နေဗျဳဒဝ်၊ မာတ်ချ် (၁၇)
ကံၚ်ဇြဳပၞာန်ဝွံ သွက်ဂွံကၠောန်သ္ပ ထိၚ်ဒက်ကၟာတ်လဒဵု၊ ထပိုတ်၊ ရပ်ကလၚ်အကြာ ကုတၚ်နၚ်ပရေၚ်ဆက်စၠောံ မၞိဟ်မဒစဵုဒစးကုဍေံတံဂှ် စၞောန်ပျးလဝ် နဲဥပဒေဗ္တိုက်သ္အးပွပကီုပရာပ်ရ။
နဲဥပဒေဗွဲလစှ်ေ အဆက်လက္ကရဴသၞောဝ်ဗ္တိုက်သ္အးပွပကီုပရာပ် မစၞောန်ပျးလဝ် နူလက်ထက်အလဵုအသဳဥူတုၚ်ဇြုၚ် သၞာံ ၂၀၁၄ တုဲကၠုၚ်တေံဂှ် ပ္ဍဲဂိတုမာတ်ချ် (၁၀) ဏံ ဝန်ဇၞော်အပ္ဍဲဍုၚ်ကံၚ်ဇြဳပၞာန် ဒုသ္ကိုပ်ဗိုလ်ဇၞော် သဵုထောဋ် ထ္ပက်စၟတ်တဲတုဲ လလောၚ်ပ္တိတ်ကၠုၚ်ရ။
ပ္ဍဲကဵုအခန် (၁၄) နဲဥပဒေပရေၚ်ဗ္တိုက်သ္အးပွပကီုပရာပ် ၝောံပိုဒ်အပံၚ် (၁၂၀) ပြၚ်၊ အခန်အပံၚ် (၂၀) အခန်မပါလုပ်ဂှ် သွက်ဂွံကၟာတ်လဒဵုစဵုဒၞါ နူပွပကီုပရာပ်တံဂှ်ကဵု သွက်ဂွံဂၠိုက်ဂၠါဲထ္မံက်ပ္တိတ် ကုပွချဳဒရာၚ်ဆက်စၠောံ သၟာပကီုပရာပ်တံ မွဲဒမြိပ်အခိၚ်မာန်ဂှ် ပွမရပ်ကလၚ်၊ ထပိုတ်၊ ပိုၚ်ခြာသၞောတ်ဗ္ၜတ် တၚ်နၚ်ပရိုၚ် အဳလက်ထရောနေတ်တံဂှ်ကဵု သွက်ဂွံသ္ပဒတန်ဒၞါဲမံၚ်တံဂှ်တုဲ စုတ်လဝ်ရ။
လ္ဂောံကဵုနဲဥပဒေဏံမ္ဂး ကမ္မတဳလၞိန်ဗပိန်တာဒၞါ ပွပကီုပရာပ်ဂှ် ဒးပ္တိတ်ကဵုအမိၚ်ကဵုအခေါၚ် ကုညးမကလိဂွံ လာၚ်ဇြေန်ကမၠောန်ပရေၚ်ဆက်စၠောံ မဆေၚ်စပ်တံ သွက်ဂွံထပိုတ်၊ ပိုၚ်ခြာသၞောတ်ဗ္ၜတ်၊ ရပ်ကလၚ်အကြာ ကုပရေၚ်ဆက်စၠောံ အဳလက်ထရဝ်နေတ်တံဂှ်ရောၚ် မဒှ်ရ။
ကလိဂွံအမိၚ်ကဵုအခေါၚ်ဂှ်မ္ဂး သွက်ဂွံကၠောန်သ္ပထိၚ်ဒက် ကုပရေၚ်ဆက်စၠောံအဳလက်ထရဝ်နေတ်တံဂှ် ညးမကလိဂွံလဝ်လာၚ်ဇြေန် ကမၠောန်ပရေၚ်ဆက်စၠောံ မဆေၚ်စပ်တံ ကၠောန်သ္ပဂယျာန်ပါဲဟွံဂွံပုဟ်ဂှ် ထ္မံက်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲနဲဥပဒေဂှ်တုဲ အမိၚ်ကဵုအခေါၚ်ဂှ်တှ်ေ မွဲဝါမ္ဂး ပဵုနူ (၆၀) တ္ၚဲဟွံဂွံပုဟ်ဂှ် သ္ဂးရ။
တၚ်စၞောန်ပျး ကံၚ်ဇြဳပၞာန်တံဂှ်ဝွံ နူစသီအဝဵုတုဲဂှ် ကၠောန်ၜိုတ်ဒၟံၚ်တုဲ လလောၚ်ပ္တိတ် နဲဥပဒေသာ်ဏံဂှ်ဝွံ ဒှ်သဘဴညံၚ်အပ္ဍဲဍုၚ်၊ မ္ၚးဍုၚ်တံ ဂွံကလၚ်စခိုဟ်ဓဝ်ရဂှ် ညးရေၚ်တၠုၚ်ဂဗုတ်ကၠတ်ထဝ်သၞောဝ်ဓဝ် ဥူကျဳမျေတ် ပါ်ပါဲလဝ်ရ။
“ဍေံတံဂှ် လၟုဟ်မှ ဂွံစၞောန်ပျးသၞောဝ်။ ကၠောန်ဒၟံၚ်ဂှ်တှ်ေ လအ်ကွေံရ။ ကၠောန်ဒၟံၚ် နူစသီအဝဵုတေံရ။ ဍုၚ်ဏံဂှ် သၞောဝ်ဟွံမွဲပုဟ်။ ဥပဒေ ဂှ်တှ်ေ ၜိုတ်ထ္ၜးစရ။ ၜိုတ်ပပၞရ။ စွံဒၟံၚ်သတိ သီုညးဖအိုတ်ရ။ ဒးဒုၚ်ရပ်ယျဟီုမ္ဂး ဍေံတံ ဂစိုတ်ထောံ ပ္ဍဲကဵုဒၞါဲစၟဳတ်တေံဟဂှ်ရ။ အေ ဂှ်ရ ညးဂမၠိုၚ်ဂှ် သွက်ကၟိန်ဍုၚ်ဂှ် သၠးကၠေံတုဲ ကၠောန်ဒၟံၚ်ပရေၚ်ပၠန်ဂတးက္ညၚ်ဏံရ။ သၞောဝ်ဏံဂှ်လေဝ် စိုပ်အာရုၚ်သၞောဝ်ဓဝ်ဟီုမ္ဂးလေဝ် မၞိဟ်မိက်ဂွံဟီုပ္တိုန်သက်သဳတံဂှ် ဗီုဒးစိုတ်ဂှ်ဟီု၊ အခေါၚ်ဂွံလိၚ်ညးရေၚ်တၠုၚ်ဂဗုတ်တံလေဝ် ဟွံမွဲပုဟ်၊ နွံလေဝ် အခေါၚ်ဂွံသၟာန်ဟွံမွဲပုဟ်။ အေ ဂှ်တှ်ေ မတံဏံဂှ် ကၠောန်ဒၟံၚ် ညံၚ်အပ္ဍဲဍုၚ်၊ မ္ၚးဍုၚ် ဂွံကလၚ်ခိုဟ်ရနွံ” ဂှ် ညးသ္ဂးရ။
ကံၚ်ဇြဳပၞာန်ဂှ် တၚ်နၚ်ပရိုၚ် မရေၚ်တၠုၚ်ဆက်စၠောံအဳလက်ထရတ်နေတ် မကဵုလဝ်အခေါၚ် ကၠတ်ရပ်ကလၚ်အကြာတံဂှ် ပ္ဍဲကဵုဂဗုတ်ပကီုပရာပ် ဟွံသေၚ်မ္ဂး ပ္ဍဲကဵုဂဗုတ်မဂၠိုက်ဂၠါဲထံၚ်ပရိုၚ် မဆက်စပ်ကဵု ပရေၚ်ထံက်ပၚ်သြန် ကုပွပကီုပရာပ်တံကဵုဒှ်၊ ပ္ဍဲပရေၚ်ဂၠိုက်ဂၠါဲစၟဳတ်တံကဵုဒှ် သုၚ်စောဲမာန်တုဲ ပ္ဍဲကဵုပရေၚ်စၟဳတ်စဳရေၚ်တံဂှ် ပ္တိုန်ထ္ၜး နဒဒှ်အရာမဒုၚ်သက်သဳမာန်ရောၚ်ဂှ် သ္ဂးရ။
ညးမပါလုပ် ပ္ဍဲပရေၚ်ချဳဒရာၚ်ဗကပ်ဗဗေၚ်ဗလးတိမွဲတၠ နူကဵုရးသက်ကိုၚ် ဒၞါဲပရေၚ်ပၠန်ဂတးတဝ်စၞေဟ် ကုသၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန် ဇြဟတ်ခိုဟ်ဒၟံၚ်ဂှ် ပွမဆက်စၠောံ ကဵုဖုၚ်တံဂှ် ၜိုတ်သ္ပမာန် ညံၚ်ဂွံဂီုကၠီု ကၠောန်ဒၟံၚ်ရောၚ်ဂှ် ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်(မ်) ရ။
“ဗီုလဵုကၠောန်န်ရ၊ ၜိုတ်သ္ပမာန်ဂှ်တှ်ေ ဇကုဇကု ညံၚ်ဂွံဂီုကၠီု ကျာဒၟံၚ်ဖုၚ်တံ ညံၚ်ဂွံဂီုကၠီုဂှ် ဒးကၠောန်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ယဝ်ရပိုယ်တံ မံၚ်ကဵုသတိ၊ အာကဵုသတိ၊ သတိနွံမ္ဂးတှ်ေ မုမှဒှ်ဟွံမာန်ပုဟ်။ ၜိုတ်သ္ပမာန်ဂှ်တှ်ေ ညံၚ်ဂွံဂီုကၠီုဂှ် ကၠောန်ဒၟံၚ်ရ။ ဆက်စၠောံဖုၚ်တံ မုတံဂှ် ညံၚ်ဂွံဂီုကၠီု ဒးကၠောန်။ မၞိဟ်မၞုံဒၟံၚ်မ္ၚးတံဂှ်လေဝ် ၜိုတ်သ္ပမာန် လ္ပာ်ဇကုတံ ချိၚ်ဆဆက်စၠောံကဵုတုဲ လ္ပာ်ဇကုဂှ် မံၚ်ကဵုသတိလၟိုန်” သာ်ဝွံ ညးသ္ဂးရ။
မွဲလ္ပာ်ပၠန်ဂှ် ကံၚ်ဇြဳပၞာန် ကၠောန်သ္ပစၟဳစၟတ်ပ္ကိတ်ဒၟံၚ် တၚ်နၚ်ပူဂဵု ညးမသုၚ်စောဲသေမ်ကာဒ်ဖုၚ် မပ္တိုန်လဝ်စရၚ်တံဂှ်ကဵု တၚ်နၚ်မၞုံပ္ဍဲ National Database ဌာနဝန်ဇၞော်ကောပ်ကာဲပရေၚ်မၞိဟ်လုပ် ကေုာံ ဇြဟတ်ညးဍုၚ်ကွာန်တံဂှ်ရ။
ဇရေၚ်ညးမသုၚ်စောဲသေမ်ကာဒ်ဖုၚ် မပ္တိုန်လဝ်စရၚ်ဂှ်ကဵု ဂၞန်တၞးကာဒ်ကောန်ဍုၚ် တၚ်နၚ်ဟွံဍာံပြတံဂှ် အပ္ဍဲပွိုၚ် (၃၀) တ္ၚဲ သွက်ဂွံကလေၚ်ပ္တိုန်စရၚ် ဍာံဍာံပြပြဂှ် ပလံၚ်အာကဵု လိက်ကဵုသမ္တီ (SMS) တံရောၚ် သ္ဂးရ။
သ္အာၚ်နူဂှ်ပၠန် အပ္ဍဲပွိုၚ် (၉၀) တ္ၚဲ သေမ်ကာဒ်ဖုၚ် မကၠုၚ်စိုပ်ပ္တိုန်လဝ်စရၚ် နကဵုတၚ်နၚ်ပူဂဵုဍာံဍာံ ဟွံမွဲတံဂှ် ကၟာတ်သီအာဒတုဲရောၚ်ဂှ် ဌာနက္ဍိုက်ပ်စၞောန်ပ္ညုၚ်ပရေၚ်ဆက်စၠောံကံၚ်ဇြဳပၞာန် လလောၚ်ပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုမာတ်ချ် (၁၄) တေံရ။
ညးလ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠိပ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် နဲဥပဒေပွပကီုပရာပ် ကံၚ်ဇြဳပၞာန်တံဂှ်ဝွံ သွက်ဂွံထပိုတ် ဒဒှ်မညးဍုၚ်ကွာန်တံ ထံက်ပၚ်ဒၟံၚ် ဇရေၚ်အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ဂကူ (NUG) ၊ ကမ္မတဳသ္ပစၞးကၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုၚ် (CRPH) ၊ ဒပ်စဵုဒၞါညးဍုၚ်ကွာန် (PDF) တံဂှ်ကဵု သွက်ဂွံကၠောန်သ္ပဍဵုဍိုက် လ္တူညးဍုၚ်ကွာန်တံဂှ်တုဲ စၞောန်ပျးလဝ်ရောၚ်ဂှ် ပါ်ပါဲဒၟံၚ်အိုတ်ရ။
ပရိုၚ်−သြၚ်လောန်တိုၚ်(မ်)
ဗီုဓာတ်−MOI