နေဗျဳဒဝ် ၊ အံက်တဝ်ပါ ၁
နကဵုအမိၚ်သမ္မတ ညံၚ်ရဴဥပဒေတန်ကြန် ထပက်အဇာခါန်ကၞက်လဝ် ဝန်ဇၞော်ကေၚ်ကာအပ္ဍဲဍုၚ်ဂှ် ဟိုတ်နူပရေၚ်ပါ်ပါဲတံနွံတုဲ သွက်ဂွံသ္ပကဵုဒတန်မာန်ဂှ် ပတိုန်ကၠုၚ်ဂလာန် ပ္ဍဲစၠတ်ထဝ်ကၟိန်ရဂှ် နူကဵုလိက်ပရိုၚ်တြးဝါဒ အလဵုအသဳပၞာန် ထိၚ်ချုက်လဝ်တံ ချူထမံက်လဝ်ရ။
ပ္ဍဲဂိတုသိပ်တေမ်ပါ ၂၉ ပ္ဍဲနေဗျဳဒဝ် ကၠောန်လဝ်ကောံဓရီု စၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုၚ် အလန်တတိယလၟေၚ်ဍာံ တ္ၚဲပထမဂှ် စပ်ကဵုလိက် နူကဵုသမ္မတပလံၚ်နၚ်တုဲ ဝန်ဇၞော်ရုၚ်သမ္မတ ဥူခေန်မံၚ်ယဳ ပၠုပ်ဂလာန် ပတိုန်ထ္ၜးကၠုၚ်ရ။
တုဲကၠုၚ်ဂိတုသိပ်တေမ်ပါ ၁၇ တေံ ဝန်ဇၞော်ကေၚ်ကာအပ္ဍဲဍုၚ် ဒုသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် လှဝေၚ်သွိုဲဂှ် ကဵုကလေၚ်ယိုက်ဂၠေၚ် တာလျိုၚ် လပါ်ပၞာန်တမ်မူလတေံတုဲ ခါန်ကၞက်စုတ် နူကဵုရုၚ် သ္ကိုပ်က္ဍိုက်ပ်ပၞာန်(တိုက်) သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ကိုကိုဥူ နဒဒှ် ဝန်ဇၞော်ကေၚ်ကာ အပ္ဍဲဍုၚ်ဂှ်ရ။
ပရေၚ်ဏံဂှ် သမ္မတ ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ် ထပက်စၟတ်တဲ ပတိတ်အမိၚ် ခါန်ကၞက်ထပက်စုတ်လဝ်အဇာ ဒှ်ညံၚ်ရဴဥပဒေတုဲ ဟိုတ်နူ ဟွံကေတ်ပရေၚ်သ္ပဒတန် စၠတ်ထဝ်ကၟိုန်ဍုၚ်မွဲသာ် ခန်ကၞက်စုတ်လဝ် တိုက်ရိုက်ဂှ်ရ ပရေၚ်ပါ်ပါဲတံ သၠုၚ်တိုန်အာမဒှ်ရ။
အခိၚ်ဒေါအ်ဇူလဝ် ပရေၚ်ကောံဓရီုစၠတ်ထဝ်ဏံ ပၟိက်ကိစ္စဇၞော် ကတဵုဒှ်တိုန် နူကဵုဝန်ဇၞော်ကေၚ်ကာအပ္ဍဲဍုၚ် သွက်ဂွံထမံက်ရုပ်ရဴ ပရေၚ်ကမၠောန် သွက်ရးနိဂီုဍုၚ် စပ်ကဵုပရေၚ်ဂီုကၠီု ကေုာံ သွက်ပရေၚ်ၜိုဟ်သြိုဟ်သာယာ ဆေၚ်စပ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တံ ဗွဲမစိုပ်တရဴမာန်ဂှ် ဒးပတိတ်လဝ်အမိၚ်ဏံရောၚ် ဥူခေန်မံၚ်ယဳ သ္ဂးရ။
နကဵုပရေၚ် ဥပဒေ ဂကောံအလဵုအသဳတံကီု အတိုၚ်သ္ဇိုၚ်သၞောဝ် ဥပဒေ ၂၀၀၈ ၝောံပိုဒ် ၂၁၂ (က) (ခ)၊ ၝောံပိုဒ် ၂၃၂ (ခ) ၝောံပိုဒ်ပါ် (၃) တံတုဲ ထပက်ဏာအဇာ ဝန်ဇၞော်ကေၚ်ကာအပ္ဍဲဍုၚ် အဝဵုတန်ကြန် ညံၚ်ရဴဥပဒေကီု ပတိတ်လဝ်အမိၚ်ရောၚ် သ္ဂးရ။
အတိုၚ်ၝောံပိုဒ် ၂၁၂ (က) မ္ဂး အကြာကောံဓရီု စၠတ်ထဝ်ကၟိုန်ဍုၚ် မွဲကဵုမွဲ ပရေၚ်ကိစ္စ မ္ဒးရေၚ်တၠုၚ်ဗွဲဂတာပ်အခိၚ် စပ်ကဵုကိစ္စပရေၚ်အုပ်ဓုပ်တံဂှ် ညံၚ်ရဴဥပဒေကီု နူကဵုသမ္မတ အခေါၚ်လလောၚ်အမိၚ် အဝဵုတန်ကြန်နွံရောၚ် ချူခၞံလဝ်ရ။
တုဲပၠန် အတိုၚ်ၝောံပိုဒ် ၂၃၂ ၝောံပိုဒ်ပါ် (၃) မ္ဂး နဒဒှ်ဝန်ဇၞော်မွဲမွဲ နူကဵုသမ္မတ ယဝ်ရမိက်ဂွံခါန်ကၞက်စုတ် ကောန်ပၞာန်တံ အပ္ဍဲကဵုဌာန ပရေၚ်စဵုဒၞာ၊ ပရေၚ်အပ္ဍဲဍုၚ် ကေုာံ ဌာနဝန်ဇၞော် ပရေၚ်ဒေသပယျဵုတံမ္ဂး ဒးပ္ညဳပ္ညပ်ကဵု ဂဥုပ်ဒပ်ရောၚ်။
လ္တူပရေၚ်ဏံ ပလံၚ်လဝ်စရၚ် ဇရေၚ်ဂဥုပ်ဒပ် သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် ယေဝ်ဝေၚ်ဥူ နွံ/ဟွံမွဲဂှ် ဥူခေၚ်မိုၚ်ယဳ ဟီုဂးသောၚ်ကလးလဝ် ပ္ဍဲကောံဓရီု စၠတ်ထဝ်ကၟိုန်ဍုၚ် သောၚ်ၚ်ကၠးကၠးဂှ် ဟွံဆဵုလဝ်ပုဟ်။
ဆဂး ရန်စၞောန်လဝ်ကဵု အတိုၚ်ပရေၚ်လလောၚ်အမိၚ် တန်ကြန်မံၚ် ညံၚ်ရဴဥပဒေ နူကဵုဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ်တုဲ အတိုၚ်သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ ၝောံပိုဒ် ၂၃၂ ၝောံပိုဒ်ပါ် (၃) တံတုဲ ခါန်ကၞက်လဝ် ဝန်ဇၞော်ကေၚ်ကာ အပ္ဍဲဍုၚ်ရဂှ် ဟီုလဝ်ရောၚ်။
အကာဲအရာဗီုဏံဂှ် နူကဵုတၠအဝဵုမွဲတၠဟေၚ် ရပ်လဝ်ခံက်အၚ်တံတုဲ ပဆုဲပြံၚ်မံၚ် စၠတ်ထဝ်၊ အလဵုအသဳ၊ ဒပ်ပၞာန်တံ ညံၚ်ဂွံဒှ်မံၚ်ဗီုပြၚ်ဏံ ရပ်စပ်စဳရေၚ်လဝ်ဂှ် ဂွံဆဵုညာတ်မံၚ်သောၚ်ၚ်ကၠးကၠးရောၚ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကွးဘာတြေံ ကိုမေန်တွိုဲတေတ် သ္ၚဳဂၠိပ်ရ။
“ပြဟ်ဟ်ဏံ မေန်အံၚ်လှိုၚ် ဒှ်မံၚ် ညးရပ်လဝ်အဝဵုတုဲ အတိုၚ်ဇိုၚ်တဲညး ချဳမာန် ဝေၚ်မာန် ပဆုဲမာန်မံၚ်။ ဒးဟီုတှ်ေ ခံက်အၚ်တံဂှ် ညးတေံ ဝေၚ်လဝ်ဒၞာဲ ပဆုဲဂွံလဝ်ကၠာတဲတုဲ ပ္ဍဲစၠတ်ထဝ်ကီု အကြာအလဵုအသဳကီု တုဲပၠန် ပ္ဍဲကဵုဒပ်ပၞာန်ကီု ညးမွဲမှ ဟွံဂံၚ်ကလေၚ်ဟီုကဵုညးတေံဟွံမာန် ညးတေံပြုပြေၚ်စွံလဝ်ကဵု မၞိဟ်ညးတေံသၟးတုဲ ညံၚ်ရဴတၠအဝဵုမွဲတၠဟေၚ် ညးတေံ အာဂွံမံၚ်ရောၚ်။ ကွေံကွေံ ၜိုန်ရးညးတေံ ဗလးထောံ တာလျိုၚ်ဂဥုပ်ဒပ်ကီုလေဝ် နူလက်ကြဴတေံမ္ဂး ဒပ်ပၞာန်ကီု အလဵုအသဳကီု စၠတ်ထဝ်ကီု သီုကဵုအဝဵုဍုၚ်နိဂီုပိတၚ် ညးတေံမွဲဟေၚ် ကေမ်ရပ်ဂွံလဝ်ဂှ် မံက်ကၠးမံၚ်ရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
အတိုၚ်သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ ၂၀၀၈ မ္ဂး သွက်တာလျိုၚ်ဝန်ဇၞော် ပရေၚ်အပ္ဍဲဍုၚ်၊ ပရေၚ်စဵုဒၞာ ကေုာံ ပရေၚ်ဒေသပယျဵုတံဂှ် နူကဵုသ္ကိုပ်က္ဍိုက်ပ်ပၞာန် ပတိုန်ကဵုစရၚ်ယၟုမၞိဟ်တုဲ အတိုၚ်လၟေၚ်ပရေၚ်ကမၠောန် အဆံၚ်ၚ်တံဂှ် နူကဵုသမ္မတ ခါန်ကၞက်ကဵုအာ မဒှ်ရ။
သွက်တာလျိုၚ် ဝန်ဇၞော်ကေၚ်ကာအပ္ဍဲဍုၚ် စရၚ်ယၟုဂှ် နူကဵုဂဥုပ်ဒပ် ဒးပလံၚ်ဗစိုပ်အာ ဇရေၚ်သမ္မတရောၚ်။ ဝန်ဇၞော်ကေၚ်ကာပရေၚ်အပ္ဍဲဍုၚ် ပတိုန်ကဵုလဝ်စရၚ်ဂှ် ညးပတိုန် စောဒက ဟွံမွဲမ္ဂး နူကဵုစၠတ်ထဝ် ဒးသ္ပကဵုဒတန် မဒှ်ရ။
လ္တူပတိုန်လဝ်စရၚ်ယၟု ဝန်ဇၞော်ကေၚ်ကာအပ္ဍဲဍုၚ်ဂှ် ပြဟ်ဟ်ဏံ သွက်ဂွံပတိုန်စောဒက ဟွံမွဲမ္ဂး တုပ်စိုတ်ရောၚ် ဒးလလောၚ်တြးကီု ဟွံသေၚ်မ္ဂး မိက်ဂွံပတိုန် ပရေၚ်စောဒကနွံမ္ဂး စိုပ်အံက်တဝ်ပါ ၆ ဏံ သွက်ဂွံကၠောန်သ္ပအာမာန်ရောၚ် နူကဵုနာယက စၠတ်ထဝ်ကၟိုန်ဍုၚ် လလောၚ်တြးလဝ်ရ။
ပရိုၚ်-သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – MOI