မနဳလာ၊ နိုဝမ်ပါ ၂၁
သ္ကိုပ်ဝန်ၝောံဍုၚ်တြေံ ဍုၚ်ဖိလေတ်ပိုၚ်မွဲတၠ ဒးဒုၚ်စောဲစပ်လဝ် ထံၚ်ကဵုလဝ်ပရိုၚ်ကာပၞုက် သွက်ဍုၚ်ကြုက်ဝွံ ပါလုပ်မံၚ်ပ္ဍဲကဵုသေန်တာ ပရေၚ်လီဠာန်သြန်အန်လိုၚ်တုဲ နကဵုအမှုကူသာန်မၞိဟ်စောဲစပ် ဒးဒုၚ်ဖျေံထံၚ် မွဲအယုက်ရ။
မေတ်သေတ် အာဲလေတ် ကူအို ကေုာံ မၞိဟ်ပိတၠတံ ဒးထံၚ်မွဲအယုက်ကီု သီုကဵုသြန်ဒဏ် ပဳသိုဝ် ၂ ပြကောဋိကိုဋ်(ဒဝ်လာကာန် ၃၃၈၃၂) ညံၚ်ဂွံကဵုကီု နူကဵုရုၚ်သၞောဝ်ဓရ် ဖိလေတ်ပိုၚ် ဖျေံအမိၚ် ပ္ဍဲကဵုနဝ်ဝမ်ပါ ၂၀ မဒှ်ရ။
အခိၚ်ညးတေံ အုပ်ဓုပ်လဝ်ဍုၚ် ဗါန်န်ဂှ် ညးတာလျိုၚ်တံ ထမံက်ပတိတ်ဂွံလဝ် သေန်တာကမၠောန်လီဠာန်သြန် အကြာဇၞော်အိုတ်မွဲဒၞာဲဂှ်တုဲ အမှုဏံ မံက်တိတ်ကၠုၚ် မဒှ်ရ။
လုပ်ပသောၚ်ဒၞာဲဏံတုဲ သီုကဵုကောန်ဍုၚ်ဖိလေတ်ပိုၚ်ပါလုပ် မၞိဟ်ၜိုတ် ၈၀၀ ဂှ် ရီုဗၚ်ပတိတ်ဂွံနၚ်ကီု ကော်နၚ်မၞိဟ်တံဏံ နနဲအဓ္ဓမတုဲ စကာလဝ်ကမၠောန်ရောၚ် မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ဟီုစမံၚ်ရ။
သတ္တဟဗွဲမဂၠိုၚ် ပါဲဂြိပ်မံၚ်တုဲ ပ္ဍဲကဵုသၞာံအာဏံ ရပ်ဂွံ အာဲလေတ် ကူအို အယုက် ၃၅ ရ။ တင်စောစပ်လဝ်လ္တူသီုဖအိုတ်ဂှ် ညးတေံတးပါဲလဝ်ရ။
ပရေၚ်ဒုဟ်ဒဏ်ဖျေံလဝ်လၟုဟ်ဏံ ညးတေံဆက်ဒုၚ်ခၠေဝ်သှ်အာဟာ ဟွံဂွံတီချိုတ်တ်ပၠိုတ်ဏီ။
ပရေၚ်ဗုတ်သ္အးသြန်ကီု သီုကဵုတၚ်ထပ်စောဲပတိုန်လဝ် ၅ အမှုပၠန်ဂှ် အေဝ်လေတ် ကူအို ဒးဆဵုဂဗမံၚ် မဒှ်ရ။
နဒဒှ် သ္ကိုပ်ဝန်ၝောံဍုၚ်ဗါန်န် နွံမံၚ်သၟဝ်ကျာ ဖိလေတ်ပိုၚ် အာဲလေတ် ကူအို ဂွံဒုၚ်ရုဲစှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵုသၞာံ ၂၀၂၂ တေံရ။
ညးတေံဝွံ ဒှ်မံၚ် ညးကဵုမၚ်အရီုဗၚ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ညးမၞုံကဵုပရေၚ်ဗ္စာရဏာမွဲတၠရောၚ် ညးဒေသဍုၚ်ဗါန်န်တံ ဟီုရ။
ဆဂး ညးတာလျိုၚ်ဖိလေတ်ပိုၚ်တံ ထမံက်ပတိတ်ဏာ ရုၚ်ကာသဳနိုဟွံလုပ်သၞောဝ်တံ ပၞုက်ကၠောန်မံၚ် ပ္ဍဲကဵုဍုၚ်ဗာန်န်ဂှ်တုဲ ဒှ်ကၠုၚ်ဍုၚ် ညးဂမၠိုၚ် ဒးစွံအာရီုရ။
ဖံက်သေဝ်အဓိက ကမၠောန်ကာသဳနို ဖိလေတ်ပိုၚ်ဂှ် မၞိဟ်နူကဵု ဍုၚ်ကြုက်တံ မဒှ်ရ။
ကမ်မတီစၠတ်ထဝ်တံ အခိၚ်စၟဳစၟတ်မံၚ် ဒၞာဲကမၠောန်တံဂှ် အာဲလေတ် ကူအို ဟွံစွံဒးသတိပုဟ် ကိုပ်ကၠာတးပါဲမံၚ်ကီုလေဝ် ပ္ဍဲကရပ်ရုၚ်ညးတေံ စမြိုၚ်ဒၞာဲပ္ဍဲကဵုဒၞာဲဂအာၚ်တိ ၜိုတ် ၈ ဟက်တာနွံမံၚ်ဂှ် သွက်ဟွံစွံသတိ ဒှ်ဟွံမာန် ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ်ရ။
လ္တူဂအာၚ်တိ အာဲလေတ် ကူအို ပိုၚ်ပြဳလဝ်ဂှ် သိုၚ်ခၞံစွံလဝ် စမြိုၚ်ဒၞာဲ ၃၆ မ မဒှ်ရ။
ညးတေံဒှ်ကၠုၚ်မၞိဟ် နူကဵုဍုၚ်ဖိတ်လေတ်ပိုၚ်ဟွံသေၚ် ပ္ဍဲအဝဲညးတေံသၟူကလေၚ်ဂှ် ကရောံမိမမွဲစွံ ပြံၚ်ကၠုၚ်လဝ်နူဍုၚ်ကြုက်ရောၚ်ဂှ် အမာတ်စၠတ်ထဝ်ဖိလေတ်ပိုၚ်တံ စၟဳစၟတ်ဂၠိုက်ဂၠာဲဆဵုလဝ်ရ။
အခိၚ်ညးတေံ ဒးတးပါဲထောံလဝ် နူကဵုတာလျိုၚ်တုဲ ပရူပရာညးတေံ တင်သောဲသောဲဗြောဲတံ အခိၚ်မံက်တိတ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲကဵုဂိတုဂျူလိုၚ် သၞာံ ၂၀၂၄ ဂှ် ညးတေံကၠေံအာရ။
ပ္ဍဲကဵုပရေၚ်လဝေၚ်ပၞာန်ဂၠးကဝ် ၄ ဍုၚ်တံဂှ် ရပ်ဂွံလဝ် ညးတေံ မဒှ်ရ။
ပ္ဍဲကဵုသၞာံ ၂၀၂၄ ဂိတုသိပ်တမ်ပါဂှ် ရပ်ဂွံညးတေံ နူကဵုအေန်ဒိုနဳယှာတုဲ သၠောဲပြံၚ်ကဵုလဝ် ဖိလေတ်ပိုၚ် မဒှ်ရ။
Ref:BBC