှ်ေ ပရေၚ်ယုတ်ဒေက်အာတိုက်ရိုက်တံ နွံမံၚ်ရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
နကဵုတၚ်စောဲစပ် ပရေၚ်မာဲအလီ ပေါဲရုဲမာဲ ၂၀၂၀ တုဲ ဒပ်ပၞာန်ဖျေံထောံအလဵုအသဳညးဍုၚ်ကွာန်တုဲ သီကေတ်အဝဵုဍုၚ်တုဲ ကြဴနူဂှ် နကဵုအမေရိကာန် ကေုာံ ဍုၚ်မဟာမိတ်တံ ဖျေံကၠုၚ်ဒဏ်ပရေၚ်ကၟာတ်ဆိုအ် လ္တူဂကောံဒပ်ပၞာန်တံရ။
စနူသီအဝဵု ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၁ တေံတုဲ ပ္ဍဲအပ္ဍဲၜါသၞာံပြၚ်ဂှ်တှ်ေ ပါလုပ်သီုသ္ကိုပ်ပၞာန်အဆံၚ်သၠုၚ်တံ၊ ပူဂိုလ်မရီုဗၚ်ထံက်ပၚ်မံၚ် ၈၀ တၠပြၚ် ကေုာံ ကမၠောန်ဒပ်ပၞာန်မထိၚ်ဓဝ်လဝ် ၃၀ ပြၚ်တံဂှ် လၟိဟ်ဝါစှ်ဝါဟွံအောန် ဖျေံကၠုၚ်ဒဏ်ရပ်စပ်အမှု မဒှ်ရ။
တုဲပၠန် ဟိုတ်နူကဵုပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဍုၚ်၊ ပရေၚ်ဂီုကၠီု ကေုာံ ပရေၚ်ညိၚ်ဝပ်တန်ကြန်တံ ဍိုန်လျစှ်ေအာ၊ ပရေၚ်ဖံက်ပကဝ်အခေါၚ်အရာမၞိဟ် ဗွဲမသ္ကာတ်မြဟ်တံကတဵုဒှ်တုဲ၊ ညးတာလျိုၚ်ပၞာန် အဆံၚ်သၠုၚ် နှုကဵုဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ၁၃ တၠ ကေုာံ ဂကူကမၠောန် ၃ ဂကူတံဂှ် နူကဵုဍုၚ်ကနေတာ ပ္ဍဲဂိတုမာတ် ၇၊ သၞာံ ၂၀၂၅ ဂှ် ဖျေံကၠုၚ်လဝ်ဒဏ် ပရေၚ်ကၟာတ်ဆိုအ်တံရ။
မွဲအဆက်ဓဝ်ဂှ်ဟေၚ် နကဵုဍုၚ်သိပ်ဇာလန်လေဝ် ပ္ဍဲအခိၚ်ဟွံဂွံပြံၚ်ဒက်ပ္တန် နဒဒှ်ကဝ်မယှေန်ပၞာန်ဏီဂှ်တှ်ေ ကမၠောန်ကၠေၚ်ဍေၚ် ကေုာံ သၟုဟ်ဓာတ်သဘာဝဗၟာ MOGE ကံၚ်သဳပၞာန်မထိၚ်ဓဝ်လဝ်ဂှ် ဖျေံလဝ်ဒဏ်ပရေၚ်ကၟာတ်ဆိုအ်ကီုရ။
ဣဏံဝွံ သွက်ဂွံဗပေၚ်သြန်ဘဏ္ဍာ ပရေၚ်လဝေၚ်ပၞာန် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် လ္တူညးဍုၚ်ကွာန်ဍုၚ်ဗၟာတံဂှ် ကဏ္ဍကၠေၚ်ဍေၚ် ကေုာံ သၟုဟ်ဓာတ်သဘာဝ ဒှ်ပရေၚ်ဒၞာဲဂၠာဲသြန်ဘဏ္ဍာ သွက်ဂကောံဒပ်ပၞာန်တံဂှ်မ္ဂး ပ္ဍဲပရေၚ်ကၟာတ်လဒဵုဏံဂှ် ကိစ္စဇၞော်ဗွဲမလောန်ရောၚ် Justice For Myanmar ထံက်ထ္ၜးလဝ်ရောၚ်။
ဟိုတ်နူဒဏ်ပရေၚ်ကၟာတ်ဆိုအ်ဗီုဏံတံတုဲ လ္တူအရာသြန်ဇွောဝ်လုပ်ကၠုၚ်လဝ်တံ၊ ပရေၚ်ကူသာန်ဗၞိက်တံ၊ အခေါၚ်အာကၠုၚ်တံ ယုက်ဒေက်မံၚ်ကီုလေဝ် နူကဵုဍုၚ်မိတ်သဟာဲတံမ္ဂး ကၠေၚ်က္ၜၚ်ကျာကီု ကပေါတ်လွဟ်ပၞာန် ကေုာံ နဲကဲပညာတံဂှ်တှ်ေ သွက်ဂကောံဒပ်ပၞာန်တံ ဆက်တုဲကလိဂွံမံၚ်ဖိုဟ်ရောၚ်။
ပ္ဍဲအရာမကုတ်ထပိုတ်ကၠေၚ်က္ၜၚ်ကျာ သွက်ဂကောံဒပ်ပၞာန်တံ ညံၚ်ဒဏ်ပရေၚ်ကၟာတ်ဆိုအ်တံဏံ ဂွံနွံအာဂှ် ဒးဆက်ဟရိုဟ်ပလံၚ်မံၚ်ကဵု ပွဳဗွိုၚ်ဂၠးကဝ်တံရောၚ် နာဲအဲမန် ထံက်ထ္ၜးရ။
“ယဝ်ရမိက်ဂွံကဵုဍေံနွံဖဵုဂၠိုၚ်တှ်ေ ဒဏ်ပရေၚ်ကၟာတ်ဆိုအ် ပိုဲတံမဟီုမံၚ်လၟိုန် အရာမကုတ်ထပိုတ် ကၠေၚ်က္ၜၚ်ကျာတံဂှ် ညံၚ်ဂွံဒှ်အာ စဵုကဵုစိုပ်ကၞောတ်တေံဂှ် ဒးဆက်ဟရိုဟ်ပလံၚ်မံၚ်ဏောၚ်။ ဗီုလဵုဒှ်ဒှ် ဣဏံဂှ် ၜိုန်ရရတ်ယှာတံ၊ ကြုက်တံ၊ ဗေလာရုတံ ထံက်ပၚ်မံၚ်ကီုလေဝ် ရိုဟ်ကၞက်ညးတံ မကလိဂွံမံၚ်တံဂှ် ဍန်စှ်ေအာမံၚ်ရောၚ် အကာဲအရာဗီုဗီုတံဏံ စနူမွဲမွဲညိညိညည ပဵုတိုန်ကၠုၚ်မ္ဂးတှ်ေ သွက်ဂွံကေတ် ပရေၚ်ကၟာတ်ဆိုအ်ရပ်စပ်ဏံဂှ် ဒှ်ကိစ္စ နွံဖဵုဗွဲမလောန်ရောၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
သွက်ဂွံဖျေံဒဏ်ပရေၚ်ကၟာတ်ဆိုအ်ရပ်စပ် ၜၚ်ဖဍိုက်ကၠေၚ်ၜၚ်ကျာကဵု ကာမ္မဏဳ မပါလုပ်ဆက်စပ်မံၚ် ပ္ဍဲအရာထံက်ပၚ်ကၠေၚ်က္ၜၚ်ကျာ သွက်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတံဂှ် နူကဵု Justice For Myanmar လေဝ် အာတ်မိက်လဝ် ကုအလဵုအသဳ ပွဳဗွိုၚ်ဂၠးကဝ်တံရောၚ်။
တုဲပၠန် နူကဵုအလဵုအသဳဍုၚ်သအာၚ်တံလေဝ် ညံၚ်လဝေၚ်ပၞာန်ဒပ်ပၞာန်ပကီုပရာတ် သွက်အာယုက်ဟွံဂွံဂၠိၚ်အာ ဂွံဒေါအ်ဇူအာမာန်ဂှ် ဒးဖျေံဒဏ်ပရေၚ်ကၟာတ်ဆိုအ် စွံပွန် ဟလေၚ်ညဳညဳထေက်ရောၚ်ဂှ် ပ္ဍဲအပ္ဍဲသၞာံဏံ ဗ္တိုက်ဖ္အောဝ်လဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။
နကဵု EU ဂှ်တှ်ေ သွက်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ အရာမဒှ်ပရေၚ်အထံက်ပၚ် သြန်ဘဏ္ဍာထံက်ပၚ်မံၚ်တိုက်ရိုက်မွဲမွဲတံဂှ် ဆက်တုဲဗဒေါအ်အာရောၚ် သ္ပလဝ်ဒတန်တုဲ အရီုအဗၚ်ပရေၚ်ဓရ်ဗ္စာရဏာမၞိဟ်တံဂှ်တှ်ေ နူလၟေၚ်တရဴဂၠးကဝ်တံ မွဲကဆံၚ် ဆက်ကဵုအာရောၚ် သ္ဂးရ။
တုဲပၠန် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာ လ္တူညးဒးဒုၚ် ပရေၚ်ဖံက်ပကဝ်မံၚ်အခေါၚ်အရာမၞိဟ် ဗွဲမသ္ကာတ်မြဟ်တံဂှ် ပဠေဝ်ပဠေတ်လဝ် သွက်ဂွံထပ်ဖျေံဒဏ်ပရေၚ်ကၟာတ်ဆိုအ် တုဲတုဲဒှ်မံၚ်တုဲ၊ ဒတူလိုၚ်မံၚ်မွဲစွံကဵု ကရောံညးဍုၚ်ကွာန်ကၟိန်ဗၟာတံရောၚ်ဂှ် ပ္ဍဲလိက်လလောၚ်တြးညးတံ ကဵုလဝ်သမ္တီကီုရ။
ပြဟ်ဟ်ဏံ နူကဵုအလဵုအသဳပၞာန် သွက်ဂွံကလိဂွံပရေၚ်ထံက်ဂလာန် ပ္ဍဲမုက်လိက်ပွဳဗွိုၚ်ဂၠးကဝ်တံဂှ် သမ္မတ ဥူဝေန်မျေတ်ကဵု ကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ၂၂၀ ပြၚ်တံဂှ် ဗလးကဵုလဝ်တုဲ ညံၚ်ဂွံဆဵုဂဗသဳကၠဳအာ သွက်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ် ဘိက်ပၟိၚ်ကော်လဝ် ဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံရ။
မွဲလပါ်ပၠန်ဂှ် ညးကေတ်လဝ်တာလျိုၚ်သမ္မတ အလဵုအသဳပၞာန် ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ်ကီု ပါလုပ်မံၚ် သီုညးတာလျိုၚ်ဒပ်ပၞာန်လ္ၚဵုတံဂှ် သွက်ပရေၚ်ဂစိုတ်ကဠက်ဂကူမၞိဟ် လ္တူရဝ်ဟေန်ဂျာတံတုဲ ပတိတ်လဝ်လိက်အမိၚ်ဝရာန်သွက်ဂွံရပ်ညးတံ ညံၚ်ရဴသာ်ဂှ်ကီု ပ္ဍဲဍုၚ်လုပ်ဂကောံအာသဳယာန်လ္ၚဵုတံလေဝ် ပရေၚ်စောဲအမှုတၟိတၟိတံ နွံမံၚ်ကီုရ။
ပရိုၚ် – သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – Social Media