တိုကျိုဝ်၊ သိပ်တေမ်ပါ ၄
ဍုၚ်ကြုက် ကေုာံ ဍုၚ်တၞဟ်ဟ်တံ ဟီုမံၚ်ပရေၚ်ညးတံပိုင်ပြဳလဝ် ပ္ဍဲၜဳကြုက်သၠုၚ်ကျာ ဒၞာဲပွံက် တ္ကအ်တၟံလးသန္တာ ဒှ်မံၚ်ပရေၚ်ကယျာန်ဓဝါတ်တံဂှ် ဆဵုညာတ် ၜၚ်ရပ်ကကြုက် ဖျေံလဝ်တၟအ် ၂၀၀ မပြၚ်ရောၚ် အတိုၚ်ပရေၚ်လ္ၚတ် သၞိၚ်ဂြိုဟ်ပတောအ် နူရးနိဂီုဂျပါန်မွဲတုဲ ဂွံတီကေတ်ရ။
နူကဵုပရေၚ်လ္ၚတ် ဂကောံထံၚ်ပရိုၚ်ပုဂ္ဂလိက ဟွံကေတ်ပရဲ (Deep Dive) နွံမံၚ်ဂျပါန်မ္ဂး ပ္ဍဲပွံက်တ္ကအ်တၟံလးသန္တာ Mischief Reef နွံသၟဝ်ပကၚ်ရၚ်ကြုက်ဂှ် ၜၚ်တံဏံ နွံမံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရောၚ် ထမံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
ဂကောံၜၚ် ၂၀ မပြၚ် စွံပကောံလဝ် ဗီုပြၚ်ညံၚ်ရဴဖံၚ်မွဲဂှ်လေဝ် ဒှ်ၜၚ်နူဍုၚ်လဵုရောဂှ် နကဵုဂကောံဏံ ထမံက်ထ္ၜးလဝ်ရောၚ်။
အတိုၚ်ဂလာန်လဟီု ဂဥုပ်စၞောန်ပ္ညုၚ် Deep Dive (Bonji Ohara) ကေၚ်ယိုက်ဂၠေၚ်လဝ်တာလျိုၚ် အမာတ်ကလုတ်ပၞာန် ပ္ဍဲဍုၚ်ကြုက်ဂှ်တှ်ေ ၜၚ်ရပ်ကတံဏံဝွံ ဒှ်ၜၚ်ပၞာန်ဗလးဍာ် မဖ္ဍိုက်နၚ်ရဲယိုက်ဝန်ပၞာန်ဗလးဍာ်တံရောၚ် ဂွံပတေဟ်ကေတ်စမာန်ရ။
Mischief Reef ဂှ်တှ်ေ ဒှ်ပွံက်တ္ကအ်တၟံလးသန္တာ နွံအပ္ဍဲဇြုၚ်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တၟေၚ် ရးနိဂီုဖိလေတ်ပိုၚ်ရောၚ်။
ဍုၚ်ကြုက်ဝွံ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၄ ဂှ် စကေတ်လဝ်ဒၞာဲ ပ္ဍဲပွံက်တ္ကအ်တၟံလးသန္တာဏံတုဲ ဟွံလံဂှ် ကေတ်ထောံပရေၚ်ထိၚ်ချုက်ရ။
ကြဴနူဂှ် ဍုၚ်ကြုက်ဝွံ သိုၚ်ခၞံစမြိုၚ် ပ္ဍဲဒၞာဲဏံတုဲ စနူသၞာံ ၂၀၁၀ တံမ္ဂး ပရေၚ်သိုၚ်ခၞံဗဒှ်ဒၞာဲဗလးတိ နကဵုဗ္ၜတ်ဇၞော်ဇၞော်တံ ကၠောန်သ္ပကၠုၚ်လဝ် ကိုန်အစဳဇန်နွံရ။
စိုပ်အခိၚ်လၟုဟ်ဏံမ္ဂး ဒၞာဲဂှ် ဒှ်အာဗ္ဒိုပ်ပၞာန်မွဲ ပါလုပ်သီုကဵုဂၠံၚ်ၜၚ်ကျာဂြိပ် ၜိုတ် ၃၀၀၀ မဳတာရောၚ်။
အတိုၚ်ပရေၚ်လ္ၚတ် သၞိၚ်ဂြိုဟ်ပတောအ် သုၚ်စောဲပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် အဝ်ဟာရာ ကေုာံ သၟာသုတေသဳတၟေၚ် (Miyabi Ishihara) တံမ္ဂး ပ္ဍဲကဝက်ဂိတုမေ သၞာံဏံဂှ် ပ္ဍဲပွံက်တ္ကအ်တၟံလးသန္တာဏံ ၜၚ်ရပ်ကကြုက် ၜံက်လဝ်တၟအ် ဒေါအ်မံၚ်တံဂှ် ဆဵုကေတ် သၟဝ် ၄၀ မ ဓဝ်ရောၚ်။
လၟိဟ်ၜၚ်တံဂှ်တှ်ေ ပ္ဍဲမေ ၂၇ ဂှ် ဂၠိုၚ်တိုန်အာ ၈၀ မ၊ နူဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဂျောန် ၄ ဂှ်တှ်ေ ဂၠိုၚ်တိုန်အာ ၁၁၃ မရ။ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂတဂှ်တှ်ေ ဂၠိုၚ်တိုန်အာစဵုကဵု ၁၅၈ မ နွံရောၚ် ပ္ဍဲပရေၚ်လ္ၚတ်ညးတံ ထမံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။
ဗွဲကြဴနူဂှ် ၜၚ်ရပ်ကကြုက်တံဝွံ ပ္ဍဲဒၞာဲပွံက်တ္ကအ်တၟံလးသန္တာဂှ် ဆက်ကောံကၠုၚ်တုဲ ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာၚ် ၃ ဂှ်တှ်ေ လၟိဟ်စိုပ်အာ ၂၂၈ မရ။
အကြာၜၚ်တံဏံဂှ်တှ်ေ ၜၚ် ၂၀ မပြၚ်ဂှ် အခိၚ်ၜံက်လဝ်တၟအ် ဒေါအ်မံၚ်ဂှ် ဒှ်မံၚ်ဗီုပြၚ်ပကောံလဝ် ညံၚ်ရဴဖံၚ်မွဲရောၚ် ဂွံတီကေတ်ရ။
ၜၚ်ဒက်ပကောံစွံလဝ်ဗီုဏံဂှ်တှ်ေ သွက်သ္ဂောံဒဳအာကၠုၚ်ဂှ် ဒှ်ဟွံမာန်တုဲ သွက်ဂွံရပ်ကကီု ကၠုၚ်စိုပ်မံၚ် ဒၞာဲဏံ ဒှ်ဟွံသေၚ်ပုဟ် အဝ်ဟာရာ ဟီုလဝ်ရောၚ်။
Ref:Asahi