မတ်မလီု၊ အေဗရာ ၃၀
အပ္ဍဲကိစ္စပရေၚ်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် နကဵုအာသဳယာန် ယဝ်ရမိက်ဂွံကဵု ပဋိပက္ခတံ ယအ်စှ်ေအာဍာံဍာံမ္ဂးတှ်ေ ကၠေၚ်က္ၜၚ်ကျာကဵု ကပေါတ်လွဟ်ပၞာန်တံ ဇွောဝ်စိုပ်ကၠုၚ်မံၚ် ဇရေၚ်ဂကောံဒပ်ပၞာန်ဂှ် ညံၚ်ဂွံကုတ်ထပိုတ်မာန် ဒးဖျေံအာအစဳဇန် ကာမံက်တိုန် ထေက်ရောၚ် ဂကောံမှာဇန် ၂၀၀ ပြၚ်တံ ဗ္တိုက်ဖ္အောဝ် အာတ်မိက်လဝ်ရ။
သွက်ဂွံဗဒေါအ်ထောံ ပကီုပရာတ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ၊ သွက်ဂွံထမံက်ရုပ်ရဴ ပရေၚ်ဒုၚ်တာလျိုၚ် ကေုာံ သွက်ဂွံထမံက်အာရုပ်ရဴ ကမၠောန်ကဵု အရီုအဗၚ် ပရေၚ်ဓရ်ဗ္စာရဏာမၞိဟ် တတ်ကၠောံပယျဵုတံဂှ် နူကဵုဂကောံမှာဇန် ဍုၚ်ဗၟာကေုာံ ဂၠးကဝ်တံ အပံၚ်သီုဖအိုတ် ၂၀၁ ဂကောံတံ ပ္ဍဲဂိတုအေဗရာ ၂၈ တေံဂှ် ပလံၚ်ဗစိုပ်လဝ် လိက်ပံက်ထာၚ် ကုအာသဳယာန် ရ။
ကြဴနူပရေၚ်သီအဝဵုပၞာန် ၂၀၂၁ တုဲ နူကဵုဂကောံဒပ်ပၞာန်တံ ဗတိုက်ကဵုလဝ် က္ၜၚ်ကျာ ၇,၃၃၀ ဝါ၊ ဗတိုက်ကဵုဒရုၚ် ၁,၃၀၅ ဝါ၊ ဗတိုက်ကဵုက္ဍိုၚ်ကျာစက် ၈၂၀ ဝါ၊ ဗတိုက်ကဵုက္ၜၚ်ကျာ ဟေလဳကဝ်ပတာ ၃၃၉ ဝါ သီုကဵု ကြဳဗုမ်ဗတိုက်နူဗလးကျာ ၉,၇၉၄ ဝါ ဂှ် ကၠောန်လဝ်ရောၚ် သ္ဂးရ။
အပ္ဍဲပရေၚ်ဗတိုက်လဝ်တံဏံဂှ် အတိုၚ်စၟတ်သမ္တီဂွံလဝ်မ္ဂး လၟိဟ်မၞိဟ် ချိုတ်အာ ၄,၈၅၃ တၠနွံတုဲ ပါလုပ်မံၚ် သီုကဵု ဘာဗတောန်လိက်၊ ဒၞာဲစမြိုၚ်ဆေၚ်စပ်ကဵုပရေၚ်ဘာသာ ကေုာံ သ္ၚိဌာန်ညးဍုၚ်ကွာန် ဟၟဲကဵုလၟိဟ် ၁,၂၀၀ ပြၚ် လီုလာ်အာလဝ်နွံရောၚ်။
ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵုအာသဳယာန် ယဝ်ရမိက်ဂွံကဵု ပဋိပက္ခတံ ယအ်စှ်ေအာ ဍာံဍာံမ္ဂးတှ်ေ ပါဲနူလွဟ်မကမ် ဇုက်အဆက်အၜက် ပရေၚ်ထံက်ပၚ် ကၠေၚ်က္ၜၚ်ကျာ သုၚ်စောဲမံၚ် သွက်ဂွံဗတိုက်ဗလးကျာတံ သၟးဟွံက အစဳဇန်ဆေၚ်စပ်ကဵု ပရေၚ်ပလံၚ်ဗစိုပ်တံဂှ်လေဝ် ညံၚ်ဂွံ ကၟာတ်ထပိုတ်ကဵု မဒှ်ရ။
ညံၚ်ဂကောံဒပ်ပၞာန် ဂွံနွံအစောန်ဗတိုက် နူဗလးကျာမာန် အရာထံက်ပၚ်ကဵုမံၚ်တံ ဒၞာဲပလံၚ်ဗစိုပ်လွဟ် ကေုာံ ကၠေၚ်က္ၜၚ်ကျာ အပ္ဍဲဒေသတံဂှ် ညံၚ်ဂွံဆေဝ်ဒဝ်အာ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ညံၚ်ဂွံကၟာတ်ဗဒေါအ်ကဵုဂှ် ဗ္တိုက်ဖ္အောဝ်လဝ်ရောၚ်။
တုဲပၠန် နူကဵုဍုၚ် ကောန်ဂကောံအာသဳယာန်လဵုမွဲမှ ညံၚ်ဟွံဂွံဒှ်အာ ညးအကြာပလံၚ်ဗစိုပ် သွက်ရိုဟ်ကၞက်မသုၚ်စောဲမံၚ် စွံပွန်ဗတိုက်မံၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် ညံၚ်ဂွံကၠောန်အာ ဗိုန်ဗိုန်ဗတ်ဗတ်ဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲလိက်ပံက်ထာၚ်ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးချူလဝ်ရ။
မွဲလပါ်ပၠန် ဟိုတ်နူပရေၚ်ပကီုပရာတ် ဂကောံဒပ်ပၞာန်တံ ကၟာတ်လဒဵုလဝ် ပရေၚ်အရီုအဗၚ်ပရေၚ်ဓရ်ဗ္စာရဏာ မၞိဟ်တံ ညံၚ်ဟွံဂွံလုပ်စိုပ်အာ ပ္ဍဲဇရေၚ်တဲညးဍုၚ်ကွာန် ဒးဒုၚ်ဘဲဒဏ်တံတုဲ အခက်အခုဲ ပရေၚ်ဓရ်ဗ္စာရဏာမၞိဟ် ပရေအ်တိုန်ဂၠိုၚ်တုဲ နူကဵုကံၚ်သဳ အခေါၚ်အရာမၞိဟ် ကုလသမဂ္ဂလေဝ် ဆေၚ်စပ်ကဵုအကာဲအရာဂှ် ပတိတ်လိက်တုဲ ကဵုလဝ်သတိနွံရ။
ပ္ဍဲကဵုဍုၚ်ဗၟာ ညးဂြိပ်ပါဲဘဲပၞာန်အပ္ဍဲဍုၚ် နွံ ၃.၇ ပြကောဋိကိုတ်ပြၚ်တုဲ စနူပြသၞာ ပရေၚ်ဇွောံမဟွံရုံဂပ်တံဂှ် စိုပ်အာအဆံၚ်ဘဲကပ်နွံတုဲ ပ္ဍဲသၞာံဏံမ္ဂး တော်ခယျလဝ် ညးဍုၚ်ကွာန် ၁၂ ပြကောဋိကိုတ်ပြၚ်တံ သွက်ဂွံဇီုကပိုက်အာမာန်ရောၚ်။
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပရေၚ်အရီုအဗၚ်ဓရ်ဗ္စာရဏာမၞိဟ်တံ ညံၚ်ဂွံလုပ်စိုပ်အာမာန် ဒးဖျေံအစဳဇန် သွက်ဂွံတတ်ထပိုက်အာ သၞောတ်ဂကောံဒပ်ပၞာန်တံတုဲ လ္တူအကာဲအရာဏံဂှ် ညံၚ်ဂွံထံက်ပၚ်ကဵုအာ အရီုအဗၚ်တိုက်ရိုက် ကုဂကောံမှာဇန်ဗၟာ CSOs ကေုာံ ဂကောံသ္ပသ္ဇိုၚ်ကဵုမှာဇန် CBOs တံ မဒှ်ရောၚ်။
ဂကောံပၠန်ဂတးကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံကီု၊ အလဵုအသဳညဳသၟဟ် ဂကူ NUG ကေုာံ ဇာဖိုၚ် CBOs, CSOs ညးဂမၠိုၚ်ပတေဟ်တံဂှ် သဳကၠဳပ္ညဳပ္ညပ် အာတုဲ နူဂှ်မွဲကဆံၚ်ဂှ် ညံၚ်ဂွံကဵုအာ အရီုအဗၚ်တတ်ကၠောံ ပယျဵုမာန်ဂှ်လေဝ် ဗ္တိုက်ဖ္အောဝ်လဝ်ရောၚ်။
စၠတ်ထဝ် အလဵုအသဳအယောၚ်အယာ ထ္ၜးစလဝ်တံ ညးစၞး မံက်ကတဵုကၠုၚ်လဝ် နူဒပ်ပၞာန်တံဂှ် ဒးတးပါဲဗွဲမလုပ်သၞောဝ်သၟးဟွံက ညးစၞးဂကောံဒပ်ပၞာန်တံဂှ်လေဝ် ကောံဓရီုအာသဳယာန်လဵုမွဲမှ နူကဵုအာသဳယာန် ညံၚ်ဟွံဂွံကဵုအခေါၚ်တိုန်စိုပ် ဒးကၟာတ်ထောံလဝ် ပေၚ်ၚ်ရောၚ် ပ္ဍဲလိက်ပံက်ထာၚ်ဂှ် အာတ်မိက်လဝ်ကီုရ။
သွက်ဂွံရပ်စပ်အာ ပရေၚ်ဂကောံဒပ်ပၞာန် ဖံက်ပကဝ်လဝ် ဥပဒေဂၠးကဝ် ဗွဲမဓဇန်ကြာန်တံဂှ် သွက်ဂွံထမံက်အာရုပ်ရဴ ပရေၚ်ဒုၚ်တာလျိုၚ် လ္တူဒုဟ်ရာဇဝတ်ဂၠးကဝ်ဇၞော်ဇၞော်တံဂှ်တှ်ေ ပရေၚ်ဓရ်ဍာံဂွံမံက် ပရေၚ်ဂၠးကဝ်တံ ဂစာန်ရေၚ်တၠုၚ်မံၚ်ဂှ် ဍုၚ်ကောန်ဂကောံအာသဳယာန်တံ ထေက်ကဵုဒးရီုဗၚ် ကဵုဇြဟတ်ရောၚ် သ္ဂးရ။
ပရေၚ်ကမၠောန်ကၠောန်မံၚ်ဏံဂှ် အခေါၚ်ဗၠးဒုဟ်ဒဏ်၊ သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် ဂလာန်ပတေဟ်ညးဍုၚ်ကွာန်ဂမၠိုၚ် ကေုာံ ဒုဟ်ရာဇဝတ်တံ ညံၚ်ဟွံဂွံထပ်ကတဵုဒှ်ပၠန်ဂှ် နွံမံၚ်ပၟိက်တုဲ ပရေၚ်ကဵုဇြဟတ်ရီုဗၚ် လၟေၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဗွဲမလုပ်သၞောဝ်တံသီုဖအိုတ် ပါလုပ်ရ။
အပ္ဍဲအရာအာသဳယာန် ဂစာန်ရေၚ်တၠုၚ်မံၚ်တံဂှ် NUG, SCEF, EROs၊ ဂကောံမှာဇန်တံ ကဵု ဂကောံဇြဟတ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳတံဂှ် သ္ပလဝ် အဓိက ညံၚ်ဂွံစွံဗဟဵုတုဲ ကၠောန်အာဂှ်လေဝ် နူကဵုဂကောံမှာဇန် ၂၀၀ ပြၚ်တံ ထပ်စုတ်အာတ်မိက်လဝ် ပ္ဍဲလိက်ပံက်ထာၚ်ဂှ်ရ။
ပရိုၚ် – သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – MOI