တၠုၚ်လအာပေါဲရုဲမာဲကံၚ်ဇြဳပၞာန် ရုယှာ မရီုဗၚ်ကဵုဏံ

နေဗျဳဒဝ်၊ ဂျောန် (၂)

ကံၚ်ဇြဳပၞာန် ပတှ်ေဇြဟတ်လွဟ်တုဲ မသီလဝ်အဝဵုကၟိန်ဍုၚ် နကဵုဟိုတ်မာဲဟွံဓဝ်ယာဂှ် ပေါဲရုဲမာဲဍေံတံ မကလေၚ်ကၠောန်ဗဒှ်ကဵုဂှ် ဍုၚ်ရုယှာ ရီုဗၚ်ကဵုအာဏောၚ် ထ္မံက်ပ္တိတ်ဟီုဂးကၠုၚ်ရ။

ပေါဲရုဲမာဲ မကလေၚ်ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာဂှ်ဝွံ ညံၚ်ဂွံဒှ်ပေါဲရုဲမာဲ ဗၠးၜးဗဗွဲဓဝ်မွဲဂှ် နကဵုဍုၚ်ရုယှာ ရီုဗၚ် ကဵုအာဏောၚ် ဒုဥက္ကဌကၠတ်ထဝ်ဒူမာရုယှာ အခိၚ်မဆဵုဂဗကဵု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန် သ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် မေန်အံၚ်လှာၚ် ပ္ဍဲကဵုဍုၚ်ဒံၚ်ကျဳ ဂိတုမေ (၃၀) ဂှ် ဟီုဂးလဝ်ရ။

ဒုတိယဥက္ကဌ ကၠတ်ထဝ်ဒူမာရုယှာဂှ်ဝွံ ကၠာဟွံဂွံဆဵုကဵု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန်ဏီ ပ္ဍဲကဵုတ္ၚဲဂှ် အခိၚ်နူဂယးဂှ် လေဝ် ဆဵုဂဗလဝ်ကဵု ဥက္ကဌကဝ်မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုၚ် ဥူတုၚ်သဵု ကံၚ်ဇြဳပၞာန် မခါန်ကၞက်လဝ်ဂှ်တုဲ သွက်ဂွံပံၚ်တောဲရေၚ်တၠုၚ် ပ္ဍဲပရေၚ်ပရူ စပ်ကဵုပါဲရုဲမာဲၜါဍုၚ်ဏံမာန်ဂှ် သဳကၠဳလဝ် သွက်ဂွံထ္ပက်စၟတ် တဲလိက် (MOU) သီုကဵုပေါဲရုဲမာဲတံရောၚ်ဂှ် ထ္မံက်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲကဵုလိက်ပရိုၚ်တြးဝါဒ ကံၚ်ဇြဳပၞာန်တံရ။

လ္တူကိစ္စဍုၚ်ရုယှာမရီုဗၚ်ကဵု ပေါဲရုဲမာဲ ကံၚ်ဇြဳပၞာန် မကလေၚ်ကၠောန်ဗဒှ်ကဵုတံဂှ် အပ္ဍဲအကြာညး ဍုၚ်ကွာန်တံ အရာမပါ်ပါဲဒၟံၚ်တံ နွံဒၟံၚ်တုဲ ဟိုတ်နူအကာဲအရာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဟွံညိၚ်ဝတ် မက္တဵုဒှ်ဒၟံၚ် လၟုဟ်ဂှ်တုဲ ယဝ်ရကၠောန်ဗဒှ်ပေါဲရုဲမာဲမ္ဂး ပေါဲရုဲမာဲဗၠးၜးဗဗွဲဓဝ်မွဲဂှ် ဒှ်ကၠုၚ်မာန်ဟွံသေၚ်ပုဟ်ဂှ် ပါ်ပါဲဒၟံၚ်တံလေဝ် နွံဒၟံၚ်ရ။

သၟာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဝှ်ကြံၚ် ဥူဖေတာန်ဂှ် ပေါဲရုဲမာဲကံၚ်ဇြဳပၞာန် မကၠောန်ဗဒှ်ဂှ် ရုယှာရီုဗၚ်ကဵုဏောၚ် ဟီုဂးဒၟံၚ်ကီုလေဝ် ပေါဲရုဲမာဲဝွံ ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ပတှ်ေဒုၚ်တဲမှဟေၚ် အံၚ်ဇၞးဏောၚ်တုဲ အရီုဗၚ်ရုယှာဂှ်ဝွံ ကဵုဇြဟတ်ပံၚ်တောဲ သွက်အဝဵုကံၚ်ဇြဳပၞာန် ဂွံတန်ကြန်ရောၚ် ပါ်ပါဲလဝ်ရ။

“ ရုယှာဂှ်တှ်ေ နကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မ္ဂး ဒှ်ဍုၚ်ထံက်ဒၟံၚ်ဂလာန်လၟိုန်ရ။ ဆ္ဂး ပေါဲရုဲမာဲဟီုဂှ် ဒးကၠောန်ကဵု ညးဍုၚ်ကွာန်တံဏောၚ်။ ဇၟာပ်သၠုဲနွံ၊ ဇၟာပ်အထံက်အပၚ်နွံဂှ် ကၠောန်ဂွံဖအိုတ်ဟွံသေၚ်။ ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ဒုၚ်တဲမှ၊ ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ဓဝ်ပတှ်ေနွံ လ္တူပေါဲရုဲမာဲဏံမှ ပေါဲရုဲမာဲဝွံ ဗၠးၜးဗဗွဲဓဝ်နွံမှ အံၚ်ဇၞးမာန်ဏောၚ်။ ဍုၚ်ရုယှာ ၜိုတ်လဵုကဵုကဵုဇြဟတ်ဂရိုဟ်၊ ၜိုတ်လဵုထံက်ပၚ်ထံက်ပၚ် ပေါဲရုဲမာဲဟီုဂှ် ဒးကၠောန်ကဵု ဆန္ဒညးဍုၚ်ကွာန်တံဏောၚ်။ ပရေၚ်ထံက်ပၚ်ဍေံတံဂှ် ဟွံစိုပ်တရဴပုဟ်။ ဆ္ဂး သွက်ကံၚ်ဇြဳပၞာန်ဂှ်တှ်ေ ဂွံဇြဟတ်စိုတ်ဏောၚ်။ ကၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတုဲ ကိစ္စမဆက်ရပ်စပ်အာအဝဵုဂှ် နကဵုဍေံတံ ညံၚ်ဍေံတံ ဂွံဂွံအဝဵု၊ ညံၚ်ဒပ်ပၞာန်ဂွံဂွံအဝဵု ပံၚ်တောဲသာ်ဏံတုဲ ကဵုဒၟံၚ်ဇြဟတ်ဏောၚ်၊ ပူဗိုၚ်ဒၟံၚ်အိုတ်ဏောၚ်၊ မိက်ဂွံဟီု သာ်ဏံရ” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။

သ္အာၚ်နူဂှ်ပၠန် ပေါဲရုဲမာဲကံၚ်ဇြဳပၞာန် မကၠောန်ဗဒှ်ဂှ် ရုယှာရီုဗၚ်ကဵုဒၟံၚ်ဏောၚ် ဟီုဂးဒၟံၚ်ကီုလေဝ် ပ္ဍဲဗလးတိဏံ စပ်ကဵုပေါဲရုဲမာဲတုဲ ပလေဝ်ပလေတ်ဒၟံၚ်ဟွံမွဲဂှ်ရ လဟီုသၟးနွံတုဲ နတဲဏံ ဒှ်ဟွံမာန်ပုဟ်ဂှ် ညးသ္ဂးရ။

ညးလ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠိပ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဒံက်တာသာၚ်ကျဳဇြေန်သဵုဂှ်လေဝ် သွက်ပေါဲရုဲမာဲ ဍုၚ်ရုယှာရီုဗၚ် ကဵုဏောၚ် ဟီုလဝ်ဂှ်ဝွံ လ္ဂောံကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မ္ဂး ဒှ်သဘဴထံက်ဂလာန် ပြဝကံၚ်ဇြဳပၞာန်တံရောၚ် သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ်ရ။

“နကဵုဍေံတံ နူကဵုကၠာတေံရ စပ်ကဵုပြဝကံၚ်ဇြဳပၞာန် ကေုာံ တၚ်ဒတူလိုၚ်ကံၚ်ဇြဳပၞာန်တံဂှ်တုဲ ဗီုပြၚ်ဒတူလိုၚ် ထံက်ဂလာန်တံဂှ် ဍေံတံ ထ္ၜးလဝ်ပြာပြာကတ်တ်တုဲရ။ ဒးဟီုမ္ဂး လဟီု မကိတ်ညဳကဵု တၚ်ဒတူလိုၚ်ဏံဂှ် ဟီုတုဲ ညအ်ဂှ် ဒှ်သဘဴထံက်ဂလာန်မွဲကဆံၚ်ပၠန်ဏောၚ်ဂှ် ညာတ်ရ။ ညအ်ဂှ် လဟီုသၟးရ။ ပ္ဍဲကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂှ်တှ်ေ သ္ပစၟတ်သမ္တီ နကဵုလဟီုတံကီု၊ ထံက်ဂလာန်တံကီုဟီုဂှ် လေပ်ကၠောန်တဴရ။ ဒှ်ဏောၚ်၊ ဟွံဒှ်ပုဟ်ဟီုဂှ် အကြာဏံ ပိုယ်တံ တၚ်နွံပၟိက်တံ နွံဒၟံၚ်တၟာဂလိုၚ် ဏီဏောၚ်။ အခိၚ်လၟုဟ်ရဂှ် ယဝ်ရပေၚ်အာ (၆) ဂိတုမ္ဂး အကာဲအရာဓမ္မတာဟွံသေၚ်ဂှ် ပြံၚ်လှာဲ အာဟာ၊ ဟွံပြံၚ်လှာဲအာပုဟ်ဟာဟီုဂှ် သ္ဒးသၟာန်နွံရ။ တုဲပၠန် ပဋိပက္ခရပ်လွဟ် မက္တဵုဒှ်ဒၟံၚ်လၟုဟ်ဏံဂှ် အသိၚ်သ္ဇက်ဂွံတိုန်ကၠုၚ်ဂှ်နွံ။ တုဲပၠန် ကိစ္စညးပါဲဒဴဘဲပၞာန် မ္ဒးဂြိပ်ဒဴပါဲဒလေတ်ဒၟံၚ် အလုံကွာန်တံဂှ် နွံတုဲ ပေါဲရုဲမာဲ ဒှ်၊ ဟွံဒှ်တံဂှ် တၚ်နၚ်ဒးချပ်ဗ္စာ ဒးကၠောန်တၞဟ်ဟ်တံ နွံဒၟံၚ်တၟာဂလိုၚ်ဏီဏောၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။

ယဝ်ရအခိၚ်ကာလကာတၟေၚ်တုဲဒှ်မ္ဂး ကံၚ်ဇြဳပၞာန် မကလေၚ်ကၠောန်ဗဒှ်အာ ပေါဲရုဲမာဲဂှ်ဝွံ ဒဵုကဵုအခိၚ် လၟုဟ် အလုံမွဲကၟိန်ဍုၚ်ဂှ် (၆၀) တၟံကၠံ နကဵုပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ် (၁၉၈) ပွိုၚ်ဍုၚ်ၜိုတ်ဏံဟေၚ် ညံၚ်ဂွံညိၚ်ဝတ် ၜိုဟ်သြိုဟ်ဂှ် ထိၚ်ဒက်လဝ်က္ဍိုပ်ကၠံပေၚ်ၚ်ရ။

မွဲလ္ပာ်ပၠန်ဂှ် ပွိုၚ်ဍုၚ် မ္ဒးကဵုက္ဍိုပ်ပရေၚ်ဂီုကၠီု (၆၇) ပွိုၚ်ဍုၚ်ဂှ်ကဵု ပွိုၚ်ဍုၚ် မ္ဒးရေၚ်တၠုၚ်ကဵု ပရေၚ်ဂီုကၠီု ဗွဲမစိုပ်တရဴတံဂှ် (၆၅) ပွိုၚ်ဍုၚ်နွံတုဲ ပ္ဍဲကဵုဒေသကွာန်ရးလ္ၚဵုတံဂှ် သာတုဲနွံပၟိက်ဒၟံၚ်ကဵု ပရေၚ်ဂီုကၠီု တံရောၚ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန် ဒုၚ်လဝ်ဝန် ပ္ဍဲကောံဓရီုစဵုဒၞါဂီုကၠီု မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဂိတုဂျာန္နဝါရဳ (၃၁) တေံရ။

ညးမၚ်လ္ၚတ်ပေါဲရုဲမာဲမွဲတၠဂှ်လေဝ် ၜိုန်ရကံၚ်ဇြဳပၞာန် ကၠောန်ဗဒှ်ကဵုပေါဲရုဲမာဲဏောၚ် ဟီုဒၟံၚ်ကီုလေဝ် ပ္ဍဲဗလးတိဏံ လၟေၚ်ကမၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတံ မုမှကၠောန်လဝ်ဟွံမွဲဂှ်ရ သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ်ပေါဲရုဲမာဲဂှ် ဒှ်ဟွံမာန်ပုဟ်ဂှ် ဟီုကဵု ဌာန်ပရိုၚ်သြၚ်လောန်တိုၚ်(မ်) ရ။

“ကၠောန်ဗဒှ်ပေါဲရုဲမာဲဏောၚ်ဟီုမ္ဂး လၟေၚ်ကမၠောန်ပေါဲရုဲမာဲတံသီုဖအိုတ်ဂှ် ဒးကၠောန်ဏောၚ်။ ဆ္ဂး ဒဵုကဵုအခိၚ်လၟုဟ် မုမှဟွံဂွံကၠောန်ဏီပုဟ်။ ၜိုန်ဂှ်ကီုလေဝ် ပါၚ်ဂှ် ဟီုဒၟံၚ် ကၠောန်ဗဒှ်ပေါဲရုဲမာဲဏောၚ်။ ရုယှာဂှ်လေဝ် ပေါဲရုဲမာဲဗဗွဲဓဝ်ဟီုဂှ် မအရေဝ် ဗဗွဲဓဝ်ဂှ် ဟီုလောဲဒၟံၚ်ကွေံကွေံဏောၚ်။ ဗီုလဵုဗဗွဲ ဓဝ်ဂှ်ရော။ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဗော်ဒစဵုဒစးလၟုဟ်တံဂှ် စုတ်လဝ်ပ္ဍဲထံၚ်ဏောၚ်။ ရဲမဂွံလဝ်အဝဵုဍာံဍာံတံဂှ် စုတ်လဝ်အပ္ဍဲထံၚ် သီုဖအိုတ်တုဲ သာ်လဵုဂွံဒှ် ပေါဲရုဲမာဲဗဗွဲဓဝ်ဂှ်ရော။ ဇေတ်တ်ဂှ် ဍေံတံ ထ္ၜးဟိုတ် စရၚ်မာဲဗၠေတ် ကုပေါဲရုဲမာဲဏံဂှ်တုဲ မိက်ဂွံသီတုဲ သီလဝ်ဏောၚ်။ ကၠောန်လဝ်ကြိုက်စိုတ်ဏောၚ်။ လၟုဟ်ဂှ်လေဝ် ယဝ်ရဂွံအခေါၚ်ပြိုၚ်ပ္ကာန်မ္ဂး ပ္ဍဲဂၠံသြိုဟ်ညးဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် မာဲဂှ် နွံဒၟံၚ်တုဲတုဲရ။ ဆ္ဂး ပြဟ်ဟ်ဏံ ဍေံတံဂှ် ညံၚ်ဗော်ဒပ်ပၞာန်မထံက်ဂလာန်ဂှ် ဟွံသေၚ်မ္ဂး ဒပ်ပၞာန်ဍေံတံရ ဂွံကလေၚ်ဂွံအဝဵု သၞောတ်ပေါဲရုဲမာဲဏံဂှ် ဍေံတံကၠောန်ဒၟံၚ်အဓိကဏောၚ်” သာ်ဝွံ သ္ဂးရ။

က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန်ဂှ် ပေါဲရုဲမာဲဂှ် ဒးကၠောန်ဟွံဒေါအ်ဟွံဂွံတုဲ ကဵုမာဲ၊ ဟွံကဵုမာဲဟီုဂှ် ဟိုတ်နူဒှ်ဆန္ဒညး ဍုၚ်ကွာန်တံဂှ်ရ သွက်ဂွံကဵုမာဲမာန်ဂှ် ဒှ်တာလျိုၚ် အလဵုအသဳရောၚ် ဟီုဂးဒၟံၚ် ဗိုန်န်ဗတ်တ်အိုတ်ရ။

ဆ္ဂး သွက်သၞာံဘဏ္ဍာ ၂၀၂၃−၂၄ ဂှ် သၠုၚ်ပ္တိုန်ရပ်စပ်လဝ် ခရိတ်အရပ်စပ်ကာစဵုဒၞါဂှ် စဵုကဵု (၅၆၀၀) ဗဳလျာန်ဒ္ကေဝ်ကီုလေဝ် ခရိတ်အရပ်စပ် ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုၚ်ဂှ်ဝွံ ကဵုလဝ်အခေါၚ် (၂၈) ဗဳလျာန်ဒ္ကေဝ်ဓဝ်ဂှ် ဂွံတီကေတ် နူကဵုတၚ်နၚ်သၞောဝ် စပ်ကဵုသြန်ဘဏ္ဍာကၟိန်ဍုၚ်ကံၚ်ဇြဳပၞာန်ဂှ်ရ။

ပ္ဍဲသၞာံဘဏ္ဍာ ၂၀၂၀−၂၁ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ်ပေါဲရုဲမာဲ ပ္ဍဲလက်ထက်အလဵုအသဳ NLD ဂှ် ခရိတ်အရပ်စပ် ကမ္မယှေန်ပေါဲရုဲမာဲကၟိန်ဍုၚ်ဂှ်ဝွံ ဟိုတ်နူနွံလဝ် (၅၂) ကိုဋ်ပြၚ်ဂှ်ရ ယဝ်ရဒးၜတ်ကၞာတ်ကဵု ပမာဏမကဵု လဝ်အခေါၚ်လၟုဟ်ဂှ်မ္ဂး ဒးဒုၚ်ယှအ်ဖျေံလဝ် ဗ္ဒါဲကဝက်ပြၚ်ရ။

မွဲလ္ပာ်ပၠန်ဂှ် သွက်ဂွံလုပ်ပြိုၚ် ပ္ဍဲပေါဲရုဲမာဲဒဳမဝ်ကရေဇြဳဗော်ဇဳ ကံၚ်ဇြဳပၞာန် မရပ်စပ်အာသၞောတ် သ္ပစၞးလဠပ်ဆ (PR) မာန်ဂှ် ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် မပ္တိုန်လဝ်စရၚ် ကေုာံ မအာတ်ပ္တိုန်လဝ် အခေါၚ်ဒက် ပ္တန်ဗော်တံ နွံဒၟံၚ် စဵုကဵု (၆၃) ဗော်ရ။

အတိုၚ်တၚ်နၚ် ဂကောံသုတေသန ISP-Myanmar တံဂှ်မ္ဂး အပ္ဍဲကာလဒပ်ပၞာန်သီအဝဵု ပွိုၚ် (၂) သၞာံပြၚ်ဏံ ပ္ဍဲကဵုပွိုၚ်ဍုၚ် (၁၉၀) ပြၚ် အတိုၚ်ဗၞတ်အလုံကၟိန်ဍုၚ်မွဲဂှ် ပေါဲဗ္တိုက်အပံၚ် က္တဵုဒှ်လဝ် (၈၀၀၀) ပြၚ်ရောၚ် လလောၚ်ပ္တိတ်လဝ်ရ။

ပရိုၚ်−သြၚ်လောန်တိုၚ်(မ်)

ဗီုဓာတ်−MOI

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *