မော်လမြိုင် ၊ ဇူလိုင် ၂ မတ်မလီု၊ ဂျူလာၚ် ၂
စပ်ကဵုလၟေၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် အပ္ဍဲကိုန်အစဳဇန် ၁၀၀ တ္ၚဲ ပရေၚ်တင်ကော်ဘိက် သဳကၠဳပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဒပ်ပၞာန်ပြံၚ်လဝ်ဗီုပြၚ်အလဵုအသဳဂှ် ယဝ်ရတးပါဲအာမ္ဂး ကမၠောန်ထေက်ကဵုဒးကၠောန်ထေက်တံဂှ် သွက်ဂွံဆက်ကၠောန်အာ မူဝါဒပရေၚ်ဘပဠ ဍိုက်ကဵုဇြဟတ်တံ နွံမံၚ်မွဲတင်ကီုရ။
အပ္ဍဲဂိတုအေဗရာ ၂၀ တုဲကၠုၚ်တေံ စပ်ကဵုပရေၚ်ကော်ဘိက်လဝ် ဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံ သွက်ဂွံသဳကၠဳအာပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ် ပြဟ်ဟ်ဏံမ္ဂး ဆၜိုတ်ကဵုဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် ဟွံကေၚ်ဒှ်လဝ်ပေါဲဗတိုက်ကဵုဒပ်ပၞာန်တံရ ဆဵုဂဗသဳကၠဳလဝ် နကဵုဗီုအပြောံ မဒှ်ရ။
ဆဂး မူဝါဒ ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် စွံလဝ် လ္တူဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် ပေါဲဗတိုက်က္တဵုဒှ်မံၚ်တံတုဲ ပရေၚ်ဆဵုဂဗသဳကၠဳလဝ် ဟွံမာန်ဏီဂှ် ညးအခေါၚ်ဟီုဂး ရုၚ်သမ္မတ ဒံက်တာခိုၚ်ခိုၚ်သိုဝ် ပ္ဍဲပေါဲသောၚ်ကလးလိက်ပရိုၚ် ဂိတုဂျောန် ၃၀ ဂှ် ကဵုကၠုၚ်လဝ်သမ္တီနွံရ။
ဟိုတ်နူပရေၚ်ဟွံညိၚ်ဝပ် ပရေၚ်ညဳသၟဟ်တံဟၟဲတုဲ ဍုၚ်ကွာန် ဟွံဇၞော်မောဝ်ဂှ် ကော်ကဵုမံၚ် ပရေၚ်ဓဝ်ၜိုဟ်လလမ်ဖိုဟ်တုဲ ကမၠောန်ဟွံဒှ်ကၠုၚ်၊ ပရေၚ်ညံၚ်ဟွံဂွံဇၞော်မောဝ် ဂွံဒှ် ယဝ်ရကၠောန်အာမံၚ်မ္ဂး ကမၠောန်ထေက်ကဵုဒးကၠောန်ထေက်တံ သွက်ဂွံဆက်ကၠောန်အာဂှ် ဒှ်မူဝါဒ သမ္မတရ သာ်ဝွံ ညးဟီုလဴ ကဵုလဝ်ရ။
ပြဟ်ဟ်ဏံ ပရေၚ်ပဍဵုပဍိုက်ဗီုတံဏံကၠောန်မံၚ်တုဲ ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဒပ်ပၞာန်ကော်ဘိက်မံၚ်ဂှ် ဂလာန်ပတှ်ေဂွံနွံ ဝါတ်မံၚ်ကွေံရောၚ် ညးအခေါၚ်ဟီုဂးနွံ မုက်ဒပ်ကောန်ဂကူချေၚ် CNF သလာၚ်ထက်နဳ ဟီုကဵုဌာန်ပရိုၚ် သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“နကဵုနဲကဲပၞာန် နကဵုနဲကဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပဍဵုပဍိုက်ကဵုဇြဟတ်တုဲ သရိုဟ်ထောံပိုဲတံ သီုဖအိုတ်ဏောၚ်၊ လက်ကြဴအိုတ်မ္ဂး ပရေၚ်ကော်ဘိက် ညံၚ်ဂွံလုပ်ကၠုၚ်သၟဝ်ဗျူဟာညးတံရ။ လၟုဟ်လေဝ်အလုံမွဲဍုၚ် နကဵုပၞာန်ကျာကီု ဒရုၚ်ကီု ကြဳမံၚ်ဗုမ် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်တုဲ သွက်ဂွံပတှ်ေစ (ပွမကော်ဘိက်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်) ဂှ် ဝါတ်မံၚ်ကွေံကွေံရ။ နကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ထ္ၜးစလဝ်ဓဝ်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်တုဲ အပ္ဍဲဂှ် စကာသုၚ်စောဲအာဇြဟတ်ပၞာန်တုဲ ဍိုက်ဗတိုက်ပလီုပလာ်ဖျေံမံၚ်ပိုဲတံဂှ် သွက်ပိုဲတံ ပရေၚ်ဓဝ်ပတှ်ေနွံဟွံမာန်ဂှ် ဒှ်ဍာံရ” သ္ဂးရ။
မုက်ဒပ်ကောန်ဂကူချေၚ် CNF ဂှ် ပါလုပ်မံၚ် ပ္ဍဲကဵု ကံၚ်သဳပၠတရဴ ဖိတ်ဒရေဝ် SCEF အပ္ဍဲဂကောံ အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူ NUG၊ ကမ္မတဳသ္ပစၞး စၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုၚ် CRPH ကေုာံ ဂကောံကောန်ဍုၚ်အရၚ် ရပ်လွဟ် KIO၊ KNU၊ KNPP တံကီုရောၚ်။
SCEF သ္ပလဝ်ဒတန် တင်ရန်တၟအ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ၆ တၚ်နွံမံၚ်တုဲ အပ္ဍဲဂှ်တှ်ေ ညံၚ်ဂွံကၟာတ်ကဠက်တးပါဲထောံ ပရေၚ်ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုတုဲ ပါလုပ်မံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံဂှ်ကီု သွက်ဂွံပလီုထောံသ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ ၂၀၀၈ အလဵုအသဳပၞာန် သုၚ်စောဲမံၚ်ဂှ် မဒှ်ရ။
မွဲလပါ်ပၠန် ဟိုတ်နူဒပ်ပၞာန်တံဆက်ကၠောန်မံၚ် ပရေၚ်ထပက်ပၞာန်အသိၚ်ပေါဲဗတိုက်ပၞာန်ကျာတံနွံတုဲ ပရေၚ်ကော်ဘိက်ပရေၚ်ဓဝ်ၜိုဟ်လလမ်ဏံဂှ် အတိုၚ်လဟီုကဵုကမၠောန်ကၠောန်မံၚ်တံဟွံကိတ်ညဳတုဲ ဂလာန်ဓဝ်ပတှ်ေလေဝ် ညိဟၟဲပုဟ်ရောၚ် နူဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ပါလုပ်မံၚ် ပရေၚ်ပၠန်ဂတးတံဂှ် ကလေၚ်ဟီုမံၚ်အိုတ်ရ။
ဟိုတ်နူ နွံမံၚ်ပၟိက် သွက်ဂွံပသောၚ်အာ ပရေၚ်ပဋိပက္ခပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ကဵု ပရေၚ်ပဋိပက္ခရပ်လွဟ်တံတုဲ နကဵုတင်ဒစးဒုၚ် စၟတ်ပိုၚ်ခြာလဝ်သ္ကံဟၟဲမွဲသာ် သွက်ဂွံသဳကၠဳအာ ကုဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံဂှ် ပ္ဍဲအကြာၜိုတ်ၜါပိတ္ၚဲ တုဲကၠုၚ်ဏံ သမ္မတသီအဝဵု ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ထပ်ကော်ဘိက်လဝ်ပၠန်ရ။
သွက်ဂွံဂွံပရေၚ်ဓဝ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ် နူဂၠံၚ်ဍာန်လဵုဂွံမာန် ညံၚ်ဂွံဂွံကၠောန်အာရောၚ် ညးဟီုလဝ်ကီုလေဝ် သွက်ဂွံထမံက်ရုပ်ရဴ မှပ်လ္ပအ် သမ္မတညးတုဲ နူကဵုပရေၚ်သီလဝ်အဝဵု ဂကောံ PDF တံ မံက်ကၠုၚ်လဝ်တံဂှ်တှ်ေ ဒးဖျေံလွဟ်တုဲ ကဵုလုပ်ကၠုၚ် သၟဝ်ဒပ်ပၞာန်ရောၚ်။
ဟိုတ်နူလစွံစိုတ် လညာတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တၞဟ်ခြာတုဲ လ္တူဂကောံ PDF မံက်တိုန် ဗွဲကြဴနူ ၂၀၂၁ ဂှ်တှ်ေ နကဵုပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ကီု လပါ်ပရေၚ်ဂီုကၠီုကီု ကဵုဖျူန်တုဲ ပသောၚ်အာကၠာတဲရောၚ် ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ဟီုပတိတ်လဝ် ပ္ဍဲမဳဒဳယာပရိုၚ်အိန္ဒိယမွဲ နွံရ။
ကုဂကောံရပ်လွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်တံဂှ် အလဵုအသဳပၞာန်ဒေါအ်ပန်ပှော်တုဲ မိက်ဂွံယှအ်ဖျေံမုက်ပၞာန်တံကီုလေဝ် သွက် PDF တံမ္ဂး အကာဲအရာဍဵုဍိုက်ဗတိုက်ကၠုၚ် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ဒှ်ကၠုၚ်မာန်ရောၚ် CDM ဗိုလ်ဇၞော်ဇြေန်ယဝ် သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်ရ။
“ပ္ဍဲတိဍာ်ဆက်စပ်မံၚ်ကဵုရခေၚ်ကဵု PDF တံဂှ် နကဵုဗီုပြၚ်ပေါဲပၞာန်အပ္ဍဲဍုၚ် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ် ဗီုပြၚ်ပဍဵုပဍိုက်ပကီုပရာတ်တံ သၞပ္တဝ်လဝ်က္ဍိုပ်တုဲ ဗတိုက်ကၠုၚ်မာန်ဏောၚ်။ ညးတံ ဟီုအရေဝ် ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် ဒေါအ်ပန်ပှော် NCA တုဲမှ ယှအ်ဖျေံမုက်ပၞာန် မာန်ဏောၚ်။ အဓိကဂှ် ဗတိုက်အာ PDF တံသၟး။ ယဝ်ရပါဲထောံ ရခေၚ်ကဵုချေၚ်မ္ဂး သၞအဓိက သွက်ဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဒှ် PDF တံရောၚ် ညးတံစွံလဝ်စိုတ်ရ။ ဟီုကဵု PDF တံ ဒးလုပ်ဖျေံလွဟ်ဟေၚ်။ ပ္ဍဲစရၚ်ဟီုအရေဝ် ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ် အကာဲအရာပၠုပ်စုတ်လဝ်စရၚ်လေဝ် ဟွံမွဲပုဟ်။ သက်က်ဂှ် ဗီုပြၚ်ဖ္ဍိုက်ဟရိုက်လဝ် နာမ်ရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
ပ္ဍဲအကာဲအရာဏံ နူကဵုလပါ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတံ ယဝ်ရလုပ်ကၠုၚ်တိဍာ်မ္ဂး မင်လဝ်ဂွန်အကာဲအရာ သွက်ဂွံဗတိုက်ပတိတ်အာနွံမံၚ်ရောၚ် သ္ကိုပ်နဲကဲဗျူဟာ ၃၃ ဌာန်ဂအုပ်ရးဒေသတၟေၚ် ဌာနဝန်ဇၞော်ပရေၚ်စဵုဒၞာ NUG သဝ်ဒါကို ကလေၚ်ဟီုလဝ်ရ။
တုဲပၠန် စပ်ကဵုပရေၚ်ဓဝ်ၜိုဟ်လလမ်အလဵုအသဳဒပ်ပၞာန်ဂှ် အရေဝ်ကဵုလဟီုကီု ဗီုပြၚ်ကၠောန်မံၚ်တံကီုဂှ် ဟွံကိတ်ညဳမံၚ်ကဵုနတဲဏံတုဲ ဒပ်ပၠန်ဂတးလဵုမွဲလေဝ် ဂလာန်ပတှ်ေဟၟဲပုဟ် ညးဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်ရ။
“စပ်ကဵုအကာဲအရာကိုန်အစဳဇန် ၁၀၀ တ္ၚဲ မေန်အံၚ်လှိုၚ် ဟီုကဵုပိုဲ PDF တံဂှ် ယဝ်ရကၠောန်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်တှ်ေ ကၠောန်၊ ဟွံကၠောန်မ္ဂး ဒးပသောၚ်သ္အးအာ နကဵုပရေၚ်ဂီုကၠီုဏောၚ် လဟီုဏံ လတူဒပ်ပၠန်ဂတးပိုဲတံဂှ် ဒှ်မံၚ်ဗီုပြၚ် ကဵုမံၚ်ဇြဟတ် ဟရိုဟ်ပရေၚ်ဘပဠမွဲရ။ ညးနွံမံၚ်ပၟိက်ကဵု ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဇေတ်တ်မွဲတၠဟီုတှ်ေ စပ်ကဵုပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်တုဲ ဗီုပြၚ်၊ အကာဲအရာ၊ နဲကဲဒးကၠောန်အာတံဂှ် နွံမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်။ ပါၚ်သၟးဟီုမံၚ် ပရေၚ်ဓဝ်ၜိုဟ်လလမ်တုဲ ဗက်ကြဳမံၚ်ဗုမ်အရိုဟ်ဟ်တ္ၚဲ ပန်ဂစိုတ်မံၚ်ညးဍုၚ်ကွာန်မံၚ်တံဂှ်တှ်ေ ဒပ်ပၠန်ဂတးလဵုမွဲလေဝ် ဂလာန်ပတှ်ေ လတူအရေဝ်ညးဟီုလဝ်ဂှ် နွံမာန်ဟာ။ ယဝ်ရပရေၚ်ဂလာန်ပတှ်ေဟၟဲမ္ဂး ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ် ဗီုလဵုဒှ်ကၠုၚ်မာန်ရော။ သွက်ဂွံဂွံဂှ် သ္ၚောဲမံၚ်ဏီ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
စပ်ကဵု လၟေၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ဂှ် ဆၜိုတ်အပ္ဍဲကာလကိုန်အစဳဇန် ၁၀၀ တ္ၚဲဏံဟွံသေၚ်ကီုတုဲ ၜက်တိတ်အာနူကာလဏံကီုလေဝ် ဂကောံရပ်လွဟ်လဵုမွဲဟွံဟီု ယဝ်ရမိက်ဂွံလုပ်ကၠုၚ်ဖျေံလွဟ်မ္ဂး ဒုၚ်တၠုၚ်အာရောၚ် ညးအခေါၚ်ဟီုဂးနွံ အလဵုအသဳဒပ်ပၞာန် ဒံက်တာခိုၚ်ခိုၚ်သိုဝ် ဟီုလဝ်ရ။
စနူဂိတုဂျာန်နဝါရဳ ၂၀၂၃ စဵုကဵုစိုပ်အခိၚ်လၟုဟ် သၞာံ ၂၀၂၆ ဏံ ဂကောံ PDF တံ အပံၚ်သီုဖအိုတ် ၄၁၀၀ ဂကောံပြၚ်နွံမံၚ်တုဲ ဒၟာနူဟိုတ်နာနာသာ် ညးကလိလောန်ဒုဟ်တုဲဗၠးတိတ်ကၠုၚ်နူထံၚ်တံဂှ် ဟွံစုတ်လဝ်စရၚ် မၞိဟ်ယၟုလီုတံရောၚ် သ္ဂးရ။
တုဲပၠန် အပ္ဍဲကဵုသဳကၠဳပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်တံမ္ဂး ဂကောံထ္ပက်လဝ်စၟတ်တဲ NCA တံကီု ဂကောံဟွံထ္ပက်လဝ်စၟတ်တဲတံကီု သီုဖအိုတ်ပါ်ခြာလဝ်ဟၟဲ ညံၚ်ဂွံပါလုပ်သဳကၠဳအာမာန်ဂှ်ကော်ဘိက်လဝ်တုဲ ပရေၚ်သဳကၠဳဆေၚ်စပ်ကဵုပရေၚ်ဓဝ်ၜိုဟ်လလမ် သီုညးဖအိုတ်တံဂှ် ဆက်ကၠောန်အာရောၚ် ဟီုလဝ် ပ္ဍဲကဵုပေါဲသောၚ်ကလးပရိုၚ်ဂှ်ရ။
တုဲကၠုၚ် ဂိတုဂျောန် သတ္တဟတတိယဏံ နူကဵုကမ္မတဳပ္ညဳပ္ညပ် ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် NSPNC အလဵုအသဳပၞာန် အာဆဵုဂဗလဝ် ဂကောံ “ဝ” UWSA ကေုာံ ဂကောံမာၚ်ဠာ NDAA တံတုဲ ရံၚ်အာလတူအကာဲအရာဏံမ္ဂး ကုဂကောံကောန်ဍုၚ်အရၚ်တၞဟ်ဟ်တံဂှ်လေဝ် ညံၚ်ဂွံသဳကၠဳအာပရေၚ်ဓဝ်ၜိုဟ်လလမ် ကဵုကၠုၚ်ဇြဟတ်ဟရိုဟ်မာန်ရောၚ် ပရေၚ်သ္ၚဳဂၠိပ်တံနွံမံၚ်ရောၚ်။
ပြဟ်ဟ်ဏံ ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် အာလဝ်တရဴအိန္ဒိယကဵု ကြုက်တံတုဲ သွက်ဂွံထမံက်ရုပ်ရဴ ဗျူဟာကိုန်အစဳဇန်ပေၚ်ၚ်မာန်ဂှ် ကဵုလဝ်တာလျိုၚ်လပါ်ပရေၚ်ဂီုကၠီုနွံတုဲ သွက်ဒေသပယျဵုဂွံညိၚ်ဝပ်အာဂှ် အပ္ဍဲကဵုသကုတ်ဂၠံၚ်၊ ဍုၚ်ကိစ္စဇၞော်ဇၞော်တံဂှ် ကလေၚ်ထပက်မံၚ်ပၞာန် ပၠန်ရ။
ကြဴနူကိုန်အစဳဇန် ၁၀၀ တ္ၚဲ တုဲအာမ္ဂး နူကဵုဒပ်ပၞာန်ထပ်သၠုၚ်ပတိုန်အသိၚ် ပေါဲဗတိုက်မာန်တုဲ ပ္ဍဲဒေသ PDF တံ ချဳဒရာၚ်မံၚ်ဂှ် လွဟ်မကမ်တံညံၚ်ဟွံဂွံဇွောဝ်လုပ်ကၠုၚ်မာန်ဂှ် ကၟာတ်ဆိုအ်တုဲ သီုကဵုပရေၚ်ပၞာန်ကျာတံဂှ် ဝေၚ်ပၞာန်ထပ်ဗတိုက်ကၠုၚ်မာန်ရောၚ် ညးလ္ၚတ်ပရေၚ်ပၞာန်တံ သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်ရ။
ပရိုၚ် – သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – HOS