မတ်မလီု၊ ဂျူလာၚ် ၁
နူကဵုဒပ်ပၞာန်သီအဝဵု ကြဴနူဒက်ပ္တန်လဝ် အလဵုအသဳပြံၚ်လဝ်ဗီုပြၚ် ကောန်အရာပ်ကီုလေဝ် စပ်ကဵုအခေါၚ်ဟီုပတိတ်ဗွဲမဗၠးၜး ပရေၚ်ဍာ်ဒကေဝ်သၞောတ်ဗၜတ် ဒဳမဝ်ကရေသဳမွဲဂှ် ဒးဒုၚ် ဆက်ကၟာတ်လဒဵုလဝ် ဖိုဟ်ရ။
နကဵုအလဵုကုဇကု ခါန်ကၞက်လဝ်ကေတ်တ် သမ္မတ ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ဟီုမံၚ် အလဵုအသဳညးတံ ဂါံအာမံၚ်လတူဂၠံၚ်တရဴ ပရေၚ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ခိုၚ်ၚ်ကၠိုက်က်ကီုလေဝ် အခေါၚ်သၠးၜးမဳဒဳယာပရိုၚ်တံဂှ် ဍဵုဍိုက်လဝ် တုဲ ပရေၚ်ပါ်ပါဲတံဂှ်လေဝ် မၚ်ရံၚ် ကေတ်အာမံၚ်အရေဝ်ရောၚ်။
ပရေၚ်ညိၚ်ဝပ်ကဵုပရေၚ်ဂီုကၠီုကၟိန်ဍုၚ် ညံၚ်ဂွံလီုလာ်ထုဲထံၚ်အာ တြးမံၚ်ဝါဒဗတိုက်ဖအောဝ်မံၚ် ရန်တၟအ်လဝ်ရောၚ် စောဲစပ်တုဲ လိုင်စင်ကမၠောန် ဌာနမဳဒဳယာပရိုၚ်ဗၠးၜးတံဂှ် ကၟာတ်သီကေတ်ထောံ လဝ်ကီု၊ ညးပါ်ပါဲချူမံၚ် နူလ္တူအန်လာၚ်တံဂှ်လေဝ် ဗက်ရပ်မံၚ် မဒှ်ရ။
အပ္ဍဲသတ္တဟကၠာအိုတ် ဂိတုဂျောန်တုဲကၠုၚ်ဏံဂှ် စပ်ကဵုဒွက် “ကုမုဒြာ သၟဝ်လျးဂိတု” ဒံက်တာ ခိုၚ်ခိုင်သိုဝ် ချူပတိုန်လဝ်ဂုဏ်စရာဲကု ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ်ဂှ် ခါန်ကၞက်ကဵုလဝ် ညးအခေါင်ဟီုဂးနွံ ရုၚ်သမ္မတတုဲ ညးဗြဴၜါတၠ ချူလဝ်တၚ်စၟတ်သမ္တီ လ္တူဇာဖိုၚ်မှာဇန်တံဂှ် အလဵုအသဳပၞာန် ရပ်ကၠေၚ်ကေတ်လဝ်အရေဝ်နွံရ။
ညးလ္ၚတ်အခေါၚ်ဗၠးၜး ပရေၚ်ဒဳဂျေတ်တေလ် ကိုတေတ်ဉာဏ် နူဂကောံပရဝ်ဂျက်အေန်တာနိတ်ဗၟာ MIP ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ဂှ်တှ်ေ ဒဒှ်ရ ကၠောန်ဏာပွဗီုဏံတံဂှ် မုလေဝ်ဟွံပဵုနူကဵု သၞောတ်တၠအဝဵု ပတောအ်လီလဝ် ဒဳမဝ်ကရေဇြဳဂှ်ရ။
“အခေါၚ်ဟီုပတိတ်ဗွဲမဗၠးၜး ဒှ်သ္ဇိုၚ်ပရေၚ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳတံဂှ် ညးတံဟွံကဵုအခေါၚ်ပုဟ်။ ညိလေဝ်ဟွံကလေၚ်စရမျှာၚ် ညးဍုၚ်ကွာန် ပါ်ပါဲမံၚ်ပရေၚ်သာ်ဏံဂှ် ဒှ်ဂၠံၚ်ဍာန် မၞိဟ်ဟီုမံၚ် ဒ္ဂေတ်ဗက်မံၚ် ပရေၚ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳတံ ဟွံသေၚ်ပုဟ်၊ ဒှ်ကမၠောန် ဟွံသေၚ်ပုဟ်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဣဏံဂှ် ညးတံဗီုလဵုဟီုဟီုမံၚ် အကာဲအရာ လီပတောအ်လဝ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳရောၚ် ပိုဲတံဟီုမာန်ရ။ ပရေၚ်ဏံဂှ် မံက်ဂတဝ်မံၚ် ကၠးကၠးမးမးရ။ ယဝ်ရဒးဟီုမ္ဂး ပရေၚ်ဏံဂှ် ဒှ်သၞောတ်တၠအဝဵု ဒုၚ်လဝ်ယၟု ဒဳမဝ်ကရေဇြဳမွဲရ။ လတူနူဏံ မုလေဝ်ဟွံပဵုပုဟ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ပ္ဍဲဂျောန် ၁၉ တေံ တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ညးဍုၚ်ကွာန် ဒဝ်အံၚ်သာန်သုကျဳ ပေၚ် ၈၁ သၞာံဂှ် ဟိုတ်နူထ္ၜးဟိုတ် စရှ်လဝ် ဍောၚ်ပ္ကဴကၠေၚ်လ္တိုပ်ကီု ထပက်စုတ်လဝ်နုၚ်ပ္ကဴဂးတုဲ အလဵုအသဳဒပ်ပၞာန် ရပ်ထိၚ်ထောံ ညးဍုၚ်ကွာန် ၃၀ တၠပြၚ် နွံရ။
အပ္ဍဲသိုဲယှေဝ်မဳဒဳယာ ဟီုဂးဗတိုက်မံၚ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် မၚ်ရံၚ်စၟဳစၟတ်အာမံၚ် ပွိုၚ် ၂၄ နာဍဳတုဲ ကေတ်မံၚ်အရေဝ်ရောၚ် ပ္ဍဲကဵုကောံဓရီု စၠတ်ထဝ်ညးဍုၚ်ကွာန် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ဂိတုဂျောန် ၁၈ ဂှ် ဒုဝန်ဇၞော် ဌာနပရေၚ်ကေၚ်ကာအပ္ဍဲဍုၚ် အလဵုအသဳပၞာန် ခါန်ကၞက်လဝ် သ္ကိုပ်ပၞာန်မေန်တူ ဟီုပတိတ်လဝ်ရ။
စနူသၞာံ ၂၀၂၄ စဵုကဵုစိုပ် ဂိတုမေ သၞာံ ၂၀၂၆ ဏံဂှ် နကဵုဥပဒေ ပရေၚ်ဗတိုက်ပလီုပကီုပရာပ်မ္ဂး ကေတ်လဝ်အရေဝ်ကု မၞိဟ်မွဲလက်ပြၚ်နွံတုဲ နကဵုၝောံပိုဒ် ရာဇသာဒ်ဇၞော် ၅၀၅ (က) ဂှ်လေဝ် ကေတ်လဝ်အရေဝ်ကုမၞိဟ် ၁၈၀၀ ပြၚ် နွံရောၚ် သာ်ဝွံ ညးသှ်ကဵုလဝ်ရ။
လ္တူသိုဲယှေဝ်မဳဒဳယာတံ ဆၜိုတ်ကဵုဒး like လိက်ပါ်ပါဲလဝ်တံတုဲ ဗက်ရပ်ကေတ်မံၚ်အရေဝ်ဗီုဏံဂှ်တှ်ေ ဒှ်ပရေၚ်ကိစ္စ ထေက်ကဵုဒးကၠောန်ဟွံသေၚ်ပုဟ် ညးဍုၚ်ကွာန်ဒေသမန်မွဲတၠ ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“အခေါၚ်ဟီုဂးဗွဲမဗၠးၜး၊ အခေါၚ်ချူဆန် ဗွဲမသၠးပွးဟီုဂှ် ကမၠောန်ရဲဍုၚ်ဒဳမဝ်ကရေဇြဳတံ ဒဂေတ်ဗက်ကၠောန်မံၚ်အိုတ်ရ ။ လၟုဟ်ညးတံဂှ် ဒှ်ညးသီလဝ်အဝဵုတုဲ အခေါၚ်ဟီုဂးချူဆန် ဗွဲမဗၠးၜးဟီုဂှ် ဒှ်မံၚ်ဗီုပြၚ် မုလေဝ်သွက်ဂွံဒးဟီုဟၟဲပုဟ်။ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ပ္ဍဲသိုဲယှေဝ်မဳဒဳယာ ဆၜိုတ်ကဵု like ဍဵုဒးအာတုဲ ရပ်မံၚ်ဂှ် ညးသီအဝဵုဒှ်ဒှ် အလဵုအသဳဒဳမဝ်ကရေဇြဳဒှ်ဒှ် ပရေၚ်ကိစ္စဟွံထေက်ကဵု ဒးကၠောန်ရ။ သာ်ဂှ်တုဲ သွက်ပိုဲတံ အခေါၚ်ဟီုဂးချူဆန်ဗွဲမဗၠးၜးဏံဂှ် ကိတ်ညဳမံၚ်ကဵု ရဲသီအဝဵုတံဏံ ဟွံသေၚ်ပုဟ်။ ကဵုရဲတံဏံ (ဂကောံသီအဝဵု) ဂှ် ပရူဒးဟီု မုလေဝ်ဟၟဲဒှ်မံၚ်ရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
စနူဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ သၞာံ ၂၀၂၂ တေံ စဵုကဵုစိုပ်အံက်တဝ်ဗါ သၞာံ ၂၀၂၅ ဂှ် ဟိုတ်နူပရေၚ်ချူဆန်ဟီုဂးပါ်ပါဲလဝ် ပ္ဍဲကဵုဇာဖိုၚ်မှာဇန်တံတုဲ ညးဒးဒုၚ်ရပ်လဝ် နွံကၠုၚ်ကြပ်ၜါလ္ၚီရောၚ် ဂွံတီ နူကဵုတၚ်နၚ် Data For Myanmar ရ။
မွဲလပါ်ပၠန် စပ်ကဵုအခေါၚ်သၠးၜးမဳဒဳယာပရိုၚ်တုဲ စဵုကဵုစိုပ်ဂိတုမေ သၞာံ ၂၀၂၆ ဏံမ္ဂး ဌာနမဳဒဳယာပရိုၚ်ဗၠးၜး ၂၃ ဌာန ကေုာံ ရုၚ်ပ္တိတ်လိက်၊ စက်တက်လိက် ၁၂ မတံ ဒးဒုၚ်ကၟာတ်ထောံလိုင်သေန်ဂှ် ဂွံတီနူကဵု တၚ်နၚ် ဂကောံရမျှာၚ်(အသံ) ရ။
ဣဏံဝွံ ကၠာအလဵုအသဳတၟိတိုန်ကၠုၚ်လဝ် နူပေါဲရုဲမာဲအလီ ဟွံပေၚ်ပွိုၚ် ၅၀ တ္ၚဲဏီဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ်ပရေၚ်တံဏံတုဲ ကြဴနူသီအဝဵုတုဲ စဵုကဵုအခိၚ်ဏံ လိုင်သေန်ကမၠောန်ဌာန်ပရိုၚ် ၉၇ ဌာန သီကၟာတ်ထောံလဝ်နွံမံၚ်ရောၚ် နူကဵုဌာနဝန်ဇၞော် လလောၚ်ပရိုၚ် အလဵုအသဳပၞာန် လလောၚ်ပတိတ်လဝ်နွံရ။
အပ္ဍဲကဵုမဂၞန်ကိုန် အခေါၚ်သၠးၜးလိက်ပတ်ဂၠးကဝ် ဍုၚ်နိဂီု ၁၈၀ မ္ဂး ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ပ္ဍဲသၞာံဏံ နွံမံၚ်အဆံၚ် ၁၆၆ တုဲ ဆက်စၟတ်သမ္တီ ပိုၚ်ခြာ စွံလဝ် ကဆံၚ်သာ်ဗကေတ် အကာဲအရာပရေံမံၚ်ကွေံကွေံ ရောၚ် နူကဵု RSF ဂကောံသၟာပရိုၚ်ဟၟဲကဵုပယျဵုတံ လလောၚ်တြးလဝ်ရောၚ် ။
ပရိုၚ် – သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – Social Media