နေဗျဳဒဝ် ၊ နိုဝမ်ပါ ၄
သွက်ညးဍုၚ်ကွာန်ဂမၠိုၚ် သ္ဂောံတီဂးတုဲ နူကဵုဌာနပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ် အမေရိကာန် လလောၚ်တြးလဝ် လိက်စံၚ်မဟာဗျူဟာ ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵုဂုဏ်ဖဵုပိုန်ဒြပ် အမေရိကာန်တုဲ သွက်ဍုၚ်ဗမာဂှ် ပရေၚ်ဒဳမဝ်ကရေသဳကီု သွက်ဂွံဗဒေါအ်ထောံ ပရေၚ်ပၞာန်ကျာပန်ဗတိုက်မံၚ်တံ ပ္ညုၚ်ထ္ၜးလဝ်ဂှ် ဟွံဂွံဆဵုညာတ်ပုဟ်။
ဆဂး စိုပ်သၞာံ ၂၀၃၀ မ္ဂး သွက်သ္ဂောံအာတၚ်တုပ်စိုတ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဍာ်ဇမၠိၚ်မွဲဂှ် ရန်တၟံတုဲ ပေါဲသဳကၠဳတက်ကျာ ဂကောံဆေၚ်စပ်သီုဖအိုတ် အလုံမွဲဍုၚ်တံပါလုပ်ဂှ် အမေရိကာန် သွက်ဂွံကဵုအာအရီုဗၚ် မဒှ်ရ။
စကာသုၚ်စောဲ ပရေၚ်ထမံက်ရုပ်ရဴ ၜိုဟ်လလမ်တုဲ သွက်ဂွံသၠဲပတိတ်သြဇာ အကြာဒေသကီု ကာန်ပနဳအမေရိကာန်တံ သွက်ဂွံဂွံအခေါၚ်ကၠောန်ပတိတ်သတ္တုတိသ္အး(မြေရှား) ဂှ်ကီု စဳဇန်မံၚ်ရောၚ် ပ္ဍဲနိုဝမ်ပါ ၂ ဂှ် နူဌာန်ပရိုၚ်ရိုက်တာ ချူလဝ်ရ။
အပ္ဍဲမဟာဗျူဟာတၟိဏံ သွက်ဂွံသောၚ်ကလးပဋိပက္ခ အပ္ဍဲဍုၚ်ဗမာဂှ်ကီု၊ သွက်ဂွံသဳကၠဳတက်ကျာ ဂကောံကောန်ဍုၚ်အရၚ် ရပ်လွဟ်တံ၊ သွက်ဂွံသၠဲကၠောန် ပတိတ်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေၚ်ဗတိုက်သရိုဟ် ဂိုဏ်လီဠာန်အန်လိုၚ်တံဂှ် အဓိကကဵုဖျုန် ကၠောန်အာရောၚ် သ္ဂးရ။
ဗွဲတၟေၚ် သၞောတ်ပရေၚ်ဘဏ္ဍာဖိတ်ဒရေဝ်၊ သွက်ဂွံပါ်အပိုၚ်အခြာ တိဍာ်တံကီု တင်တုပ်စိုတ် ဟွံသေၚ်မ္ဂး မူဝါဒတံ ညံၚ်ဂွံမံက်တိတ်ကၠုၚ် သွက်သ္ဂောံကၠောန်အာ ပေါဲကောံဓရီုဇၞော် ပိဝါ ဂကောံစုၚ်ၚ် မပါလုပ် ရန်တၟံလဝ်မဒှ်ရ။
နူကဵုပရေၚ်သဳကၠဳဏံမွဲအဆံၚ် သွက်ဂွံလုပ်ကၠောန်ပတိတ် သတ္တုတိသ္အး(မြေရှား) ဂှ် အခေါၚ်အရာမံက်တိုန်မာန်တုဲ သွက်ဂွံ ဗတိုက်သရိုဟ်အာ ဂိုဏ်လီဠာန်အန်လိုၚ်တံဂှ်လေဝ် ဒှ်အထံက်အပၚ်ရောၚ် ပ္ဍဲကဵုလိက်စံၚ်မဟာဗျူဟာဂှ် ချူပတိတ်လဝ်ရ။
ပၟိက်ညးဍုၚ်ကွာန် တၚ်နၚ်သွက်ဂွံဒက်ပတန်အာ ဖိတ်ဒရေဝ် ဒဳမဝ်ကရေသဳတံ ဟွံပါမ္ဂး တၚ်စၞောန်ပ္ညုၚ်ဏံ စိုပ်တရဴမာန် ဟွံသေၚ်ပုဟ် နူကံၚ်သဳမဳဒဳယာဗမာသၠးပွးဗမာ ဥူတိုဝ်ဇြဝ်လာတ် သ္ၚဳဂၠိပ်ရ။
“ဟိုတ်နူမူဝါဒဏံတုဲ ပၟိက်ညးဍုၚ်ကွာန်တံနွံမံၚ် သွက်ဂွံဒက်ပတန်အာ ပရေၚ်ဖိတ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳတံ ဟွံပါမ္ဂး တၚ်စၞောန်ပ္ညုၚ်ဏံ စိုပ်တရဴမာန်ဏောၚ် ဟွံထေၚ်ပုဟ်။ သွက်ဖိတ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ညံၚ်ဂွံမံက်ဂတဝ်ပြာကတ်အာ တင်ပတဝ်က္ဍိုပ်ဂှ်လေဝ် ကၠေံဗ္ဒန်အာဟွံသေၚ် မိက်ဂွံဟီုရ။ မိက်ဂွံကဵုဖျုန် တင်အဓိကဏံ ပၟိက်ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ပဵုနူကဵုဂုဏ်ဖဵုပိုန်ဒြပ် အမေရိကာန်ထေက်ရ။ တၚ်တၟေၚ်မွဲဂှ် ပဵုတုဲကၠောန်အာလပါ် ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ရောၚ်”သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
အပ္ဍဲကဵု လိက်စံၚ်မဟာဗျူဟာဏံ တင်အဓိကဂှ်ဝွံ ပရေၚ်ဗတိုက်သရိုဟ် ဂိုဏ်လီဠာန်အန်လိုၚ်၊ သွက်ဂွံလုပ်ကၠောန် ပတိတ်သတ္တုတိသ္အး၊ သွက်ဂွံယှအ်ဖျေံသြဇာကြုက်တံဟီုဂှ် ဟွံစှ်ေသဘဴနတဲ ကွေံကွေံပုဟ်ဂှ် ဥူတိုဝ်ဇြဝ်လာတ် ထံက်ထ္ၜးရ။
ဟိုတ်ဍေံဂှ်တှ်ေ သွက်ဂွံဗတိုက်သရိုဟ် ပရေၚ်လီသြန်အန်လိုၚ် ဒပ် DKBA ကဵု BGF ရဲကြပ်မံၚ်ကဵုဒပ်ပၞာန်ဗမာတံ စဵုဒၞာကဵုလဝ်ဂှ်လေဝ်ဟွံလောဲသွာတုဲ သတ္တုတိသ္အးတံဂှ်ပၠန် နွံမံၚ်ဒၞာဲတိဍာ် KIA ထိၚ်ချုက်လဝ် ပ္ဍဲဒေသပါန်ဝါကဵု ချဳဖွေတံရောၚ်။
တုဲပၠန် အခက်အခုဲပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ရးနိဂီုဍုၚ်ဗမာဟီုတှ်ေ ဂကောံကောန်ဍုၚ်အရၚ်ရပ်လွဟ် ဒေသသၟဝ်ကျာတံကီု စိုပ်သၟဝ်သြဇာ ဍုၚ်ကြုက်တံ မဒှ်ရ။
ဒၞာဲအလဵုအသဳပၞာန် ထိၚ်ချုက်ဂွံလဝ် ဒေသအဒေါဝ်ရးနိဂီုဍုၚ်ဂှ် ကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲအလီ ပံက်လဝ်အလဵုအသဳကီုလေဝ် ပရေၚ်သ္ပစၟတ်သမ္တီ အာသဳယာန်ကဵုကုလသမဂ္ဂတံ ဟွံဂွံဏီတုဲ သွက်ဂွံစုက်လုက်အာကဵု အမေရိကာန်ဂှ် ဂစာန်ကၠောန်မံၚ်ရောၚ်။
ပ္ဍဲကဵုလဒေါဝ်ဂိတုသိပ်တမ်ပါဂှ် နူကဵု ဌာနပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ် အမေရိကာန် ညးတာလျိုၚ်ထံၚ်ပရိုၚ် ကေုာံ လစှ်ေတဲဝန်ဇၞော် ဍုၚ်သအာၚ် ဆေၚ်စပ်ကဵုပရေၚ်သုတေသန မိုက်ကေလ်ဗာတ်န် စိုပ်ကၠုၚ်နေဗျဳဒဝ်တုဲ ဆဵုဂဗတက်လဝ်ကျာကဵု သမ္မတ ဥူမေန်အံၚ်လှိုၚ်ရ။
တုဲပၠန် ပ္ဍဲအကြာဂိတုဂျောန် ကၠာဟွံသ္ပဒတန် လိက်စံၚ်မဟာဗျူဟာ ဌာနဍုၚ်သအာၚ်ဏီ ညးစၞးၜါလပါ်တံ ဆဵုဂဗတက်လဝ်ကျာ ပ္ဍဲဍုၚ်တိုကျို ဂျပါန်ကီု ပ္ဍဲအကြာဂိတု အံက်တဝ်ဗာဏံပၠန် ထပ်ဆဵုဂဗလဝ်နွံရဂှ် နူကဵုဌာန်ပရိုၚ်ရိုက်တာ ချူထမံက်လဝ်ရ။
ပြဟ်ဟ်ဏံ ပ္ဍဲကဵုလိက်စံၚ်မဟာဗျူဟာ အလဵုအသဳအမေရိကာန် လလောၚ်တြးလဝ်ဏံ သ္ပလဝ်ဒတန် ပ္ဍဲဂိတုအံက်တဝ်ပါ ၃၁ ဂှ်တုဲ နူကဵု ဝဘ်သိုက် ဌာနဍုၚ်သအာၚ်မွဲအဆံၚ် ညးဍုၚ်ဂမၠိုၚ်သွက်ဂွံတီအာ ပ္ဍဲအံက်တဝ် ၁၆ ဂှ် လလောၚ်တြးလဝ် မဒှ်ရ။
ဍုၚ်ဇိုၚ်ဝုတ်ဒိုဟ်ကြုက်ဂှ်လေဝ် မၚ်ဒတူဗဵုအာဟွံသေၚ်တုဲ မူဝါဒ ပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ်အမေရိကာန်ဏံ ညိလေဝ် အံၚ်ဇၞးမာန်ဟွံသေၚ်ပုဟ် ညးလ္ၚတ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဥူကျဳမျေအ် သ္ၚဳဂၠိပ်ရ။
“လကျာ်ပရအ်ကဵု ဂၠုၚ်ဟရအ်ဟရအ် ဆဵုညးသ္ကံ။ မူဝါဒဍုၚ်သအာၚ် လကျာ်ပရအ်ကဵု ဂၠုၚ်ဟရအ်ဟရအ်နူဏံ (မအလ) ဆဵုအာညးသ္ကံ။ ညိလေဝ်အံၚ်ဇၞးဟွံမာန်ပုဟ်။ မုဒှ်ရောတှ်ေ ကြုက်ဂှ်လေဝ် မၚ်ရံၚ်ဒတူဗဵုအာအတိုၚ်ဏံဟွံသေၚ်။ လၟုဟ်ကၠောန်ထောံယျလေဝ်။ ပ္ဍဲအကြာပယျဵု ပတိတ်ကဵုဏာဖအိုတ်ယျ။ လွဟ်တံ၊ ယာန်တံ၊ ဂဥုဲတံ ကပေါတ်တံ ဗီုဒးစိုတ် သုၚ်စောဲအိုတ်ညိ။ အကံက်အခေါန်နူကဵုဏံ မွဲခတှ်ေမှဟွံဂွံတုဲ မေန်အံၚ်လှိုၚ် ဒံၚ်သၠိုက်ယူမံၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
အပ္ဍဲကဵုတၚ်ရန်တၟံ လိက်စံၚ်မဟာဗျူဟာ အမေရိကာန်ဏံမ္ဂး မူဝါဒပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ် ကဵုလဝ်ဖျုန်သွက်မဟာဗျူဟာ ပရေၚ်ဂီုကၠီုကောန်ဂကူ အမေရိကာန်မဒှ်တုဲ စပ်ကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ဗမာတှ်ေ ပံၚ်တောဲထမံက်အာရုပ်ရဴ မွဲကရောံကဵု ဂျပါန်၊ ကိုဝ်ရဳယာ၊ အဝ်သတေလျ၊ အိန္ဒိယ ကဵု အာသဳယာန် ဍုၚ်မဟာမိတ် အကြာဒေသတံရောၚ် သ္ဂးလဝ်ရ။
အပ္ဍဲကဵုဍုၚ်ဗမာ နူကဵုအလဵုအသဳအမေရိကာန် ဆက်ဆောံသဳကၠဳလဝ်ကဵု အလဵုအသဳပၞာန်တံသၟးဟွံက ဂကောံချဳဒရာၚ် ပရေၚ်ဒဳမဝ်ကရေသဳတံကဵု ဂကောံကောန်ဍုၚ်အရၚ်ရပ်လွဟ်တံကီုဂှ် နူကဵုဌာန်ပရိုၚ်ရိုက်တာ ချူလဝ်ရ။
ဆဂး ပ္ဍဲကဵုလိက်စံၚ်မဟာဗျူဟာဏံ ပသှ်ေစွံလဝ် ပရေၚ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ၊ သၠောတ်တၠအဝဵုပၞာန် သွက်ဂွံအိုတ်အးကၠေံအာ ကေုာံ ဒဝ်အံၚ်သာန်သုကျဳကဵု ကောန်ထံၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံ သွက်ဂွံဗၠးၜးဂှ်တုဲ ကဵုလဝ်ဇြဟတ်ဟရိုဟ်ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ် သီုညးဖအိုတ်တံ ညံၚ်ဂွံပါလုပ်အာရောၚ်။
အတိုၚ်လိက်စံၚ် မဟာဗျူဟာဏံဟီုဂှ်တှ်ေ စပ်ကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ဗမာမ္ဂး ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၃၀ ဏံ ဂွံအာတၚ်တုပ်စိုတ် ပရေၚ်ၜိုဟ်လလမ်ရောၚ် ဒုၚ်လဝ်လျိုၚ်ဟွံသေၚ်တုဲ တၚ်ရန်တၟံ မူဝါဒပရေၚ်ဍုၚ်သအာၚ်မွဲ နူကဵုအလဵုအသဳအမေရိကာန် ဖျေံစွံကဵုလဝ် မဒှ်ရ။
ဍုၚ်ဂၠးကဝ်ဇၞော်ဇၞော်တံ ခါရ ပြိုၚ်ပကာန်သြဇာညးတံမ္ဂး ဖျေံအာ မူဝါဒ ဒတူလိုၚ် သွက်ဂုဏ်ဖဵုပိုန်ဒြပ်ညးတံတုဲ သွက်ပၠန်ဂတးဂှ် စၟဳစလဝ်ဂၠိုၚ်ၚ်ဟွံဂွံပုဟ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကွးဘာတြေံ ကိုမေန်တွိုဲတေတ် သ္ၚဳဂၠိပ်ရ။
ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲကဵုအပြံၚ်အလှာဲမူဝါဒ အမေရိကာန်ကဵုကြုက်တံဂှ် ပရေၚ်ဂုဏ်ဖဵုဍာ်ဇမၠိၚ် သွက်ရးနိဂီုဍုၚ်ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တံ မူဝါဒဍုၚ်သအာၚ်ဗီုပြေပြံၚ်အာမာန်ဂှ် ချပ်ဗစာဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ် ထေက်ရောၚ် ညးထံက်ထ္ၜးရ။
“ဒုၚ်အာသ္ဇိုၚ် ဒဳမဝ်ကရေသဳကဵု အခေါၚ်အရာမၞိဟ် ဂၠးကဝ်တံတုဲ ဖျေံအာမူဝါဒဍုၚ်သအာၚ်ဟာ ဟွံသေၚ်မ္ဂး စကာအာမူဝါဒဂၠးကဝ်ဟာ ဟွံသေၚ်မ္ဂး ရံၚ်အာပရေၚ်ဂုဏ်ဖဵုကောန်ဂကူတုဲ ဖျေံမူဝါဒဍုၚ်သအာၚ်ဟာ ဂှ်တှ်ေ တော်အာ ပရေၚ်ဂုဏ်ဖဵုဍာ်ဇမၠိၚ် သွက်ရးနိဂီုဍုၚ်ကဵု ညးဍုၚ်ကွာန်တံ မူဝါဒဍုၚ်သအာၚ် ဗီုပြေပြံၚ်အာမာန်ဂှ် ချပ်ဗစာအာချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်တုဲမှ ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ်ထေက်ရောၚ်။ ပြဟ်ဟ်ဏံ ပ္ဍဲကဵုပရေၚ်ပဝ်လသဳအပြံၚ်လှာဲ ကြုက်ကဵု အမေရိကာန်ဏံ လပါ်လဵုသာဂှ် ကေတ်ဂွံမာန်ဂှ် သွက်ညးဍုၚ်ကွာန်တံ သွက်ပၠန်ဂတးတံ ဒှ်ဂုဏ်ဖဵုမာန်ရောၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။
စပ်ကဵုလိက်စံၚ်မဟာဗျူဟာ မူဝါဒအမေရိကာန်တုဲ နူကဵုဌာန်ပရိုၚ် သြၚ်လောန်တိုၚ်မ် ကေတ်အဆက်သၟာန်အာ ဂကောံကောန်ဍုၚ်အရၚ်ရပ်လွဟ်လ္ၚဵု နူကဵုကောန်ဂကောံကံၚ်သဳပၠတရဴဖိတ်ဒရေဝ် SCEF ကီုလေဝ် ဟွံကလေၚ်ပရိုၚ်ပုဟ်။
ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ပေါဲရုဲမာဲ ၂၀၂၀ ဒက်ပတန်လဝ် NUG ကဵု CRPH ပါမံၚ်ဂကောံ SCEF ဂှ်လေဝ် ဒှ်မံၚ်မူမွဲ ဗျူဟာမွဲဟေၚ်တုဲ ဗတိုက်အာဒပ်ပၞာန်ကီုဒှ် တက်ကျာပ္ညဳပ္ညပ်အာကီုဒှ် နကဵုမွဲဂကောံဓဝ်ဟေၚ် ကၠောန်အာဟွံသေၚ်တုဲ သွက်ဂွံပံၚ်တောဲကၠောန်အာမွဲစွံမွဲကရောံဂှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်လ္ၚဵုတံ ဟီုပတိတ်လဝ်နွံရ။
ပရိုၚ်-သြၚ်လောန်တိုၚ်မ်
Photo – Social Media