သၟာန်သွဟ်

“တၠအဝဵုပၞာန်ကဵု တၠကမၠောန်တအ်ပံၚ်တုဲ ရေက်ကးဇြောတ်ဒၟံၚ်ဆီ သၟာကမၠောန်တအ်”

ပ္ဍဲလက်ထက်ကံၚ်ဇြဳပၞာန် သၟာကမၠောန်တအ်ဂှ် ဒးဒုၚ်ရေက်ကးဒၟံၚ် သြန်ဂိတုၚုဟ်ကမၠောန်ကီု၊ ဒးဒုၚ်စကာဒၟံၚ်ကမၠောန် ဗွဲအဓမ္မကီု၊ တၠကမၠောန်တအ်ဂှ် ကေတ်အခေါၚ်ခိုဟ် လ္တူဟွံဂွံစဵုဒၞာလဝ်ကဵု သၞောဝ်ဥပဒေတုဲ စကာဒၟံၚ်သၟာကမၠောန်တအ် အရိုဟ်ဒဒှ်တ္ၚဲ စဵုကဵု ပွိုၚ် (၁၂) နာဍဳကီု၊ သီုကဵုတ္ၚဲအဒိုတ် လေဝ် စကာကဵုစှ်ေဒၟံၚ်ကမၠောန် ဗွဲအဓမ္မရ။ သၟာကမၠောန်ဒးဒုၚ်စကာဒၟံၚ် ဗွဲအဓမ္မတအ်ဂှ် မ္ၚးနူဟွံဂွံသြန်ဂိတု ၚုဟ်ကမၠောန်ပေၚ်ၚ်ဂှ် ၜိုန်ရဒးစှ်ေဒၟံၚ် အခိၚ်အပဵုကီုလေဝ် ဟွံက္လိဂွံၚုဟ်အခိၚ်ပဵုတုဲ ပရေံအိုတ်ဂှ် အခေါၚ်အရာလွဳလွတ်ဂဥုဲ ကေုာံ…

ဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတး မၞုံပ္ဍဲရးသေတ်ဂါၚ် လုပ်ဒၟံၚ်ပေါဲဗတိုက်ပၠန်ဂတးရပ်လွဟ် ပရေၚ်ဍဵုဍိုက်ပ္ကီု ပရာပ် သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်တအ် ပံၚ်ကောံတုဲ ပ္ဍဲဂိတုမေ စၟတ်တ္ၚဲ (၃၀) ကေုာံ စၟတ်တ္ၚဲ (၃၁) တုဲကၠုၚ် တေံဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ဖိုဝ်ရာမ်သေတ်ဂါၚ်အလန်ပထမရ။ ပ္ဍဲဖိုဝ်ရာမ်ဂှ် ဒုၚ်သဇိုၚ်ကဵု ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ပၞာန်၊ ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ဒေသန္တရာ ကေုာံ ကဏ္ဍနာနာတုဲ ဂကောံပၠန်ဂတးနာနာ မၞုံပ္ဍဲရးဒေသတအ် သဳကၠဳဂၠာဲသွဟ်တုဲ က္လိဂွံလဝ်တၚ်တုပ်စိုတ်ရဂှ် ဖိုဝ်ရာမ်သေတ်ဂါၚ် လလောၚ်တြးလဝ် ပ္ဍဲဂိတုဂျောန် စၟတ်တ္ၚဲ (၁)ဂှ်ရ။

ဟိုတ်ဂှ်ရ နူကဵုဖိုဝ်ရာမ်သေတ်ဂါၚ် သွဟ်ဗီုလဵု မံက်တိတ်ကၠုၚ်လဝ်ရော။ စပ်ကဵုအကာဲအရာ ဓမံက် အာရုပ်ရဴ လၟေၚ်ကမၠောန်အဓာန်ဂတကီု၊ စပ်ကဵုအကာဲအရာ ပၠန်ဂတးရးသေတ်ဂါၚ်ကီု ဆက်စၠောံသၟာန် လဝ်ကဵု ညးမၞုံအခေါၚ်ဟီုဂး ဂကောံကၠောန်ဗဒှ်ဖိုဝ်ရာမ်သေတ်ဂါၚ် ကိုဝ်လွေန်ဒူရ။ -ပ္ဍဲကဵုဖိုဝ်ရာမ်သေတ်ဂါၚ်ကၠောန်ဗဒှ်လဝ်အလန်ပထမဂှ် ကဏ္ဍပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပရေၚ်ပၞာန်၊ ပရေၚ် အုပ်ဓုပ်ဒေသန္တရ အကြာဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတး ပ္ဍဲဒေသဂှ် သ္ပအဓိကကဵုအရာလဵုတုဲ ဒှ်သဳကၠဳလဝ်ရော။ ဂကောံဇြဟတ်ပရေၚ်ပၠန်ဂတးတအ်ပံၚ်ကောံတုဲ နဒဒှ်အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် သဳကၠဳလဝ်ဖိုဝ်ရာ သေတ်ဂါၚ်ရ။ သဳကၠဳလဝ်ကဏ္ဍဇၞော်(၄) ကဏ္ဍရ။…

“အခိၚ်ပံက်ကၠုၚ် ဘာညးဍုၚ်ကွာန်ဂှ် မုကၠောန်ကၠုၚ်ရောဟီုတှ်ေ စကစဟွံတုပ်ကဵုဒဒှ်မၞိဟ်ဂှ် ဂြာတ်ထောံဖျေံဗုံ ပ္ဍဲဘာဗ္တောန်လိက် ကောန်ၚာ်ကတ်ဗ္တောန်ဒၟံၚ်ပညာ၊ ကောန်ၚာ်နွံဒၟံၚ် ဂြိပ်အာဂြိပ်ကၠုၚ်ဒၟံၚ် မုလေဝ်ဟွံကလေၚ်သ္ပကဵုဍေံတအ်ဂှ် နွံကၠုၚ်။ စံၚ်ပလီုကၠုၚ်နွံရ”

ပ္ဍဲသၞာံဗ္တောန်ပညာ ၂၀၂၃ – ၂၀၂၄ ဂှ် ပ္ဍဲဘာအလဵုအသဳ ကံၚ်ဇြဳပၞာန်ထိၚ်ဒဝ် ပံက်လဝ်မာန်ကၠုၚ်ဂှ် ညးတိုန်စိုပ်ဘာ စဵုကဵု (၆) ပြကောဋိကိုတ်ပြၚ် နွံကၠုၚ်ကီုလေဝ် ကောန်ၚာ်တိုန်ဘာဟွံမာန်တအ်ဂှ် ဗ္ဒာဲကဵုပြကောဋိကိုတ် နွံရ။ ကောန်ၚာ်သၟတ် ဒးဒုၚ်ဆောံလေၚ်ဒၟံၚ် အခေါၚ်ကတ်ဗ္တောန်ပညာတအ်ဂှ် ပ္ဍဲရးသေတ်ဂါၚ်၊ ရးမဂွေ၊ ကေုာံ တွဵုရးကရေၚ်ဍာဲ ပဋိပက္ခပၞာန် သ္ကာတ်မြဟ်ဒၟံၚ်အကြာကံၚ်ဇြဳပၞာန်ကဵု ဂကောံဇြဟတ်ပၠန်ဂတးတအ်ဂှ် ပါလုပ်ဒၟံၚ် လၟိဟ်ဂၠိုၚ်အိုတ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲဒေသသေတ်ဂါၚ်…

ပ္ဍဲလှာဒကှ် ဒဵုကဵုတံဒပ်ကံၚ်ဇြဳပၞာန်ကၠေံအိုတ်အာပေၚ်ၚ်ဂှ် ရန်လဝ်ရ – အောၚ်သာန်ယှာ (ညးတာလျိုၚ်သ္ကိုပ်တံဒပ် S.O.F )

၁။ ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဏံ အကာဲအရာပေါဲဗတိုက် ပ္ဍဲဍုၚ်လှာဒကှ်ဂှ် ဟီုထ္ၜးကဵုညိ။ – ဗဒိုပ်ဗၠာဲသၟိၚ် ခလရ၊ ၂၈၄ ကဵု ဗဒိုပ်ဗၠာဲသၟိၚ်လှာဒကှ် တုဲတှ်ေ ရုၚ်အုပ်ဓုပ်နာနာကဵု ရုၚ်နာဲဗ္စာ သၞောဝ်ဓဝ်ရ။ ပိုဲပ္တဝ်လဝ်လုပ်လဝ်တုဲ ဗတိုက်လဝ်ရ။ ပံၚ်တောဲကဵု ဂကောံဒရုမ်တုဲ ကၠောန်လဝ်ရ။ မေတ်ယှေန်ပရေၚ်ချဳဒရာၚ်ပၞာန်လေဝ်။ အခိၚ် (၄) နာဍဳဂှ် စကၠောန်လဝ်မေတ်ယှေန် Drone ရ။ အခိၚ်ဂွံလျးတ္ၚဲ အခိၚ်ညာတ်ကေတ် ဒၞာဲပိုဲစၚ်ပစူလဝ်ဂှ်…

“ပ္ဍဲကဵုတွဵုရးပိုဲဂှ် ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ကံၚ်ဇြဳပၞာန်တအ်ဂှ် ပါဲနူဂွံတၚ်သပါတဲမာန်ဂှ် ပ္ဍဲဒၞာဲဍေံတအ်မံၚ်ဒၟံၚ်ဂှ် မ္ၚးနူသုၚ်စောဲဒၟံၚ် ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် နဒဒှ်ဒေၚ်ဒုၚ်ဒၞာမၞိဟ်တုဲ ဒက်ပ္တန်ရေၚ်အုပ်ဓုပ် ဟွံမာန် ဒှ်ဒၟံၚ်ရ။ ဒၟာနူပရေၚ်ညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ပါလုပ် သီုကဵုတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲတွဵုရးကရေၚ်ဍာဲ ကံၚ်ဇြဳပၞာန်ထိၚ်ဒဝ်အုပ်ဓုပ်ဟွံမာန် ဒှ်ကၠုၚ်ဒၟံၚ်အဓိကရ”

ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၁ ဂိတု မေ စၟတ်တ္ၚဲ (၃၁)ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် ဒပ်စဵုဒၞာကောန်ဂကူကရေၚ်ဍာဲ (KNDF) တုဲ အခိၚ်လၟုဟ်ဏံ ဒက်ပ္တန်ကၠုၚ်လဝ် KNDF ပေၚ် (၂) သၞာံရ။ ပ္ဍဲစဒက်ပ္တန်ကၠုၚ် KNDF အခိၚ်ပွိုၚ် (၂) သၞာံဏံ လၟိဟ်ပေါဲဗတိုက် က္တဵုဒှ်လဝ်ကဵု ကံၚ်ဇြဳပၞာန် ၁၀၀၀ ဝါ ပြၚ်က္တဵုဒှ်လဝ်တုဲ သီကေတ်လဝ် ဗဒိုပ်ကံၚ်ဇြဳပၞာန် စဵုကဵု…

“ဒတုဲဖိုလ်အတ္တ စိုပ်ကၠုၚ်ဂတဂၠိုၚ်တုဲ သာတုဲသ္ၚောဲခြာတိတ် နူညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ရ။ ဒၟာနူတၚ်ဏံတုဲ ကၟိန်ဍုၚ်ဂှ် လဇုဲလဇ စိုပ်ဒၟံၚ်လကြဴယျ”

ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၃ ဂှ် ဗ္ၜတ်တဴတက်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာ ဟိုတ်နူနွံဒၟံၚ် ၂ တၟံကၠံဓဝ်ဂှ်ရ ယဝ်ပ္တဝ်ရံၚ် အာကဵုကၟိန်ဍုၚ် ပ္ဍဲဒေသအာဇြဳယာန်တၞဟ်မ္ဂး စိုပ်ကၠုၚ်ဒၟံၚ် အကာဲအရာသဝ် အိုတ်မာန်ရောၚ်ဂှ် ဂကောံပံၚ်တောဲရေၚ်တၠုၚ်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံပရေၚ်ဗောဗြေဝ်တဴတက် (OECD) ချိၚ်ခယျ ကေတ်လဝ်ရ။ အတိုၚ်တၚ် OECD လလောၚ်တြးလဝ်မ္ဂး ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၁ ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုဂှ် GDP ကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ထ္ၜးလဝ်လက္ချဏ်နုက်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ်…

“တၚ်တုပ်စိုတ်သီုညးဖအိုတ် သွက်သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်ဂွံသရိုဟ်ပၠိုတ်အာဂှ်တှ်ေ ပိုဲ သီုအလုံမွဲကၟိန်ဍုၚ် ဒှ်အခိၚ်ကာလ ကၠောန်သ္ပဒၟံၚ်ရ။ နကဵု KIO ပိုဲ ပ္ဍဲကမၠောန်ဏံ အရာထေက်ကဵုပံၚ်တောဲကၠောန်ထေက်ဂှ် ပံၚ်တောဲဏောၚ်။ ပ္ဍဲဒၞာဲဒးကၠောန်အာမွဲစွံဂှ် ကၠောန်အာညးသ္ကအ် မွဲစွံဏောၚ်”

ဒပ်ပၞာန်ဗၠးၜးကချေၚ် (KIO/KIA) ဒှ်ဂကောံလွဟ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဇြဟတ်ဇၞော် ကဵု ဒပ်ပၞာန်ဗၠးၜး တွဵုရးပလံၚ် (PSLF/TNLA) တအ် သွက်သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်ဂွံသရိုဟ်ပၠိုတ်ဂှ် ပံၚ်တောဲရေၚ်တၠုၚ်အာ မွဲကရောံမွဲစွံရောၚ် ပံၚ်တောဲလလောၚ်တြးလဝ် ပ္ဍဲဂိတုမေ စၟတ်တ္ၚဲ (၂၈) ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ သွက်သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန်ဂွံသရိုဟ်ပၠိုတ် KIO ကဵု TNLA ဂှ် ပရေၚ်ဓမံက်ရုပ်ရဴ လၟေၚ်ကမၠောန်အဓာန်ဂတကီု၊ ပရေၚ်ဓမံက်ရုပ်ရဴ လိက်ကသုက်မဟာမိတ်ထာဝကီု၊ ဗီုပြၚ်လဵု သွက်ဂွံရပ်စပ်သောၚ်အာ ပရေၚ်ကယျာန်ဓဝါတ် ပ္ဍဲဗလးမုက်တိ…

“ဍေံဂှ်တှ်ေ အတိုၚ်ပဝ်လဇြဳကၠာတေံရ ပံၚ်ဗ္စပ်ကဵု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန်ဗၟာရ။ လုကဴဗော်တၞောဝ်ဒတောဝ်တၟိ Move Forward Party  ဟွံစိုပ် အကာဲအရာအုပ်ဓုပ်ပိုၚ်ပြဳဍုၚ်ဏီတှ်ေ ညးဍုၚ်ကွာန်ပိုဲ ဒးအာကၠုၚ်မံၚ်စံၚ် ကဵုသတိဏောၚ်”

ညးတာလျိုၚ်ဒပ်ဗၠာဲသၟိၚ် သေံ-ဗၟာ ၜါကၟိန်ဍုၚ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲဂိတုမေ တုဲကၠုၚ် စၟတ်တ္ၚဲ (၂၅)ဂှ် သွက်ဂွံပံၚ်တောဲစဵုဒၞာ ပရေၚ်ကူသာန်သွံရာန်မၞိဟ် တတ်ကၠောပယျဵုကေုာံ ပရေၚ်တတ်ကၠောံအာကၠုၚ် မွဲဒမြိပ်ပယျဵု ဟွံလုပ်ကဵုသၞောဝ်ဂှ် ပရေၚ်သဳကၠဳလဝ် ၜါလ္ပာ်နွံကၠုၚ်ရ။ မွဲလ္ပာ်ပၠန်ဂှ် ကောန်ကမၠောန်ဆုဲပြံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ပ္ဍဲဂိတုဏံ ဒးဒုၚ်ရပ်ဒၟံၚ် အဆက်ဆက်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ အကာဲအရာ ဒပ်ဗၠာဲသၟိၚ် သေံ-ဗၟာ ၜါကၟိန်ဍုၚ် ဆဵုဂဗသဳကၠဳလဝ်ကီု၊ ပရေၚ်ဇီုကပိုက် က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်မာန်ကီု၊ ယဝ်ရ Move…

“မိက်ဂွံထပ်ဟီုဂှ်တှ်ေ ကမၠောန်ကၠေၚ်ဍေန်ကဵု သၟုဟ်ဓာတ်သဘာဝဂှ် ကၟာတ်ကဵုလွာဲလၟုဟ်ညိ။ ဖျေံကဵုသာန်ယှေန် လွာဲလၟုဟ်ညိ။ သြန်လုပ်ဍုၚ်သ္အာၚ် ညံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာဂွံက္လိဂွံ ဗွဲမလုပ်သၞောဝ် တိုက်သြန်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ကၟိန်ဍုၚ် ကၠောန်သ္ပကဵုဒၟံၚ်ဂှ် ထပ်တုဲ ဒးကၟာတ်ထောံဏောၚ်”

ကၟိန်ဍုၚ်မဟာမိတ် ဂကောံကၟိန်ဍုၚ်ပလိုတ် ပါလုပ်သီုအမေရိကာန်တအ်ဂှ် နူကဵု သၞာံ ၂၀၂၁ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ဒပ်ပၞာန်သီအဝဵုတုဲ ပ္ဍဲကာလပွိုၚ်ၜါသၞာံပြၚ်ဂှ် ညးထ္ၜလဘာ်ရီုဗၚ်ကဵုဒၟံၚ် ပါလုပ်သီုသ္ကိုပ်ဗိုလ်ဇၞော် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပၞာန် မၞိဟ် ၈၀ တၠပြၚ်ကဵု ကမၠောန်ဒပ်ပၞာန်ထိၚ်ဒက်လဝ် (၃၀)ဂတူပြၚ်တအ်ဂှ် တပ်ဒဏ် ကေတ်လဝ်အရေဝ် ဟွံအောန်နူလၟိဟ်စှ်ဝါရ။ ဆ္ဂး ပရေၚ်တပ်ဒဏ်ကၟာတ်လဒဵုဂှ် စဵုကဵုအခိၚ်တ္ၚဲဏံ ပရေၚ်ဇီုကပိုက်ဒး လ္တူကံၚ်ဇြဳပၞာန်ဟၟဲဏီကီု စဵုကဵုအခိၚ်လၟုဟ်ဏံ ကၟာတ်ဒၞာပၞော်သြန်လုပ်ကံၚ်ဇြဳပၞာန် ဟွံမာန်ဏီရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵုကၟိန်ဍုၚ်နာနာ…

“UG ဂှ် ဟိုတ်နူကြပ်ဒၟံၚ် ဗ္ဒာဲညးဍုၚ်ကွာန်တအ်ဂှ်ရ ထ္ၜလဘာ်ညိ၊ ရီုဗၚ်မၚ်မွဲညိ၊ ဆက်စၠောံရေၚ်တၠုၚ်ကဵု UG ညိ။ ပ္ဍဲကဵုဍုၚ်တအ်ဂှ် ယဝ်ရ UG တအ်ဟၟဲတှ်ေ သွက်ဂွံဍဵုဍိုက်ညးဍုၚ်ကွာန်တအ် အခေါၚ်အရာ ဂၠိုၚ်တိုန်ဏောၚ် မိက်ဂွံဟီုရ”

ဒပ်ပၠန်ဂတးသၟဝ်တိ ချဳဒရာၚ်ဒၟံၚ် လ္တူဍုၚ်ဇၞော် အလုံမွဲဍုၚ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲကာလပၠန်ဂတးက္ညၚ် ပွိုၚ် (၂)သၞာံဏံ မ္ၚးနူဒးဒုၚ်ရပ်တုဲ ဟိုတ်နူက္လိဂွံ အရီုဗၚ်အောန်ကၠုၚ်ဒၟံၚ်ဂှ်ရ သွက်ဂွံဒတူလာၚ် သာတုဲခက်ခုဲကၠုၚ် ဒပ်ပရေၚ်ပၠန်ဂတး ဂမၠိုၚ် ဟီုကၠုၚ် မွဲရမျာၚ်အိုတ်ရ။ ညးလုပ်ဂကောံဒပ်ဒမၠုက်ဍုၚ်ဇၞော်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၂ တုဲကၠုၚ်ဏံ ဟိုတ်နူဟွံက္လိဂွံပရေၚ်ထံက်ပၚ်တုဲ ဒၟာနူဆုဲ ပြံၚ် ဗွဲမဂတာပ်အခိၚ် ဟွံဂတာပ်ဂှ်ရ ဂကောံဒးဒုၚ် ရပ်လဝ်ကီု ဟိုတ်နူဟွံက္လိဂွံပရေၚ်ထံက်ပၚ်တုဲ ကၠောန်သ္ပလဝ်ပရေၚ်ချဳဒရာၚ်ပၞာန်ဟွံမာန်တုဲ ဂကောံ…